II SAB/Kr 60/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-27	
Data wpływu	2026-02-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Jacek Bursa /przewodniczący/
Joanna Człowiekowska
Paweł Darmoń /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	zobowiązano do rozpoznania wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 3 § 2 pkt 8 , art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz 1a; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 4 ust. 1 i ust. 3 , art. 13 ust 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. do rozpoznania wniosku skarżącego R. Z. z dnia 12 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 (czternastu) dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, II. stwierdza, że Dyrektor Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w • K. na rzecz skarżącego R. Z. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania	
Uzasadnienie
W dniu 13 stycznia 2026 r. (data prezentaty) do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy wpłynął wniosek R. Z. (zwanego dalej także skarżącym) o udostępnienie informacji publicznej o faktycznej i prawnej podstawie wykonywania zadań orzeczniczych przez mgr K. D. (psycholog upoważniony, wpis do rejestru KWP Kraków nr [...]) w strukturach Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy (MOMP), poprzez wskazanie, czy w dniu 17 grudnia 2025 r. wyżej wymieniona osoba świadczyła pracę na rzecz MOMP na podstawie: a) stosunku pracy (umowa o pracę), b) umowy cywilnoprawnej (umowa zlecenia, kontrakt menedżerski), c) umowy o współpracy z podmiotem gospodarczym (kontrakt B2B/outsourcing usług medycznych).

W przypadku, gdy podstawą świadczenia usług przez mgr K. D. jest umowa cywilnoprawna (w tym umowa z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą), skarżący wniósł o udostępnienie zanonimizowanej kopii (skanu) aktualnie obowiązującej umowy łączącej MOMP z mgr K. D. (lub podmiotem ją reprezentującym). Skarżący zastrzegł przy tym, że anonimizacji podlegają wyłącznie dane prywatne (adres zamieszkania, PESEL, nr dowodu osobistego) i wniósł o nieanonimizowanie informacji stanowiących o istocie zobowiązania i sposobie wydatkowania środków publicznych, w tym: daty zawarcia umowy, przedmiotu umowy (zakresu obowiązków), zasad odpowiedzialności (kary umowne), zasad nadzoru ze strony zleceniodawcy oraz postanowień dotyczących wynagrodzenia (stawki godzinowej, ryczałtowej lub akordowej za wydane orzeczenie).

Ponadto skarżący wniósł o udostępnienie informacji o strukturze organizacyjnej i outsourcingu:

1) przez podanie czy w Regulaminie Organizacyjnym MOMP przewidziano powierzanie zadań z zakresu orzecznictwa psychologicznego (w trybie ustawy o broni i amunicji) podmiotom zewnętrznym w trybie art. 26 ustawy o działalności leczniczej.

2) udostępnienie wykazu (rejestru) podmiotów zewnętrznych, z którymi MOMP zawarł umowy na świadczenie usług psychologicznych w roku 2025 wraz z podaniem nazw (firm) tych podmiotów.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, jako Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (SPZOZ), utworzony przez Województwo Małopolskie, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, wszelkie informacje o jego funkcjonowaniu, kadrach i gospodarce finansowej stanowią informację publiczną. Skarżący stwierdził także, że żądane informacje dotyczą osoby wykonującej zawód zaufania publicznego (psycholog), która w ramach struktury podmiotu publicznego realizuje zadania o charakterze władczym. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 15g ustawy o broni i amunicji, orzeczenie psychologiczne nie jest jedynie opinią lekarską, lecz dokumentem urzędowym, który w sposób wiążący determinuje treść decyzji administracyjnej organu Policji. Negatywna diagnoza psychologa stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń, od której organ Policji nie może odstąpić. Skarżący wskazał, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa (m.in. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt l OSK 3185/14), pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest szersze niż w prawie karnym. Obejmuje ono każdą osobę, która wykonując zadania publiczne, posiada realny wpływ na sytuację prawną innych podmiotów. Psycholog upoważniony, decydując o "istnieniu zaburzeń" wykluczających obywatela z kręgu posiadaczy broni, wykonuje de facto element imperium państwowego. W związku z powyższym, prawo do prywatności osoby pełniącej taką funkcję ulega ograniczeniu w zakresie, w jakim informacja ma związek z pełnieniem tej funkcji (art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Informacja o formie zatrudnienia, zakresie obowiązków i zasadach wynagradzania ma ścisły związek z kompetencjami i sposobem wykonywania funkcji orzeczniczej.

Ponadto skarżący podniósł, że zgodnie z art. 33 ustawy o finansach publicznych, gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Jawność ta rozciąga się na umowy cywilnoprawne zawierane przez jednostki sektora finansów publicznych. Zdaniem skarżącego, ujawnienie treści umowy (po anonimizacji danych prywatnych) jest niezbędne dla społecznej kontroli nad tym, czy zadania orzecznicze o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego (dostęp do broni) są powierzane na zasadach gwarantujących niezależność, rzetelność i właściwy nadzór, czy też podlegają niekontrolowanej "prywatyzacji" i presji ekonomicznej (np. akordowy system wynagradzania).

W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 27 stycznia 2026 r. nr SD.0133.1.2026 Dyrektor Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy poinformował skarżącego, że zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej pozyskanie informacji publicznej nie jest celem samym w sobie. Uzyskana bowiem informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania przez wnioskodawcę pozyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Zdaniem organu, respektując prawo do pozyskiwania informacji publicznej równocześnie nie można akceptować sytuacji, w której żądanie informacji de facto ma służyć wyłącznie prywatnemu interesowi wnioskodawcy powołującego się na ww. ustawę. W takiej sytuacji wnioskodawca korzysta z prawa wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej w sposób sprzeczny z jego celem, tj. nie dla realizacji dobra wspólnego i kontroli życia publicznego, a wyłącznie w celu pozyskania informacji mającej być wykorzystanej we własnej sprawie.

Organ stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja dotyczy umowy zawartej przez MOMP z psychologiem wykonującym zadania związane z wydawaniem orzeczeń w sprawie pozwolenia na broń. Psycholog ten orzekał w sprawie skarżącego, w trybie odwoławczym (psycholog został przy tym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wskazany przez odwołujący się organ Policji). Organ dodał, że skarżący nie zgodził się z przedmiotowym orzeczeniem psychologa, kwestionując jego treść i podważając kwalifikacje psychologa orzekającego.

Biorąc powyższe pod uwagę, po dokonaniu analizy przedmiotowego wniosku oraz okoliczności w jakich skarżący z nim wystąpił, Dyrektor MOMP stwierdził, że wniosek ten nie zmierza do realizacji celów ww. ustawy, tj. obiektywnej kontroli gospodarowania środkami publicznymi ani wykonywania zadań publicznych, a jedynie służy prywatnym interesom skarżącego, co w ocenie organu jest nadużyciem prawa do dostępu obywateli do informacji publicznej i jako takie nie powinno być akceptowane. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być bowiem, zdaniem organu, wykorzystywana jako instrument załatwiania spraw prywatnych. Jednocześnie Dyrektor MOMP poinformował skarżącego, że treść Regulaminu Organizacyjnego podmiotu leczniczego znajduje się na stronie internetowej MOMP.

Pismem z dnia 28 stycznia 2026 r. R. Z. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy domagając się:

1) zobowiązania organu do załatwienia jego wniosku z dnia 12 stycznia 2026 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku;

3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego, organ dopuścił się naruszenia:

1) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) w zw. z art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy organ uznał, iż zachodzą przesłanki negatywne do realizacji wniosku (tzw. nadużycie prawa do informacji), a poprzestał jedynie na wystosowaniu pisma informacyjnego z dnia 27 stycznia 2026 r. znak: SD.0133.1.2026, co w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych nie zwalnia organu ze stanu bezczynności.

2) art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej ani niewydanie decyzji odmownej w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

3) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieuzasadnione i pozaprocesowe ograniczenie obywatelskiego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o sposobie gospodarowania mieniem publicznym (Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego).

Za błędne skarżący uznał stanowisko organu, że jest zwolniony z obowiązku merytorycznego rozpoznania wniosku z uwagi na "nadużycie prawa do informacji". Skarżący wskazał, że odmowa udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa stanowi merytoryczne rozstrzygnięcie negatywne, które dla swojej ważności wymaga formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zdaniem skarżącego, organ wysyłając pismo z dnia 27 stycznia 2026 r. dokonał czynności prawnej pozornej, gdyż pismo to nie posiada atrybutów decyzji określonych w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności nie zawiera pouczenia o środkach zaskarżenia, co pozbawiło skarżącego prawa do merytorycznego odwołania się od stanowiska organu w trybie administracyjnym. W konsekwencji skarżący uważa, że organ pozostaje w bezczynności, gdyż wniosek nie został załatwiony w żadnej z form przewidzianych prawem (tj. ani poprzez czynność materialno-techniczną udostępnienia, ani poprzez decyzję odmowną).

Za niezasadne skarżący uznał również stanowisko organu o "nadużyciu prawa", gdyż organ błędnie utożsamia istnienie interesu prywatnego wnioskodawcy z brakiem interesu publicznego. Koincydencja interesu prywatnego z publicznym nie stanowi o nadużyciu prawa, dopóki informacja dotyczy sfery funkcjonowania władzy publicznej. Zdaniem skarżącego, jego wniosek służy ochronie istotnego interesu społecznego, jakim jest bezpieczeństwo publiczne i rzetelność procedur orzeczniczych w dostępie do broni palnej. Z dokumentacji sprawy (Orzeczenie Psychologiczne nr [...] i Orzeczenie Lekarskie nr [...]) wynika bowiem, że w ramach jednej jednostki (MOMP), w odstępie niespełna miesiąca, wydano dwa sprzeczne orzeczenia: stwierdzające "istotne zaburzenia" oraz stwierdzające "pełną zdolność" do posiadania broni. W ocenie skarżącego, taki dualizm orzeczniczy sugeruje występowanie nieprawidłowości systemowych w doborze kadr lub metodyce badań w MOMP. Ujawnienie treści umów z psychologami (w tym stawek i zasad wynagradzania) ma, według skarżącego, na celu weryfikację, czy system zatrudnienia (np. presja płacowa, umowy akordowe, outsourcing) nie wpływa negatywnie na jakość badań, prowadząc do wydawania orzeczeń przypadkowych lub nierzetelnych. Jest to kwestia o fundamentalnym znaczeniu dla bezpieczeństwa obywateli, wykraczająca daleko poza indywidualną sprawę skarżącego. Wniosek pełni zatem funkcję kontrolną (social watch), a próba jego zablokowania przez organ pod zarzutem nadużycia prawa stanowi próbę ukrycia potencjalnych nieprawidłowości w zarządzaniu jednostką publiczną.

W ocenie skarżącego, bezczynność organu nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, gdyż organ, jako podmiot profesjonalny, dysponujący obsługą prawną, zignorował jednoznaczną i powszechnie znaną linię orzeczniczą NSA nakazującą wydawanie decyzji w sprawach o nadużycie prawa. Zdaniem skarżącego, działanie polegające na zastąpieniu decyzji zwykłym pismem, w celu zamknięcia drogi odwoławczej i uniknięcia kontroli merytorycznej argumentacji o "nadużyciu", świadczy o złej woli organu i lekceważeniu konstytucyjnych uprawnień obywatela. Nie jest to jedynie zwłoka wynikająca z błędu, lecz celowa strategia procesowa, co uzasadnia stwierdzenie kwalifikowanej formy bezczynności. Podsumowując skarżący stwierdził, że organ naruszył konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz prawo do informacji (art. 61 Konstytucji RP), gdyż poprzez niewydanie decyzji, organ uniemożliwił mu merytoryczną polemikę z zarzutem nadużycia prawa w toku instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy wniósł o oddalenie skargi, gdyż wnioskowana informacja nie miała charakteru informacji publicznej, ewentualnie oddalenie skargi, gdyż organ nie pozostawał w bezczynności, a tym bardziej w jej kwalifikowanej formie, tj. rażącej bezczynności, ponieważ odpowiedział skarżącemu w dniu 27 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu Dyrektor MOMP podniósł, że wniosek skarżącego nie mieści się w kategorii informacji publicznej. Dotyczy on bowiem wyłącznie indywidulanej sprawy skarżącego. Tymczasem w orzecznictwie jak i doktrynie ugruntował się jednolity pogląd, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie odnoszą się do "sprawy publicznej" dlatego nie są wnioskami o udzielnie informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2777/16). Co więcej w konkretnych okolicznościach sprawy sądy administracyjne uznały wielokrotnie, że wnioskowanie o udzielenie informacji mające na celu zaspokojenie indywidulanych potrzeb wnioskodawcy, wyłącznie w jego sprawie pomiędzy nim a organem, do którego składa wniosek, a więc sprzeczny de facto z celem ustawodawcy jaki przyświecał ustawie o dostępie do informacji publicznej - może stanowić nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej i jako takie nie podlega prawnej ochronie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być bowiem nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. W konsekwencji organ uznał, że brak jest podstaw do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji, gdyż skarżący złożył wniosek w okolicznościach jednoznacznie wskazujących, że dokonuje tego wyłącznie we własnym interesie, a to w konsekwencji nieuzyskania orzeczenia umożliwiającemu mu posiadanie broni.

Dodatkowo, w ocenie organu złożenie tego wniosku miało charakter wyłącznie represyjny ze strony skarżącego wobec organu i samego orzekającego psychologa, nie służyło ochronie interesu społecznego, a tym bardziej bezpieczeństwu publicznemu i weryfikacji rzetelności procedur orzeczniczych do czego odwoływał się skarżący. Zdaniem organu, skarżący nie posiada ani kompetencji ani też uprawnień do weryfikowania postępowania orzeczniczego.

Za chybione organ uznał również twierdzenia skarżącego, że w jego sprawie w jednym podmiocie leczniczym wydano dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia, co ma świadczyć o nieprawidłowościach systemowych w doborze kadr lub metodyce badań, a tym samym uzasadniać, zdaniem Skarżącego, konieczność złożenia wniosku w trybie informacji publicznej nie wyłącznie we własnym interesie a w celu ochrony istotnego interesu publicznego. Organ podkreślił, że pismem z dnia 16 stycznia 2026 r. wyjaśniono skarżącemu, że zgodnie z ustawą z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji badanie psychologiczne oraz badanie lekarskie są niezależnymi badaniami przeprowadzonymi przez uprawnione osoby, odpowiednio psychologa i lekarza, zakończone wydaniem stosownych orzeczeń: orzeczenia psychologicznego i orzeczenia lekarskiego. Osoba dopuszczona do posiadania broni musi legitymować się orzeczeniem lekarskim oraz orzeczeniem psychologicznym, potwierdzającymi brak istnienia przeciwskazań do dysponowania bronią palną. Nie może posiadać pozwolenia na broń osoba, co do której chociażby jedno z ww. orzeczeń nie potwierdziło braku przeciwskazań do dysponowania bronią, nawet gdyby osoba ta spełniała wszystkie pozostałe przesłanki do dysponowania bronią, określone w ustawie o broni i amunicji. Od obu tych orzeczeń jest przewidziany tryb odwoławczy, a orzeczenia wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne. Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, że nie można oczekiwać, że orzeczenia te mają być zgodne w swej treści, badania bowiem są wykonywane przez różne uprawnione do tego osoby, które badają inne obszary zdrowia psychicznego i fizycznego pacjenta i wydają dwa odrębne orzeczenia. Organ wskazał, że skarżącemu powyższa okoliczność była już wyjaśniana, a wskazywanie na rzekomy dualizm wydanych orzeczeń i twierdzenie o możliwych z tego powodu nieprawidłowościach w podmiocie leczniczym wymagających społecznej kontroli jest nadużyciem i celowym wprowadzaniem w błąd organów kontroli. Organ dodał, że skarżący złożył wniosek o kontrolę przeprowadzonych badań w dniu 12 stycznia 2026 r. i kontrola taka została wszczęta.

W ocenie organu, wskazywanie przez skarżącego, także w skardze, na konieczność pozyskania umowy łączącej psycholog z organem w celu kontroli prawidłowości wydanych orzeczeń i złożenia wniosku w interesie publicznym jest w sposób oczywisty pozorne i zmierzało wyłącznie do zrealizowania własnych celów skarżącego.

Reasumując organ stwierdził, że wniosek skarżącego nie dotyczył de facto informacji publicznej, której zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej pozyskanie nie jest celem samym w sobie, a miało na celu wyłącznie zaspokojenie indywidulanych potrzeb wnioskodawcy, wyłącznie w jego sprawie pomiędzy nim a organem. Dyrektor MOMP podkreślił także, że uzyskana informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Tymczasem w niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż powoływanie się przez skarżącego na ww. ustawę de facto stanowiło nadużycie prawa do informacji publicznej i jako takie nie powinno podlegać ochronie. Tym samym skarga powinna podlegać oddaleniu, albowiem w tym konkretnym przypadku nie dotyczy informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odnośnie swojego twierdzenia, że nie pozostaje w bezczynności organ wskazał, że wyjaśnił swoje stanowisko skarżącemu w piśmie z dnia 27 stycznia 2026 r. Poza tym skarżący nie został pozbawiony możliwości merytorycznej polemiki z organem, a także odwołania się do Sądu. Organ stwierdził, że nie udostępniając żądanej umowy nie zmierzał do ukrycia nieprawidłowości w wydawaniu orzeczeń psychologicznych. Organ pozostaje w przekonaniu, że nie można przyzwalać na nadużywanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż podważa to cel ustawy, a przede wszystkim nie służy interesom wszystkich obywateli, a jedynie samemu wnioskodawcy. Zdaniem organu, nadużycia w tym zakresie mogą prowadzić także do naruszenia prywatności innych osób oraz do nieuzasadnionego ujawniania informacji, co jest sprzeczne z zasadami ochrony danych osobowych.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - pkt 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, a zatem dla jej skutecznego wniesienia nie wymagała uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05).

Prawo dostępu do informacji publicznej wynika przede wszystkim z przepisów Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p.").

W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może: 1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem a jednocześnie gdy nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.); 2) poinformować wnioskodawcę o tym, że: a) jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, b) podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), c) bądź też że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie pisma; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do treści art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. albo odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wówczas podmiot zobowiązany dokonuje rozpoznania wniosku w formie decyzji administracyjnej).

Co istotne, organ (lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) winien podjąć powyższe działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot zobowiązany któregokolwiek z ww. działań (bądź podjęcia działania lecz niewłaściwego z punktu widzenia rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej), uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej a żądana przez niego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W doktrynie zauważa się, że przyjęte przez ustawodawcę w art. 4 ust. 1 u.d.i.p rozwiązanie stanowi przykład odwołania się do koncepcji mieszanego modelu identyfikacji zobowiązanego w oparciu o kryterium systemowe. Jego zastosowanie wymaga wzięcia pod uwagę charakteru zobowiązanego (chodzi tu o aspekt podmiotowy pozwalający w oczywisty sposób na stwierdzenie, że mamy do czynienia z: 1) organem władzy publicznej; 2) organem samorządu zawodowego i gospodarczego; 3) podmiotem reprezentującym Skarb Państwa; 4) państwową osobą prawną albo osobą prawną samorządu terytorialnego; 5) podmiotem reprezentującym inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 6) partią polityczną; 7) reprezentatywną organizacją związkową i pracodawców). Kryterium przedmiotowe odwołuje się natomiast do faktu uczestniczenia określonego podmiotu (ale też osoby fizycznej) czy jednostki organizacyjnej w procesie realizacji zadania publicznego i/lub wykonywania władztwa publicznoprawnego (bądź współuczestnictwa w jego wykonywaniu). Należy podkreślić, że oba kryteria nie muszą być zrealizowane kumulatywnie, co – jak wskazywano w kontekście zasady jawności działania władz (w związku z prywatyzowaniem jej zadań) i transparentności gospodarowania majątkiem publicznym – pozwala na pełniejszą realizację prawa dostępu do informacji publicznej. Ustawodawca przyjął w tym zakresie model identyfikacji konkretnej powiązanej z faktem posiadania informacji, która dotyczy informacji publicznej nawet, jeżeli dotyczy ona wiedzy (danych) związanych wyłącznie z realizacją zadania publicznego albo korzystania z majątku publicznego (art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 u.d.i.p.).

Za zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej może być zostać uznany bardzo szeroki krąg podmiotów, również przedsiębiorca prywatny (czy stowarzyszenie lub fundacja), jeżeli wykonuje (wykonywał) zadanie publiczne lub dysponuje (dysponował) majątkiem publicznym. Nie ma jednocześnie znaczenia, czy np. podmiot prywatny już zadania tego nie wykonuje. Jeżeli informację taką – dotyczącą okresu wcześniejszego – w dalszym ciągu posiada, to należy go traktować jako zobowiązanego. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie odpowiednich wyłączeń, także o charakterze temporalnym" (zob. pkt 16 komentarza do u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LEX/el. 2025).

Projawnościowa wykładnia uzasadnia racjonalność uznania każdego podmiotu obrotu prawnego (nawet podmiotu prywatnego – przedsiębiorcy) za w dalszym ciągu zobowiązanego w zakresie, w jakim posiada informacje związane z realizacją zadania publicznego, w tym również wydatkowaniem środków publicznych czy w szerszym zakresie dysponowaniem majątkiem publicznym. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2022 r. (sygn. akt III OSK 4468/21), w którym wskazano, że wobec uznania, że wykonywanie zadań publicznych stanowi wystarczającą przesłankę uznania podmiotu za zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, co w konsekwencji oznaczało, że kwestia publiczności środków służących do realizacji tego zadania nie miała de facto znaczenia. Na szczególną uwagę zasługuje systemowa argumentacja sądu, który zauważa, że jedną z form decentralizacji administracji publicznej, a także wyrazem zasady subsydiarności i wymaganego przez tę zasadę zbliżania administracji do obywatela, jest prywatyzacja zadań publicznych, która polega m.in. na tym, że zadania te, zachowując swój publiczny charakter, wykonywane są przez inne podmioty niż podmioty władzy publicznej. Nie jest zatem trafne stanowisko (...), że podmiotami wykonującymi zadania publiczne, są wyłącznie państwo oraz szeroko rozumiane podmioty władzy publicznej, skoro w procesie prywatyzacji zadań publicznych mogą być one przekazywane do wykonania nawet podmiotom prywatnym.

Należy przy tym podkreślić, że zadania władzy publicznej są również zadaniami publicznymi. Posłużenie się przez ustawodawcę w konstrukcji art. 4 ust. 1 pkt 1–5 u.d.i.p. pojęciem zadań publicznych uzasadnia tezę ugruntowaną już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którą wykonywanie zadań publicznych jako wyznacznik katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej nie jest wyłącznym atrybutem władzy publicznej. Zadania takie mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, a cechuje je powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Z powyższego wynika, że wykonywanie zadań publicznych jako wyznacznik katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej nie jest wyłącznym atrybutem władzy publicznej. Zadania takie mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, a cechuje je powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (wyrok NSA z 23.09.2022 r., III OSK 1972/21, LEX nr 3417952).

Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie jest jednostką medyczną szczebla wojewódzkiego, realizującą swoje zadania statutowe, utworzoną zgodnie z ustawą z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U.2022.437 t.j. z dnia 2022.02.22), w celu realizacji zadań z zakresu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków związanych ze środowiskiem pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi (art. 1 ust 1).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie należało przyjąć, że adresat wniosku z 12 stycznia 2026 r (o jakim mowa w skardze) - czyli Dyrektor Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie, działającego w formie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej utworzonego przez Województwo Małopolskie - jako podmiot niewątpliwie wykonujący zadania publiczne, jest podmiotem obowiązanym w tym zakresie do udostępnienia, będącej w jego posiadaniu, informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.).

Następnie należało zbadać, czy przedmiot żądania strony skarżącego stanowi informację publiczną. Pojęcie "informacji publicznej" określone zostało w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. poprzez wskazanie, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Określając pojęcie informacji publicznej ustawodawca odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Definicja informacji publicznej zawarta w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. odsyła do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Z pewnością jednak jest to sprawa, która, jak wynika z potocznego rozumienia pojęcia "publiczny", odnosić się musi w jakimś stopniu do kwestii dotyczących ogółu, służących ogółowi ludzi, dostępnych dla wszystkich, ogólnych, społecznych i nieprywatnych (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom D-Ś, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843), mogących interesować ogół obywateli. Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydujące znaczenie ma zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji.

Uwzględniając wszystkie powyższe aspekty należy stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzone przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 222/22).

Mając powyższe na uwadze, żądanie – wniosek R. Z. (w zakresie o jakim mowa w skardze) dotyczący udostępnienia informacji, to jest: formy zatrudnienia Pani psycholog mgr K. D. wykonującej zadania orzecznicze w dniu 17 grudnia 2025r, w strukturach MOMP, ewentualne udostępnienie zanonimizowanej kopii umowy cywilno prawnej zawartej z psycholog świadczącej usługi na rzecz MOMP, a prowadzącej działalność gospodarczą, następnie udostępnienie danych z regulaminu organizacyjnego jednostki i wykazu zawartych przez nią umów - jest informacją publiczna w rozumieniu przepisów ustawy.

Jak to zostało powyżej wskazane, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Artykuł 6 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega m.in. informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (pkt 4 lit. a/) czy też informacja o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c (czyli m.in. majątku Skarbu Państwa lub gminy, państwowych lub samorządowych osób prawnych). Następnie podmiotach o których mowa w art. 4 ust 1, w tym o szeroko rozumianym statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (pkt 2 lit a-d), zasadach funkcjonowania podmiotów (pkt 3), majątku publicznym (pkt 5). Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest natomiast – stosownie do art. 6 ust. 2 u.d.i.p.) treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że informacje dotyczące podstawy wykonywania zadań orzeczniczych przez działająca w strukturach MOMP psycholog a także ewentualnej, zawartej z nią umowy cywiloprawnej, szczegółowej informacji dotyczącej regulaminu organizacyjnego i wykazu podmiotów zewnętrznych z którymi zawarto umowy o świadczenie usług stanowią informacje i dokumenty podlegające udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p., bowiem dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania mieniem skarbu państwa i samorządu terytorialnego, z wykorzystaniem środków publicznych i realizujących zadania publiczne jakimi są ochrona zdrowia pracujących oraz sprawowanie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi.

Skarżący złożył swój pisemny wniosek 12 stycznia 2026r za pośrednictwem poczty. Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie żądanej informacji publicznej wpłynął do organu 13 stycznia 2026 r., a organ pismem z dnia 27 stycznia 2026 r. nie rozpoznał wniosku, to znaczy: ani nie udostępnił żądanej informacji publicznej w całości lub części, ani nie wydał decyzji odmownej. Zamiast tego zobowiązany dokonał subiektywnej oceny i poczynił uwagi, że : "pozyskanie informacji publicznej nie jest celem samym w sobie oraz że informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania pozyskanych danych", wiec wniosek "nie zmierza do realizacji celów ustawy, a służy jedynie prywatnym interesom, co jak twierdzi jest nadużyciem prawa".

Takie stanowisko zobowiązanego jest nieuprawnione, nie zostało wystarczająco uzasadnione, a wyrażone jest wbrew obowiązującym normom prawnym wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego stwierdzić należy, że zobowiązany nie sprostał wymogom ustawy i pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku.

W kwestii podnoszonego przez Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie nadużycia przez skarżącego prawa do informacji, należy wyjaśnić, że takiej przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej nie zna ustawa o dostępie do informacji publicznej. Dopuszcza się ją w orzecznictwie, jednak powołując się na nią należy zachować szczególną ostrożność. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dlatego ewentualne powołanie się na nadużycie prawa do informacji musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez zobowiązanego.

Mając zatem powyższe na uwadze Sąd nie miał wątpliwości, że zobowiązany dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Termin do załatwienia wniosku upływał, zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w dniu 27 stycznia 2026 r. Termin upłynął bezskutecznie. Podkreślić należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Z bezczynnością możemy mieć zatem do czynienia nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku.

Mając na względzie fakt, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 27 stycznia 2026 r (okoliczność bezsporna), która jednak nie była załatwieniem wniosku w trybie przewidzianym ustawą, bowiem ani nie udostępniono informacji publicznej ani nie wydano decyzji o jej odmowie - Sąd w pkt I wyroku zobowiązał Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 12 stycznia 2026 r o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie bezczynność (pkt II wyroku) nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku), o którym mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie zachowania organu jako bezczynności naruszającej prawo w sposób rażący jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 4016/19). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998, s. 808-812). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1602/21, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy.

Z taką sytuacją w ocenie Sądu nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zobowiązany co prawda do chwili obecnej nie rozpoznał wniosku, jednak wystosował w terminie do 14 dni pismo do wnioskodawcy, w którym uzasadnił stanowisko, nie było to więc spowodowane lekceważeniem podmiotu wnioskującego czy też celowym przedłużaniem postępowania. Należało zatem przyjąć, iż stwierdzona bezczynność nie miała charakteru kwalifikowanego. W konsekwencji Sąd nie przyjął, by zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 100 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu.