Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie nierozpoznania wniosku w sprawie przyznania kosztów dozoru pojazdów 1. zobowiązuje Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. do wydania aktu rozpoznającego wniosek skarżącego o przyznanie kosztów dozoru pojazdów zawarty w zażaleniu z dnia [...] r. – w terminie 1 miesiąca, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia [...] r. obecnie skarżący M. S. przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B wykaz samochodów, które zostały zdeponowane w latach 2006 – 2009 na prowadzonym przez niego parkingu strzeżonym przy ul. [...] w B. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o ustalenie, czy dysponentem tych pojazdów jest Urząd Skarbowy w B czy Urząd Miasta B.

W związku z brakiem odpowiedzi ze strony organu, skarżący pismem z dnia 12 [...] r. ponowił swoją prośbę. To pismo również pozostało bez odpowiedzi.

Kolejnym pismem z dnia [...] r., skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w K. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B, zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie. W piśmie tym skarżący wskazał, że sprawa dotyczy braku wydania postanowienia o przyznaniu kosztów dozoru za miejsce parkingowe, jakie zostało wniesione przy pismach z dnia [...] r.

W odpowiedzi na zażalenie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącego o działaniach podjętych w stosunku do wnioskowanych pojazdów stwierdzając, że Urząd Skarbowy w B nie jest dysponentem tych pojazdów.

Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. rozpoznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie uznając je za zasadne. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że pisma skarżącego z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. nie zawierały wniosku o przyznanie kosztów dozoru pojazdów i nie poruszają kwestii finansowych. Tym niemniej organ przyznał, że brak odpowiedzi na te pisma ze strony organu pierwszej instancji stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. o terminach załatwienia spraw. Wyjaśniono również, że z uwagi na udzieloną przez organ pierwszej instancji odpowiedź z dnia [...] r., organ odwoławczy nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy.

Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do organu odwoławczego, w którym zwrócił się "o ponowne przeanalizowanie wydanego postanowienia". Skarżący podkreślił, że w swoim zażaleniu wyraźnie wskazał, że sprawa dotyczy braku wydania postanowienia o przyznaniu kosztów dozoru.

Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu odwoławczego, którą następnie pismem z dnia [...] r. sprecyzował, jako skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B w przedmiocie nieprzyznania kosztów dozoru. Zarzucił naruszenie art. 35 w związku z art. 12 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie oraz art. 36 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do właściwego załatwienia sprawy w terminie 7 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy lub stwierdzenia uprawnienia skarżącego do otrzymania wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru i zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru nad zdeponowanymi pojazdami. Wniósł ponadto o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 135 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Przyznał, że pisma z dnia [...] r. i z dnia [...] r. nie były precyzyjnie sformułowane, jednak stanowiły wnioski o wszczęcie postępowania. Na organie ciąży obowiązek należytego załatwienia sprawy w oparciu o złożone dokumenty. Organ w razie wątpliwości winien był wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania lub usunięcia jego braków. Z kolei, jeżeli organ uznał się niewłaściwym w sprawie, to winien był przekazać podanie według właściwości. Skarżący przedstawił w dalszej części uzasadnienia swój pogląd w kwestii właściwości organów na gruncie znowelizowanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił stan faktyczny i prawny przedmiotowych pojazdów. Wskazał, że w odniesieniu do tych pojazdów nie jest właściwy w świetle obecnie obowiązujących przepisów. Dodał, że informował o tym skarżącego m.in. pismem z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na pismo z dnia [...] r. (kopie zostały dołączone do odpowiedzi na skargę). Organ nie przekazał sprawy właściwemu staroście albowiem nie dysponował aktami pojazdów.

Na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. skarżący w całości podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przeprowadzone badanie formalnej dopuszczalności, a następnie merytorycznej zasadności wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność organu, doprowadziło w ocenie Sądu do ustalenia, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie.

W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący wyczerpał przewidziany prawem tok postępowania. Skargę poprzedził bowiem wniesieniem do organu wyższej instancji stosownego zażalenia. Zaznaczyć przy tym przyjdzie, że za takie zażalenie Sąd uznał pismo skarżącego z dnia [...] r. adresowane do organu odwoławczego, nie zaś jego zażalenie z dnia [...] r., co zostanie szerzej omówione w dalszej części uzasadnienia.

Odnosząc się natomiast do meritum sprawy Sąd stwierdza, iż w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym miała miejsce bezczynność organu.

Wskazać przyjdzie, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63).

W niniejszej sprawie skarżący pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. domagał się od organu informacji dotyczącej ustalenia dysponenta pojazdów, które w tych pismach zostały wymienione. Jakkolwiek trudno uznać, że pisma te stanowiły formalne wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego, to jednak winny one być załatwione, chociażby poprzez udzielenie pisemnej odpowiedzi, co znalazło zresztą odzwierciedlenie w postanowieniu organu odwoławczego z dnia [...] r.

Nie przesądzając, czy organ winien był po wniesieniu tych pism dociekać rzeczywistych intencji skarżącego, stwierdzić przyjdzie, że najpóźniej w zażaleniu z dnia [...] r. skarżący dostatecznie i wyraźnie sformułował swoje żądanie. W zażaleniu tym skarżący wskazał bowiem, że sprawa dotyczy braku wydania postanowienia o przyznaniu kosztów dozoru. Zażalenie to, niezależnie od nadania mu biegu w trybie art. 37 k.p.a., winno być potraktowane przez organ jako wniosek o przyznanie kosztów dozoru pojazdów. Jeżeli wniosek ten zawierał braki, wówczas obowiązkiem organu było wezwanie skarżącego do ich uzupełnienia (art. 64 § 2 k.p.a.). Uznać zatem należy, że wszczęcie postępowania w sprawie przyznania kosztów dozoru pojazdu nastąpiło najpóźniej z dniem wpływu do organu pisma skarżącego z dnia [...] r., tj. z dniem [...] r. (art. 61 § 3 k.p.a.). W tej sytuacji pismo skarżącego z dnia [...] r. adresowane do organu odwoławczego, z którego wynika niezadowolenie z dotychczasowego przebiegu postępowania, a w szczególności z braku merytorycznego załatwienia sprawy, uznać należało za zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy zainicjowanej pismem z dnia [...] r.

Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie przez organ sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednakowoż z mocy § 5 przywołanego artykułu do terminu tego nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W konsekwencji niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. z innych przyczyn niż wskazane w art. 35 § 5 k.p.a. oznacza, iż organ pozostawał w bezczynności bądź postępowanie prowadzone było przewlekle.

Wskazać też należy, że po bezskutecznym upływie wskazanego wyżej okresu, liczonego stosownie do art. 35 § 3 i 5 k.p.a., organ obowiązany jest, zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a., powiadomić strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, zarówno z przyczyn niezależnych, jak i zależnych od organu, a także wskazać nowy termin rozpoznania sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić przyjdzie, że skoro żądanie skarżącego z dnia [...] r. zostało wniesione do organu w dniu [...] r., a sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to winna była być załatwiona do dnia [...] r. Nawet przyjmując, że sprawa jest szczególnie skomplikowana, to maksymalny termin na jej załatwienie upływał z dniem [...] r. Jakakolwiek dalsza zwłoka organu, bez względu na jej przyczyny, nakładała na organ obowiązek zawiadomienia skarżącego w trybie art. 36 k.p.a. Takiego zawiadomienia organ nie wystosował i już samo to musi potwierdzać jego bezczynność, skoro w maksymalnym terminie do załatwienia sprawy, nie została ona załatwiona.

W konsekwencji powyższych rozważań stwierdzić przyjdzie, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem organ pozostawał z naprowadzonych wyżej przyczyn w bezczynności.

Odnośnie natomiast charakteru stwierdzonej bezczynności, Sąd uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Od daty wniesienia przez skarżącego żądania do dnia dzisiejszego (ponad 8 miesięcy) kilkukrotnie upłynął maksymalny ustawowy termin do załatwienia sprawy. Dodatkowo, rozpoznając skargę na bezczynność, za rażące naruszenie prawa należy uznać uchybienie przez organ obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak sentencji na zasadzie art. 149 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w wysokości 100,00 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie miesiąca, a nie jak domagał się tego skarżący w terminie 7 dni. Sąd uznał bowiem, że siedmiodniowy termin w realiach niniejszej sprawy nie byłby możliwy do dochowania. Sąd nie orzekł natomiast w kwestii wniosku skarżącego o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Skład orzekający wychodzi z założenia, że uwzględnienie skargi w niniejszej sprawie oraz fakt, że uzasadnienie wyroku jest sporządzane i doręczane organowi z urzędu, eliminuje możliwość i celowość sygnalizacji, o której mowa w powołanym przepisie.

Sąd w niniejszym postępowaniu rozpoznawał jedynie kwestię bezczynności organu. Oznacza to, że Sąd nie mógł przesądzić o wyniku sprawy administracyjnej, którą organ ma do załatwienia. Tym niemniej wskazać przyjdzie, że załatwienie sprawy może nastąpić nie tylko poprzez wydanie decyzji lub postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty. Organ, w zależności od okoliczności sprawy, może uznać się niewłaściwym do załatwienia sprawy i wówczas będzie zobligowany do jej przekazania organowi właściwemu w trybie art. 65 § 1 k.p.a.

Wskazać jeszcze przyjdzie, że określony w wyroku termin do załatwienia wniosku skarżącego przez organ liczy się od dnia doręczenia przez Sąd akt niniejszej sprawy temu organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.).