Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

10/05/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/05/2017 r. po rozpoznaniu wniosku S. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /1/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi powyżej kwoty 25000,- zł 2. odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżąca – S. Sp. z o.o., w złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności od wpisu od skargi (formularz PPPr z 97/4/2017 r., rubryka 4 i 5). Wyjaśniła, że:

- ciąży na niej obowiązek zapłaty zaległości podatkowych; nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego; - nie zatrudnia pracowników; - wysokość kapitału zakładowego wynosi 1000100,- zł; - wysokość straty za ostatni rok to 34915,82 zł; - rachunki bankowe ([...] SA, [...] , [...] , [...] ) zostały zajęte przez organy podatkowe (502385 zł- rach. kredytowy; 1657,22 zł; - 221089,54 zł; - 273 zł; 7,98 USD; 159,24 Eur); Spółka za pierwsze dwa miesiące 2017 r. poniosła stratę w wysokości 8198 zł.

Załączyła, m.in., bilans z uwzględnieniem bufora oraz kserokopie wyciągów z rachunków bankowych.

W wykonaniu wezwania referendarz sądowego Skarżąca załączyła – m.in. – rachunek zysków i strat, deklaracje podatkowe, deklaracje VAT, rejestr VAT. Skarżąca, w piśmie z 25 kwietnia 2017 r., wskazała, że obsługa księgowa i koszty lokalu są regulowane ze środków w kasie firmy; Spółka nie zatrudnia pracowników; - nie spłaca swoich zobowiązań, ponieważ nie jest w stanie prowadzić działalności operacyjnej.

Spółka wskazał też, ze koszty obsługi prawnej nie są obecnie ponoszone. Zadeklarowała również gotowość do uczestniczenia w kosztach postępowania w wysokości 10 tys. zł, – ale jeśli Sąd zobowiąże organ egzekucyjny do zwolnienia środków finansowych z zajętego rachunku bankowego.

Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi wymagany w kwocie niespełna 53 tys. zł

Referendarz sądowy wskazuje, że przyznanie prawa pomocy nie jest pozostawione wyłącznie uznaniu urzędnika sądowego, lecz uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 u.p.p.s.a., jednostka organizacyjna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Ustalone w orzecznictwie (curiae est via, veritas et vita) jest, że należności prywatnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Uwagę tą należy odnieść do środków finansowych, zgromadzonych w kasie Spółki (w wysokości ponad 14 tys. zł), w okresie, kiedy toczyło się już sporne postepowania podatkowe i Spółka powinna zdawać sobie sprawę z konieczności uczestnictwa w kosztach postępowania.

Referendarz sadowy zauważa, że Skarżąca nie wykazała, by została pozbawiona możliwości wnioskowania o zwolnienie spod egzekucji lub zabezpieczenia części zajętego majątku/środków finansowych we wskazanej w części historycznej wielkości. Inicjatywa w tym względzie należy wyłącznie do Strony i nieuzasadnione jest oczekiwanie wykonania czynności należących do kompetencji Strony – przez Sąd.

Referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca w 2016 r. wypracowała przychód we wskazanej w nadesłanych dokumentach wysokości, zatem zadeklarowaną przez Skarżącą stratę należy traktować w kategorii kosztu (w szerokim rozumieniu) prowadzenia działalności gospodarczej. Do tej kategorii kosztu (szerokiej) należy zaliczyć również koszty sporów sądowych, w tym koszty wpisu w wysokości 52056 zł i odnieść do obowiązku ich ponoszenia uwagi dotyczące pierwszeństwa zaspokajania ciężarów przez Stronę – poczynione powyżej.

Tymi okolicznościami referendarz sądowy miarkuje niekwestionowany w orzecznictwie NSA i ETPCz obowiązek Skarżącej zabezpieczania środków na poczet kosztów postępowania, jeżeli osiągała w trakcie tej działalności znaczący przychód. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat, względnie skorzystanie z pożyczek. Od obowiązku tego nie zwalnia Skarżącej fakt, że spór w niniejszej sprawie dotyczył rzetelności faktur VAT wykorzystywanych w mechanizmie odliczania podatku naliczonego i zarzucanej fikcyjności transakcji dokonywanych przez podmioty widniejące na fakturach.

Zwolnienie od kosztów postępowania w zakresie wyrażanym w sentencji – ale tylko na tym etapie postepowania – referendarz sadowy uzasadnia krótkim czasem niezbędnym do zgromadzenia wskazanej kwoty wpisu oraz podjęcia działań tak w celu zwolnienia spod egzekucji, jak w celu skorzystania z zewnętrznych instrumentów finansowania.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., referendarz sądowy uznał, jak w sentencji.