Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. W. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) z [...] października 2011 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o nadanie statusu uchodźcy.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 8 lutego 2011 r. A. M. wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. Wskazał, iż jego żona wdała się w kraju pochodzenia w sprzeczkę z szefem administracji regionu, wobec czego została zaatakowana fizycznie, doznała złamania ręki, zaś on sam został zatrzymany na 24 godziny. Z uwagi na obawę przed przemocą rodzina wnioskodawcy wyjechała do [...], a następnie została przekazana do Polski w ramach procedury Dublin II.

Decyzją z [...] września 2011 r. o numerze [...] Szef Urzędu postanowił umorzyć postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek będący przedmiotem rozpoznania w postępowaniu jest kolejnym wnioskiem cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy i został złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wydanej przez Radę w dniu [...] stycznia 2011 r. (numer [...]). Analiza danych zawartych we wniosku wskazuje, że jest on oparty na tych samych podstawach co poprzedni, w związku z czym należało uznać go za niedopuszczalny, stosownie do treści art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) oraz umorzyć postępowanie administracyjne.

Rozpatrując sprawę na skutek odwołania strony, decyzją z [...] października 2011 r. o numerze [...], Rada utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu. Przyjmując ustalony w sprawie stan faktyczny, Rada zaakceptowała stanowisko organu pierwszej instancji, iż postępowanie winno zostać umorzone, bowiem wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na stwierdzenie, że jest on oparty na tych samych przesłankach, które były rozpatrywane we wcześniejszym postępowaniu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż obie sprawy dotyczą tej samej osoby, przedmiot postepowania jest tożsamy, zaś zarzuty odwołania stanowią jedynie plemikę z ustaleniami i wnioskami końcowymi skarżonej decyzji, w szczególności powołanie nieistniejacego dowodu w postaci nagrania CD ma na celu doprowadzenie do próby ponownej oceny ustalonego w ostatecznej decyzji stranu faktycznego oraz przedłużenie procedury.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady z [...] października 2011 r. cudzoziemiec zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:

1) art. 13 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.), w zw. z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 poprzez błędną, wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec przyjęcia, że nie zachodzą przesłanki do nadania statusu uchodźcy oraz że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem;

2) art. 15, art. 20 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, wobec przyjęcia, że brak przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej;

3) naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wobec przyjęcia, że skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany;

4) art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że wydalenie rodziny cudzoziemca z terytorium Polski będzie naruszało prawa dzieci określone w Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 200 r. Nr 2. poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, a także naruszałoby prawo do życia rodzinnego, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie, dnia 4 listopada 1950r.;

5) art. 97 ust. 1 pkt. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie okoliczności dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, tj. faktu, iż wydalenie z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym cudzoziemiec mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu;

6) art. 66 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie;

7) art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77. art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, poczynienie ustaleń dotyczących sytuacji skarżącego z naruszeniem przepisów wymagających wszechstronnej oceny materiału dowodowego, niewyczerpujące zebranie dowodów umożliwiających podjęcie decyzji w sprawie;

8) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Rady z [...] października 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] września 2010 r.

W uzasadnieniu rozwinął postawione zarzuty, kładąc nacisk na nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, w szczególności na pominięcie dowodu z nagarnia na płycie CD, załączonej do pierwszego wniosku o status uchodźcy.

W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.

W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy:

1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim;

2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach;

3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.

Z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec złożył do tej pory dwa wnioski o nadanie statusu uchodźcy oraz objęcie ochroną międzynarodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pierwsze postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2009 r. Decyzją Szefa Urzędu z [...] lipca 2010 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Rady z [...] stycznia 2011 r. odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzeczono o wydaleniu go z terytorium Polski wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W toku postępowania organy ustaliły, że cudzoziemiec nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mowa w Konwencji Genewskiej. W ocenie organu zeznania strony złożone w trakcie toczącego się postępowania były niewiarygodne i niekonsekwentne, zwłaszcza w konfrontacji z zeznaniami złożonymi podczas postępowania, które toczyło się w związku z wcześniejszym wnioskiem cudzoziemca, złożonym w 2002 r. Organ zaznaczył, że w trakcie toczącego się postępowania wnioskodawca wraz z rodziną podjął próbę nielegalnego przedostania się na terytorium [...], jednakże 14 lutego 2003 r. został przez służby [...] readmitowany na terytorium Polski. Następnie, w dniu 30 kwietnia 2003 r., strona zadeklarowała rezygnację z ubiegania się o status uchodźcy, a Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie. Zauważono nadto, iż we wniosku o nadanie statusu uchodźcy z dnia 26 sierpnia 2009 r. cudzoziemiec podał nieprawdziwe informacje, dotyczące jego wcześniejszego pobytu w Polsce i w [...]. Poddając ocenie zgromadzony w sprawie materiał organ wskazał, że przedstawione fragmenty raportów organizacji pozarządowych nie dotyczą konkretnej sprawy lecz opisują sytuację panującą na terenie [...], a zaginięcie i śmierć braci cudzoziemca miały miejsce przed opuszczeniem przez wnioskodawcę kraju pochodzenia, brak zatem związku przyczynowego między śmiercią członków rodziny strony, a decyzją o wyjeździe z kraju. Jednocześnie zauważono, że cudzoziemiec w toku postępowania twierdził, że nie był prześladowany zaś zmiana zeznań po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i po toczącym się ponad rok postępowaniu nie daje podstaw do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Na decyzję Rady cudzoziemiec złożył skargę do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 20101r. o sygn. akt V SA/Wa 612/11 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że uchylenie nastąpiło z przyczyn proceduralnych, bowiem organ naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrok stał się prawomocny, a akta administracyjne sprawy zostały zwrócone Radzie w dniu 23 marca 2012 r. celem ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ drugiej instancji.

We wniosku będącym przedmiotem niniejszego postępowania skarżący podał, iż powodem starań o status uchodźcy jest obawa przed przemocą w kraju pochodzenia, a nadto w toku postępowania odwoławczego podkreślał okoliczności podnoszone w postępowaniu w sprawie pierwszego wniosku, w szczególności nie dopuszczenie dowodu z nagrania na płycie CD.

Biorąc zatem pod uwagę, iż skarżący ponownie podnosi te same okoliczności, a wręcz wskazuje na uchybienia popełnione przez organ we wcześniejszym postępowaniu przyjąć należy, iż stanowisko oparte na treści przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jest w pełni uzasadnione. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organów rozpatrujących kolejny wniosek cudzoziemca, złożony po zakończeniu wcześniejszego postępowania (w takim samym przedmiocie) jest w pierwszej kolejności analiza wszystkich twierdzeń i dowodów jakie przedstawił skarżący pod kątem ewentualnej zmiany okoliczności sprawy, tj. zbadanie czy pojawiły się takie dowody, które mogłyby stanowić pozytywna przesłankę do nadania statusu uchodźcy. Zatem wobec stwierdzenia, że strona ponowie powołuje się na te same zdarzenia, nie przedstawiając jednocześnie nowych dowodów jakie mogłyby uprawdopodobniać ziszczenie się przesłanek pozytywnych, obowiązkiem organu jest zastosowanie przepisu jaki legł u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Stanowisko takie jest również zgodne z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, w myśl których to regulacji, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.

Kontrolując legalność postępowania w niniejszej sprawie szczególnego podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu jest zbadanie czy podnoszone przez stronę twierdzenia mają wpływ na zweryfikowanie wcześniejszego stanowiska w zakresie spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy określonych w Konwencji Genewskiej. Zatem, jeśli organ stwierdzi, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie mają wpływu na przyznanie statusu uchodźcy, nie można doszukiwać się po jego stronie obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Stwierdzić również należy, iż skarżący nie przedstawił takiego dowodu, który potwierdzałby, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mógłby być narażony na prześladowanie, czy też represje. W związku z tym zmiana decyzji w przedmiocie zgody na pobyt tolerowany również nie mogła mieć miejsca.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wobec czego zarzut cudzoziemca w tym zakresie uznać należało za chybiony. Podnieść trzeba, iż przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania.

Na koniec wskazać trzeba, iż decyzja Rady z dnia [...] stycznia 2011 r., wydana w następstwie pierwszego wniosku została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 612/11. Orzeczenie to zapadło jednak już po wydaniu decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie (decyzja z dnia [...] października 2011 r.). Wskazać trzeba, iż podstawą do zastosowania przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony jest stwierdzenie tożsamości okoliczności podnoszonych przez wnioskującą stronę. Zatem uchylenie decyzji Rady nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, również i z tego względu, że Sąd ocenia legalność decyzji według stanu istniejącego w dacie jej wydania. Natomiast wskazany wyrok może mieć znaczenie dla starań cudzoziemca o status uchodźcy, bowiem sprawa z wniosku z dnia 26 sierpnia 2009 r. powróciła do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.