Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego B. P. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

IV SA/Wa 1189/08

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. nr [...], udzielającej G. pozwolenia wodnoprawnego na dalsze składowanie [...] na gruntach przybrzeżnych [...] na składowisku w W., zwanej dalej "pozwoleniem".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister wskazał, iż wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia złożył B. P. (dalej "skarżący"). Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Minister odmówił stwierdzenia nieważności pozwolenia. Na skutek wniesienia przez skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Odnośnie podniesionego przez skarżącego m.in. zarzutu rażącego naruszenia przy wydaniu pozwolenia art.132 k.p.a. Minister wskazał, iż zwrot odwołania adresata pozwolenia od decyzji z dnia [...] maja 1982 r. do organu I instancji nastąpił po uzgodnieniach międzyresortowych. Informację tę zamieszczono w uzasadnieniu pozwolenia. Na podstawie dostępnych akt sprawy nie można dokładnie ustalić, jakie powody przesądziły o zwrocie sprawy organowi I instancji i jakie procedury formalne towarzyszyły temu zwrotowi. Nie mając pewności, w jakim stopniu je naruszono, nie można stwierdzić, że dopuszczono się rażącego naruszenia prawa. Ponadto w orzecznictwie sądowym wielokrotnie zwracano uwagę, że przy ocenie, czy wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oprócz wykazania oczywistej sprzeczności z treścią przepisu należy również wziąć pod uwagę charakter tego naruszenia i czy decyzja może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Skargę na decyzję Ministra wniósł skarżący, podtrzymując w niej zarzuty podniesione w postępowaniu odwoławczym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1819/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra

Środowiska z dnia [...] czerwca 2006 r. Wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 560/07, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok WSA z dnia 12 grudnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. NSA wskazał, iż skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Podzielić należy bowiem zarzut dokonania błędnej wykładni przepisów art.132 i art.133 k.p.a. i w wyniku takiej wykładni naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art.156§1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art.132§1 k.p.a. jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepis powyższy stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania (§2). Jednocześnie -jak stanowi art.133 k.p.a. - organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art.132 k.p.a. A zatem k.p.a. ustanawia siedmiodniowy termin na przesłanie odwołania organowi odwoławczemu. Datą początkową biegu tego terminu, liczonego według zasad określonych w art.57 k.p.a. jest dzień otrzymania odwołania - dzień faktycznego wpływu odwołania do organu I instancji. Brzmienie powyższych przepisów jest jednoznaczne i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, tak jaki to, że przepisy art.132 i art.133 k.p.a. istnieją we wzajemnej łączności i zależności. Organ I instancji może bez przekazywania akt organowi odwoławczemu uwzględnić w całości odwołanie i wydać decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, jednak na dokonanie autoweryfikacji ma jedynie 7 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym terminie organ I instancji musi albo dokonać zmiany wydanej przez siebie decyzji, albo przesłać odwołanie razem z aktami sprawy do organu wyższego stopnia. Przepis art.132 k.p.a. daje organowi I instancji uprawnienie do "samokontroli" decyzji, ale tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w §1 i §2 tego przepisu i pod warunkiem dochowania terminu określonego w art.133 k.p.a. Siedmiodniowy termin określony w art.133 k.p.a. jest terminem ustawowym, po upływie którego wygasa uprawnienie organu I instancji do dokonania autoweryfikacji. Od dnia upływu terminu ustanowionego w art.133 k.p.a. tylko i wyłącznie organ odwoławczy jest wyposażony w kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy. Wzruszenie decyzji w trybie art.132 k.p.a. przy niedopełnieniu któregokolwiek z warunków ustanowionych w §1 i §2 tego przepisu, jak i przy niezachowaniu terminu

ustawowego z art.133 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa. Do naruszenia takiego doszło w niniejszej sprawie. Organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 1983 r. w trybie art.132 k.p.a., kiedy nie posiadał już do tego kompetencji. Decyzją z dnia [...] maja

1982. r. Wojewoda [...] odmówił wnioskodawcy zgody na podwyższenie hałdy

[...] ponad średnią wysokość 18 m. Wnioskodawca wniósł odwołanie w dniu [...]

czerwca 1982 r. Organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i w

dniu [...] czerwca 1982 r. przekazał je - zgodnie z art.133 k.p.a. - organowi II instancji.

Wszczęto zatem postępowanie odwoławcze i na organ odwoławczy przeszła

kompetencja do rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda [...] stracił kompetencję do

wydania decyzji w trybie art.132 k.p.a. z chwilą upływu siedmiodniowego terminu od

daty wpływu do organu I instancji odwołania strony. W dniu [...] lutego 1983 r. organ

odwoławczy zwrócił akta organowi I instancji do rozpatrzenia w trybie art.132 k.p.a.,

lecz zwrot ten nie spowodował reaktywowania kompetencji Wojewody [...].

Organ ten nie odzyskał uprawnień wynikających z art.132 k.p.a. Upływ terminu z art.133

k.p.a. oznacza niemożność zmiany lub uchylenia przez organ I instancji decyzji w trybie

art.132 k.p.a. W okolicznościach tej sprawy rażące naruszenie art.132 w związku z

art.133 k.p.a. jest widoczne i niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia

praworządnego państwa. Skoro organ I instancji, wydając decyzję z dnia [...] czerwca

1983. r. dopuścił się rażącego naruszenia art.132 k.p.a. w związku z art.133 k.p.a., to

tym samym zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o jakiej mowa w

art.156§1 pkt2k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Środowiska na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art.190 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd administracyjny pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia taka wiążąca Sąd w niniejszej sprawie została zawarta w wyroku NSA z dnia 28 maja 2008 r.

Zgodnie ze stanowiskiem NSA od dnia upływu terminu ustanowionego w art.133 k.p.a. tylko i wyłącznie organ odwoławczy jest wyposażony w kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy. Wzruszenie decyzji w trybie art.132 k.p.a. przy niedopełnieniu któregokolwiek z warunków ustanowionych w §1 i §2 tego przepisu, jak i przy niezachowaniu terminu ustawowego z art.133 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa. Do naruszenia takiego doszło w niniejszej sprawie. Organ I instancji wydał pozwolenie w trybie art.132 k.p.a. po upływie przewidzianego w art.133 k.p.a. siedmiodniowego terminu od daty wpływu do organu I instancji odwołania strony oraz po wszczęciu postępowania odwoławczego, kiedy to - w związku z przekazaniem akt - na organ odwoławczy przeszła wyłączna kompetencja do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem NSA późniejszy zwrot akt sprawy przez organ II instancji organowi I instancji nie spowodował reaktywowania kompetencji tego ostatniego. Organ ten nie odzyskał uprawnień wynikających z art.132 k.p.a. Rażące naruszenie art.132 w związku z art.133 k.p.a. jest widoczne i niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Skoro organ I instancji, wydając decyzję z dnia [...] czerwca 1983 r. dopuścił się rażącego naruszenia art.132 k.p.a. w związku z art.133 k.p.a., to tym samym zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o jakiej mowa w art.156§1 pkt2k.p.a.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 ust.1 lit.c oraz art.200 p.p.s.a.