Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 81/20 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 81/20, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Spółki A (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z [...] listopada 2019 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd wskazał, że okoliczności faktyczne sprawy są tożsame ze sprawą o sygn. akt III SA/Łd 1026/18., w której Sąd dokonał oceny zasadności określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z [...] listopada 2018 r., podzielając stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wyroby: "rozcieńczalnik RRK 12" i "rozcieńczalnik RRK 5" winny być klasyfikowane do pozycji 2207 Nomenklatury Scalonej (CN) jako alkohol skażony. Argumentację organu w zakresie klasyfikacji przedmiotowego wyrobu, wyrażoną w uzasadnieniu tej decyzji, sąd uznał za prawidłową, wyczerpującą i zbieżną ze stanowiskiem sądu. Sąd podkreślił, iż alkohol etylowy i pozostałe wyroby alkoholowe skażone (CN 2207 20), są wyrobami alkoholowymi zmieszanymi z substancjami, które czynią je niezdatnymi do picia, ale nie przeszkadzają użyciu ich do celów przemysłowych. Zatem skażalniki nie wpływają na klasyfikację taryfową. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku o sygn. III SA/Łd 1026/18, iż organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art 32 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, dotyczącego zwolnienia z akcyzy ze względu na przeznaczenie alkoholu etylowego. Od powyższego wyroku Spółka wniosła skargę kasacyjną, która została zarejestrowana pod sygn. akt I GSK 913/20 i me została jeszcze przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana.

W ocenie Sądu, związek pomiędzy obydwoma postępowaniami toczącymi się w przedmiocie określenia spółce wysokości podatku akcyzowego jest na tyle ścisły, że wynik postępowania wywołanego skargą kasacyjną w sprawie III SA/Łd 1026/18 rzutuje na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w takim stopniu, że uzasadnia on zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Obie sprawy dotyczą bowiem tej samej strony postępowania, podstawę prawną podjętych rozstrzygnięć stanowią te same przepisy prawa, a stany faktyczne w obu sprawach są zasadniczo takie same, bowiem dotyczą produkowanych przez skarżącą wyrobów RRK 5 i RRK 12 (zwanych przez podatnika rozcieńczalnikami) i w obu sprawach produkcja polegała na dodaniu masowego 1% glikolu propylenowego do alkoholu etylowego częściowo skażonego W obu również sprawach organy przyjęły, że dodanie do alkoholu etylowego skażonego 1% glikolu propylenowego nie powodowało, że dochodzi do wytworzenia nowego produktu tj. rozcieńczalnika o kodzie CN 38140090.

Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie jakie zapadnie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym będzie miało wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Jednolitość orzecznictwa sądowego oraz ekonomika procesowa przemawia za tym, by do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1026/18, zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania, pomimo że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

• zawartej w aktach sprawy zarejestrowanej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt I GSK 913/20 skargi, skargi kasacyjnej z 29 kwietnia 2020 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1026/18, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 5 listopada 2018 r.,

• zawartej w aktach niniejszej sprawy (sygn. akt III SA/Łd 81/20) skargi z 27 grudnia 2019 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 listopada 2019 r. (uzupełnionej pismami z 12 i 27 sierpnia 2020 r.).

na okoliczność ustalenia, że zarzuty podnoszone w sprawie zarejestrowanej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt I GSK 913/20 nie są tożsame z zarzutami skargi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 81/20, że oprócz zarzutów błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 81/20 jest podniesionych szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz na okoliczność, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego zarejestrowanego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt I GSK 913/20.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że samo podobieństwo spraw nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poza tym jej zdaniem sprawy nie są tożsame, a skargi na decyzje organu odwoławczego różnią się od siebie zarzutami naruszenia przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w postanowieniu tego Sądu z 4 października 2019 r., sygn. akt I GZ 321/19.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.

Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, jednak nie może być ono dowolne.

Względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania także w razie rozstrzygania przez NSA w drodze uchwały, w myśl art. 15 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., w zakresie wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych lub w zakresie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej.

W ocenie NSA Sąd I instancji nieprawidłowo zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez NSA skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w innej sprawie, o podobnym stanie faktycznym, zarejestrowanej pod sygn. akt I GSK 913/20, ponieważ nie uwzględnił poglądów prawnych wyrażonych przez skład 7 sędziów sądu kasacyjnego w uchwale z 24 listopada 2008 r. o sygn. akt II FPS 4/08, w której NSA stwierdził, że art. 125 § 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadło już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do NSA. Z uchwały wynika, że orzeczenie NSA wydane w innej sprawie tego samego rodzaju, jak ta zawisła przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie ma wpływu na tę sprawę, a przyczyną tego stanu rzeczy są obowiązujące w postępowaniu przed sądami administracyjnymi normy dotyczące mocy wiążącej orzeczeń NSA (zob. art. 170, art. 171 oraz art. 190 p.p.s.a.). Skład siedmiu sędziów NSA uznał, że z tego powodu nie ma podstaw do formułowania poglądu o związaniu stanowiskiem NSA wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzeka w innej, aczkolwiek rodzajowo analogicznej sprawie. Zatem nie ma prawnego uzasadnienia dla zawieszenia postępowania przez wsa w oczekiwaniu na prawomocne rozstrzygnięcie analogicznej sprawy przez sąd drugiej instancji.

Zdaniem NSA zastosowanie przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt I GSK 913/20 było niezgodne ze wskazanym przepisem, więc kontrolowane postanowienie zostało uchylone. Pominięcie przez WSA cyt. uchwały składu 7 sędziów NSA z 24 listopada 2008 r. należy ocenić jako niedopuszczalne także w świetle art. 269 § 1 p.p.s.a., gdyż w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie podzielił stanowiska zawartego w uchwale, to powinien przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Na taki krok WSA w Łodzi się nie zdecydował, wobec tego był związany komentowaną uchwałą i nie miał podstaw, aby uchylić się od rozpoznania sprawy ze skargi spółki.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając w całości stanowisko zawarte w postanowieniu NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I GZ 337/15, stwierdza, że Sąd I instancji samodzielnie, z zachowaniem zasad przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przede wszystkim stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) rozstrzygnie problem prawny, który wystąpił w bezpodstawnie zawieszonej sprawie.

Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.