drukuj    zapisz    Powrót do listy

6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane, Wywłaszczanie nieruchomości, Wojewoda, oddalono skargę, II SA/Kr 324/10 - Wyrok WSA w Krakowie z 2010-04-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Kr 324/10 - Wyrok WSA w Krakowie

Data orzeczenia
2010-04-26 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Rynczak
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1548/10 - Wyrok NSA z 2011-09-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi E.G. i I.G. na decyzję Wojewody [....] z dnia 23 grudnia 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości; skargę oddala.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki nr 1 o pow. 93707 m2 obr. [...]. ewid. K. m. K. w granicach wywłaszczonej działki nr 2 obr. [...] - na rzecz E.G. c. M. i A. - poprzedniej właścicielki oraz I.G. c. S, i E. - spadkobierczyni poprzedniego właściciela. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał przepisy art. 4 pkt. 9b1 art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zmianami) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z zawiadomieniem Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. informującym, że powzięty został zamiar użycia na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu działki nr 3 obr. [...] - powstałej z części działki nr 2 obr. [...] - pismem z dnia 26 września 2005 r. E.G. i I.G. złożyły wniosek o zwrot całej działki nr 2 obr. [...] .

W toku postępowania ustalono, że przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –K. z dnia [...] 1985 r. znak [...] na cele realizacji Bazy Zajezdni Autobusowej MPK przy ul. [...] w K. , zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 21 grudnia 1983 r. znak [...], wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego K.-K. .

Zawnioskowana do zwrotu działka nr 2 obr. [...] stanowiła w chwili wywłaszczenia współwłasność E. i S.G. po 1/2 części.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K.-K. z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. akt [...] prawa do spadku po S.G. nabyły E.G. i I.G. .

Na podstawie zebranej dokumentacji geodezyjnej Prezydent Miasta K. ustalił, iż zawnioskowana do zwrotu działka nr 2 o pow. 7488 m2 podzieliła się na działki nr 4 , 5 i 6 . Następnie działka nr 4 weszła w skład działki nr 1 , działka nr 5 utworzyła działkę ewidencyjną nr 3 , a działka nr 6 weszła w skład działki nr 7 . Ponieważ działki nr 3 i 7 stanowią własność Gminy K. , Prezydent Miasta K. był wyłączony od rozpoznawania sprawy o ich zwrot i wystąpił do Wojewody o wyznaczenie innego organu do rozpoznania sprawy w tym zakresie. Przedmiotem rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. w niniejszej sprawie był więc jedynie wniosek o zwrot części działki nr 2 obr. [...] oznaczonej jako działka nr 4 , która weszła wraz z innymi w skład działki nr 1 obr. [...].

Umową przeniesienia własności (aport) z 30 września 1997 r. Rep. [...] prawo własności m.in. działki nr 1 obr. [...] nabyła [...] Giełda Rolno-Ogrodnicza "[...]", a wpis tej transakcji do księgi wieczystej nastąpił w dniu 3 lutego 1999 r. Następnie Giełda Rolno-Ogrodnicza "[...] " S. A. przejęta została przez firmę B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. (protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki pod firmą Giełda Rolno-Ogrodnicza "[...]" S.A. z siedzibą w K. z dnia 11 października 2005 r. Rep. A nr [...] ). B. Spółka z o.o. dokonała z kolei przeniesienia powyższego prawa w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 7 sierpnia 2006 r. Rep. A nr [...] na M.N. , co zostało wpisane do księgi wieczystej [...] w dniu 6 października 2006 r. Następnie umową z dnia 19 grudnia 2006 r. Rep. [...] M.N. sprzedała przedmiotowe nieruchomości firmie " C. " Sp. z o.o. z siedzibą w W. . Spółka C. zmieniła firmę, pod którą prowadzi działalność na D. " Sp. z o.o. z siedzibą w W. Aktualnie więc zgodnie z zapisem w dziale II księgi wieczystej [...] działka nr 1 obr. [...] stanowi własność spółki D. Sp. z o.o.

W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki nr 1 w granicach działki nr 4 w związku z utratą własności tej działki przez Gminę Miejską K . Wojewoda uchylił jednak tę decyzję w dniu 30 stycznia 2007 r. uznając, że została wydana przedwcześnie. Organ I instancji winien był poinformować strony o możliwości wystąpienia na drogę postępowania cywilnego celem stwierdzenia nieważności umów, wskutek których Gmina Miejska K. utraciła władanie nad nieruchomością oraz ewentualnie zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Gmina Miejska K. zaskarżyła decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie, jednakże postanowieniem z 20 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Kr 347/07 sąd odrzucił skargę uznając, że gmina nie ma w tym postępowania prawa strony.

Na podstawie załącznika graficznego do decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] grudnia 1983 r. znak [...] , stanowiącej podstawę wywłaszczenia oraz mapy małego obrębu [...] i aktualnej mapy ewidencyjnej obr. [...] organ I instancji ustalił, iż zawnioskowana do zwrotu część działki miała stanowić drogi dojazdowe, część parkingu, osłony oświetleniowe. Poza tym zaplanowano na niej wzniesienie budynku rozdzielni elektrycznej RS 15 kV oraz budowę ogrodzenia. Realizację inwestycji rozpoczęto w 1984 r., jednak w 1992 r. została ona przerwana i nie była kontynuowana.

Podczas rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonej w dniu 15 listopada 2005 r. ustalono, iż zawnioskowana do zwrotu część działki nr 1 obr. [...] w granicach działki nr 4 obr. [...] stanowiła obszar porośnięty wysoką, nie koszoną trawą ze znajdującymi się wysypiskami śmieci i gruzu oraz betonowymi płytami. W północnej części działki usytuowany był zdewastowany, murowany budynek (w nim miała znajdować się rozdzielnia elektryczna RS 15 kV), obok którego od jej wschodniej strony znajdował się betonowy zbiornik z wodą. Przez środek działki przebiegała droga z płyt betonowych. Południową i południowo - zachodnią granicę działki wyznaczało szczątkowe stare ogrodzenie.

Oceniając tak ustalony stan faktyczny organ I instancji wskazał, że orzekając o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości należy brać pod uwagę dwie przesłanki prawne, a mianowicie zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia oraz aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości. Nie jest bowiem możliwe wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają tą nieruchomością. Nie jest również możliwie odebranie nieruchomości aktualnemu właścicielowi i wydanie decyzji o jej zwrocie poprzedniemu właścicielowi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w takiej sytuacji wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości winno być poprzedzone przez podjęcie czynności procesowych mających na celu stwierdzenie zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej, w wyniku której beneficjent wywłaszczenia utracił władztwo nad nieruchomością.

Zgodnie z zaleceniem Wojewody zawartym w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Prezydent Miasta K. pismami z dat: 17 października 2008 r., 30 stycznia 2009 r. oraz 27 lutego 2009 r. wzywał bezskutecznie pełnomocnika wnioskodawczyń do ewentualnego podjęcia kroków w tym zakresie.

Zwrócono również uwagę, że umowa z 30 września 1997 r. Rep.[...] była już kilkakrotnie przedmiotem postępowania prowadzonego przez sąd powszechny w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. W obecnym stanie prawnym umowa ta znajduje się w obrocie prawnym, a za nią także kolejne umowy w formie aktów notarialnych, prowadzące finalnie do obecnego stanu własności nieruchomości.

W konkluzji Prezydent Miasta K. doszedł do wniosku, że fakt zadysponowania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wywłaszczoną nieruchomością poprzez jej zbycie umową cywilnoprawną na rzecz osób trzecich powoduje, że roszczenie o zwrot przysługujące byłemu właścicielowi z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stało się bezskuteczne, a wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie może zostać zwrócona mimo, iż okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez E.G. i I.G. Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, całkowicie podzielając zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną poczynioną przez organ I instancji.

Decyzję Wojewody zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.G. i I.G. , zarzucając jej naruszenie:

1) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia,

2) art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez rezygnację z zastosowania przepisu do oceny przesłanek zwrotu nieruchomości,

3) art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez rezygnację z zastosowania przepisu do oceny przesłanek zwrotu nieruchomości,

4) art. 6 k.p.a. poprzez rezygnację z wydania decyzji w oparciu o istniejące przepisy prawa materialnego

5) art. 10 k.p.a. poprzez rezygnację w prowadzonym postępowaniu odwoławczym z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym,

6) art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do poczynionych przez stronę zarzutów i rezygnację tym samym z realizacji zasady przekonywania,

7) art. 8 k.p.a. przez rezygnację z realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o te zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2009 r. (sygn. [...] ) orzekającej o odmowie zwrotu części działki.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w niniejszej sprawie został spełniona przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a jednocześnie nie zachodzi negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości, o której mowa w art. 299 u.g.n. Zdaniem skarżącego rozporządzenie nieruchomością przez beneficjenta wywłaszczenia może prowadzić do odmowy zwrotu tylko wówczas, gdy zostało dokonane w warunkach określonych w art. 229 u.g.n. tj. jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Wojewoda uznał, że co prawda wszystkie przesłanki wynikające z ustawy zostały spełnione, ale powołał się jednocześnie na inną przesłankę, która w jego ocenie nie wynika z przepisów prawa. O braku możliwości dokonania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie może świadczyć także okoliczność zawarcia kolejnych umów cywilnoprawnych, których przedmiotem była nieruchomość objęta wnioskiem skarżących, bowiem wszystkie te czynności prawne dokonane zostały po dniu wejścia ustawy w życie. Organ I i II instancji w ogóle nie odniósł się do treści art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent Miasta K. stwierdził jedynie, że przeniesienie własności nieruchomości w każdym przypadku uniemożliwia dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co - zdaniem skarżących - jest nieprawidłowe. Organ drugiej instancji ograniczył się natomiast do stwierdzenia, że przesłanką do odmowy zwrotu był stan prawny nieruchomości uniemożliwiający zwrot. Przywołane w obu decyzjach stanowisko Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1994 r. dotyczy dokonania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości dokonywanego na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami, a nie zwrotu nieruchomości dokonywanego na podstawie obecnie obowiązujących przepisów i nie może stanowić uzasadnienia dla odmowy dokonania zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy. W zaskarżonej decyzji nie przywołano żadnych norm o charakterze materialnym, z których wynikałby obowiązek wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości. Prowadzi to do wniosku, że Wojewoda wydał skarżoną decyzję bez podstawy prawnej, co narusza art. 6 k.p.a. W skardze zarzucono również, że organ drugiej instancji ustosunkował się jedynie do jednego zarzutu wskazanego w odwołaniu, pomijając zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 i 77 k.p.a., art. 6, 8 i 11 k.p.a. Uzasadnia to zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że rozporządzenie nieruchomością na rzecz osób trzecich powoduje, że roszczenie przysługujące byłemu właścicielowi staje się bezskuteczne bez względu na to czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W zaskarżonym orzeczeniu wskazano również na działania podjęte celem przywrócenia stanu prawnego umożliwiającego zwrot nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Istotną cechą roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest to, że osoby uprawnione mogą domagać się jego realizacji wyłącznie od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Roszczenie to nie jest skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a warunkiem jego realizacji jest to, by podmiot publicznoprawny był nadal właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. O zwrocie wywłaszczonej nieruchomości orzeka się bowiem w postępowaniu administracyjnym, a organ prowadzący to postępowanie nie ma kompetencji, by decyzją administracyjną odebrać nieruchomość obecnemu właścicielowi (a więc faktycznie dokonać jej wywłaszczenia) i przekazać ją poprzedniemu właścicielowi. Dopóki więc w obrocie prawnym pozostają czynności prawne, mocą których beneficjent wywłaszczenia wyzbył się nieruchomości, jej zwrot poprzedniemu właścicielowi nie jest możliwy.

Takie rozporządzenie nieruchomością wywłaszczoną bez wcześniejszego zwrócenia się do poprzednich właścicieli narusza zakaz użycia nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, sformułowany w art. 136 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami zakaz ten zawarty był w art. 47 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Kwestia wpływu zbycia nieruchomości wywłaszczonej na roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie została jednak nigdy jednoznacznie i kompleksowo uregulowana w przepisach prawa. Fragmentaryczna regulacja omawianego problemu w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może prowadzić do przyjęcia, że wszelkie czynności prawne prowadzące do rozporządzenia nieruchomością, nieobjęte hipotezą omawianego przepisu, nie stanowią przeszkody do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej. Ze starorzymskiej zasady nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet wynika bowiem, że beneficjent wywłaszczenia nie może zwrócić poprzedniemu właścicielowi nieruchomości, która w dacie rozstrzygania sprawy zwrotu nie stanowi juz jego własności.

W orzecznictwie przyjmuje się, że w takich sytuacjach wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości powinno być poprzedzone rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, jakim jest stwierdzenie niezgodności z prawem umowy przeniesienia własności nieruchomości podlegającej zwrotowi. Do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego postępowanie o zwrot winno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.

Organy obu instancji wskazały, że ważność umowy z dnia 30 września 1997 r. Rep. [...] była przedmiotem postępowań przed sądem powszechnym. W szczególności Prezydent Miasta K. powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2007 r. sygn. [...]. Kwestia ta - powoływana w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. II SA/Kr 292/09 oraz z dnia 8 sierpnia 2008 r. sygn. II SA/Kr 526/08 i znana sądowi z urzędu - wymaga szerszego rozważenia.

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn.[...] stwierdził nieważność umowy przeniesienia własności działki o dawnym numerze 8 o pow. 4597 m2 jedn. ewid. [...] przez Gminę K. na rzecz [...] Giełdy Rolno-Ogrodniczej "[...] " S.A. z siedzibą w K. jako aport (umowa z dnia 30 września 1997 r. w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] ). Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt [...] zmienił orzeczenie Sądu Okręgowego i powództwo o stwierdzenie nieważności oddalił. Wyrok Sądu Apelacyjnego został uchylony wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia Sądowi Apelacyjnemu w K. Będąc związanym stanowiskiem Sądu Najwyższego Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt [...] oddalił apelacje od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 czerwca 2006 r.

Prawdą jest, że w odniesieniu do nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem umowa wniesienia nieruchomości do spółki z dnia 30 września 1997 r. Rep. [...] pozostaje w obrocie prawnym. Wskazane wyżej orzeczenia dotyczyły bowiem przedmiotowej umowy tylko w części, w jakiej obejmowała ona działkę nr o dawnym numerze 8 o pow. 4597 m2 jedn. ewid. P. również wniesioną do spółki "[...] " tytułem aportu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym już wcześniej wyroku z dnia 8 sierpnia 2008 r. sygn. II SA/Kr 526/08, również dotyczącym sprawy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, wniesionej do spółki "[...] " tytułem aportu umową z dnia 30 września 1997 r. Rep. A nr [...] zwrócił uwagę na treść art. 100 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lub wezwie stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Zdaniem sądu "Użycie w art. 100 § 1 k.p.a. spójnika "albo" oznacza, że organ może sam wystąpić o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lub wezwać stronę do wystąpienia, przy czym swoboda wyboru organu jest ograniczona obowiązującymi przepisami prawa, które muszą być przez organ uwzględniane. W przypadku, gdy do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego właściwy jest sąd, organ administracji publicznej może wystąpić sam na drogę sądową, gdy jest to dopuszczalne w myśl przepisów postępowania sądowego w związku z prawem materialnym cywilnym, ponieważ sama tylko regulacja zawarta w art.100 § 1 k.p.a. nie uprawnia organu do występowania na drogę sądową. Dopuszczalność takiego wystąpienia wynikać więc będzie z istnienia po stronie organu legitymacji do wystąpienia do sądu cywilnego z określonym powództwem. Kodeks postępowania cywilnego w art. 189 reguluje kwestię legitymacji procesowej w sprawie o ustalenie istnienia prawa lub stosunku prawnego, przyznając tę legitymację temu, kto ma w tym interes prawny. Stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie nie mają legitymacji do wniesienia powództwa o ustalenie nieważności umowy z dnia 30 września 1997 r. zawartej przez Gminę K. z "[...]" S.A. mocą której przeniesiona została na "[...]" S.A. własność działki będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, ponieważ brak po ich stronie interesu prawnego w uznaniu przez sąd takiej czynności prawnej za nieważną. Interes taki mają natomiast jedynie byli właściciele nieruchomości. W tej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie i zobowiązać wnioskujących o zwrot nieruchomości (...) do wystąpienia w określonym terminie do sądu o stwierdzenie nieważności tej umowy".

Podzielając pogląd o braku interesu prawnego po stronie organów prowadzących postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości do wniesienia pozwu o stwierdzenie nieważności umowy z dnia 30 września 1997 r. należy dojść do wniosku, że również w niniejszej sprawie interes do wystąpienia z takim powództwem miały skarżące. Organ I instancji wielokrotnie informował je o tej możliwości. Również Wojewoda pismem z dnia 12 listopada 2009 r. (k. [...] akt administracyjnych II instancji) zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawczyń o udzielenie informacji, czy E.G. oraz I.G. wystąpiły z powództwem do sądu powszechnego o stwierdzenie nieważności umów, na podstawie których Gmina Miejska K. utraciła własność części działki nr 1 obr. [...] w granicach działki nr 4 obr. [...] . Pismo to pozostało jednak bez odpowiedzi. W tej sytuacji nie można organom prowadzącym postępowanie zarzucić naruszenia przepisów postępowania dotyczących rozstrzygania zagadnień prejudycjalnych.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 oraz art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mogły odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. są prawidłowe.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie przepisom o charakterze proceduralnym mogłoby prowadzić do uwzględnienia skargi.

Wobec powyższego skarga E.G. oraz I.G. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).



Powered by SoftProdukt