Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 19 listopada 2025 r. nr SKO.XI/43/7/2025 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę

Starosta [...] (dalej "Starosta" lub "organ I instancji") postanowieniem z 15 maja 2024 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 w związku z art. 3 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) – dalej "u.o.p.e.a." nałożył na B. C. (dalej "strona" lub "skarżący") grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 15.326,40 zł. i zobowiązał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia na podany rachunek bankowy. Dodatkowo w postanowieniu tym wezwano stronę do wykonania obowiązku to jest rozbiórki obiektu tymczasowego "obiektu służącego w pomocy obsługi turystyki rowerowej" zrealizowanego w oparciu o skuteczne zgłoszenie nr [...] na działce [...] w W. W motywach tego postanowienia przedstawiono przesłanki uzasadniające wydania tego aktu.

Pismem z 31 maja 2024 r. strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zarzut od tego postanowienia. Zarzut ten został wniesiony w oparciu o art. 33 § 1, § 4 i § 5 oraz w związku z art. 33 § 2 pkt. 1 i 5 u.o.p.e.a. i odwoływał się do nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku w całości. W konsekwencji wystąpiono o uznanie przez wierzyciela w całości zarzutu oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.o.p.e.a.. W motywach zarzutu podkreślono, że budynek mający być przedmiotem rozbiórki został przez stronę rozebrany, przy czym wykorzystując obowiązujące unormowania prawne wykorzystano rozebraną konstrukcję i postawiono nowy budynek w innej lokalizacji. Dodatkowo podkreślono, że strona pismem z 21 lipca 2023 r. wniosła do wskazanego organu zgłoszenie budowy lub wykonania innych robót budowlanych. W końcowej części zarzutu wskazano, że nie są znane okoliczności uznania przez organ pierwszej instancji, że sporny obiekt nie został rozebrany.

Postanowieniem z 5 lipca 2024 r. Starosta wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt. 1 u.o.p.e.a. oddalił zarzuty wniesione pismem z 31 maja 2024 r. przez pełnomocnika strony. Z kolei pismem z 2 października 2024 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), Starosta [...] przekazał informację, że jego postanowienie z 5 lipca 2024 r. jest prawomocne.

Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 31 maja 2024 r. wniosła zażalenie do Kolegium na wskazane powyżej postanowienie Starosty z 15 maja 2024 r. o nałożeniu na stronę grzywny w celu przymuszenia. Wskazanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (obecnie t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) - dalej "k.p.a.", administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy; art. 8 powyższego aktu poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do organu państwa, a w szczególności naruszenie zasady proporcjonalności; art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 u.o.p.e.a. polegające na wydaniu na ich podstawie kwestionowanego postanowienia w sytuacji, gdy brak ku temu podstaw. W motywach zażalenia przedstawiono argumentację przemawiającą za jego zasadnością.

Kolegium postanowieniem z 16 października 2024 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 u.o.p.e.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/GI 1686/24 uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium i zasądził zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że postanowienie narusza przepisy postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postępowanie egzekucyjne w administracji przewiduje dwa środki odwoławcze, przy czym wprowadza kolejność ich rozpoznania. W pierwszej kolejności wnosi się zarzut do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Od rozstrzygnięcia wierzyciela przysługuje zażalenie. Po zakończeniu postępowania dotyczącego rozpoznania zarzutów przez wierzyciela organ egzekucyjny wypowiada się co do wniesionych zarzutów. Sąd wskazał, że Kolegium pismem z dnia 19 września 2024 r. zwróciło się do Starosty o przekazanie informacji o zajętym stanowisku wierzyciela w następstwie wniesionego zarzutu w dniu 31 maja 2024 r. Starosta pismem z dnia 2 listopada 2024 r. wskazał, że 5 lipca 2024 r. wydane zostało postanowienie, mocą którego oddalono zarzuty. W piśmie tym zamieszczono informację, że postanowienie to jest ostateczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącego wskazał, że ani on ani skarżący nie otrzymali tego postanowienia. Ponieważ w aktach sprawy brak było dokumentu pozwalającego na zweryfikowanie doręczenia postanowienia, nie było możliwości ustalenia, które stanowisko, skarżącego czy też Starosty jest prawidłowe i zasługuje na uznanie. Sąd mając na uwadze przedstawioną rozbieżność oraz fakt, że rozpoznanie zarzutów musi być poprzedzone zajęciem stanowiska przez wierzyciela - uznał, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie naruszyło prawo procesowe, bowiem nie wyjaśniło w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności związanych z tym, czy postanowienie Starosty faktycznie jest prawomocne czy też nie. Kolegium uwzględniając zalecenia Sądu postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2025 r., znak: [...], wystąpiło do Starosty o przedłożenie pełnej dokumentacji dotyczącej postanowienia z dnia 5 lipca 2024 r. dotyczącego oddalenia zarzutów. W odpowiedzi Starosta uzupełnił swoje akta o zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia, które pełnomocnik skarżącego odebrał w dniu 9 lipca 2024 r. W ocenie Kolegium nie ma wątpliwości, że postanowienie Starosty z dnia 5 lipca 2024 r., nr [...] zostało wysłane na adres Kancelarii pełnomocnika skarżącego i odebrane przez niego w dniu 9 lipca 2024 r. zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Ponieważ skarżący w wyznaczonym terminie nie wniósł środka zaskarżenia - postanowienie stało się ostateczne.

Realizując wytyczne Sądu Kolegium ponownie odniosło się do treści zażalenia skarżącego na postanowienie Starosty z 15 maja 2024 r. w sprawie nałożenia grzywny i w konsekwencji postanowieniem z dnia 16 września 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym czynności procesowe podejmowane przez organ I instancji, jak również ustalony stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa mające w niej zastosowanie. Uwzględniając fakt prawomocnego rozstrzygnięcia o zarzutach skarżącego na postępowanie egzekucyjne Kolegium uznało, że zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ egzekucyjny środka w postaci grzywny w celu przymuszenia. Przywołało stan faktyczny w sprawie i stwierdziło, że przedmiotowy obiekt nie został rozebrany, a tym samym nie ustała przyczyna nałożenia na stronę obowiązku jego rozebrania i grzywny w celu przymuszenia. Wobec wykazania, iż skarżący nie wykonał obowiązku rozbiórki obiektu tymczasowego w wyznaczonym terminie Starosta jako organ egzekucyjny, w ocenie Kolegium, słusznie postanowił wymierzyć grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 15.326,40 zł ustalając jej wysokość na postawie art. 121 § 5 u.o.p.e.a. Kolegium uznało, że wysokość grzywny została prawidłowo wyliczona.

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, który reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zaskarżonemu postanowieniu, zarzucono:

- naruszenie art. 119 § 1 w zw. z art. 121 § 4 i 5, w zw. z art. 7 § 2 u.o.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy:

a) wysokość ustalonej grzywny w celu przymuszenia została rażąco zawyżona zwłaszcza, że organ nie wskazał, w jaki sposób ustalono powierzchnię zabudowy w rozumieniu art. 121 § 5 u.o.p.e.a.,

b) organ egzekucyjny nie rozważył zastosowania jak najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego,

c) celem nałożenia grzywny winno być przymuszenie do dokonania rozbiórki budynku, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie cel ten spełniony, a budynek uznany przez organ egzekucyjny za nierozebrany został posadowiony na podstawie skutecznego zgłoszenia nr [...], co do którego Starosta nie wniósł sprzeciwu, przez co skarżący nie ma obiektywnej możliwości wypełnienia obciążającego go obowiązku;

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść decyzji, a to:

a) art. 7 w zw. z art. 75 § 1, w zw. z art. 84 § 1 i art. 86 k.p.a. w zw. z art. 18 u.o.p.e.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia powierzchni zabudowy budynku tymczasowego, stanowiącej przesłankę do ustalenia wysokości grzywny,

b) art. 75 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.o.p.e.a., polegające na niesłusznym zaakceptowaniu przez organ odwoławczy zaniechań organu administracji publicznej w dążeniu do dokładnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

c) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.o.p.e.a., poprzez zebranie niepełnego materiału dowodowego niepozwalającego na ustalenie powierzchni obiektu tymczasowego,

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej "p.p.s.a."

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił argumentację uzasadniającą jego zdaniem zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Uwzględniając powyższe regulacje Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W § 2 tego przepisu zamieszczono przesłanki leżące u podstaw wniesienia tego środka odwoławczego. Stosownie natomiast do postanowień art. 34 § 1 tej ustawy organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, a po myśli § 2 tego przepisu wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej względnie uznaje zarzut w sprawie tej egzekucji w całości lub w części, a w pozostałym zakresie oddala ten zarzut. Na postanowienie w sprawie zarzutu przysługuje zażalenie. Przedstawiony powyżej stan prawny pozwala stwierdzić, że postępowanie egzekucyjne w administracji przewiduje dwa środki odwoławcze, przy czym wprowadza kolejność ich rozpoznania. W pierwszej kolejności wnosi się zarzut do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Od rozstrzygnięcia wierzyciela przysługuje zażalenie. Po zakończeniu postępowania dotyczącego rozpoznawania zarzutu przez wierzyciela organ egzekucyjny wypowiada się co wniesionego zarzutu.

Kolegium pismem z 19 września 2024 r. zwróciło się do Starosty o przekazanie informacji o zajętym stanowisku wierzyciela w następstwie wniesionego zarzutu z 31 maja 2024 r. Przywołany powyżej organ w piśmie z 2 października 2024 r. wskazał, że 5 lipca 2024 r. wydane zostało stosowne postanowienie, mocą którego oddalono wniesione zarzuty. Realizując wytyczne Sądu wynikające z wyroku z dnia z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/GI 1686/24 Kolegium zwróciło się do Starosty o przedłożenie pełnej dokumentacji dotyczącej postanowienia z dnia 5 lipca 2024 r. dotyczącego oddalenia zarzutów. W odpowiedzi Starosta uzupełnił swoje akta o zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia, które pełnomocnik skarżącego odebrał w dniu 9 lipca 2024 r. Rozpoznając prawomocnie zarzuty skarżącego Starosta uznał jej za nieuzasadnione w tym w zakresie nieistnienia obowiązku objętego egzekucją administracyjną. W ocenie Sądu Kolegium będąc związane postanowieniem Starosty z 5 lipca 2024 r. prawidłowo uznało, że skarżący nie zrealizował nałożonego na niego obowiązku rozbiórki obiektu pomimo wezwania do jego wykonania a postanowienie organu I instancji z 15 maja 2024 r. jest prawidłowe zarówno co do treści jak i wysokości nałożonej grzywny.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że zarzuty skargi dotyczące wykonania obowiązku rozbiórki obiektu przez skarżącego nie mogą zostać uznane za uzasadnione w świetle prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii przez Starostę postanowieniem z 5 lipca 2025 r.

Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego dotyczące prawidłowości obliczenia kwoty grzywny przez organy orzekające w sprawie, ponieważ powierzchnia zabudowy obiektu podlegającego rozbiórce wynika z materiału dowodowego sprawy. W zgłoszeniu z dnia 5 sierpnia 2020 r. - opis i szkice rysunkowe (str.3) – sam skarżący określił powierzchnię zabudowy budynku tymczasowego na 12 m2. Powierzchnia wykonanego budynku została potwierdzona również w protokole kontroli Starosty z dnia 3 lipca 2023 r. Pomimo braku odwołania się w uzasadnieniach zarówno postanowienia organu I instancji jak i organu odwoławczego do tych dowodów dotyczących powierzchni zabudowy budynku podlegającego rozbiórce, Sąd uznał ten brak z nie mający istotnego znaczenia dla prawidłowości kontrolowanych rozstrzygnięć obu organów. Postanowienie organu I instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy wynikające z treści art. 122 § 2 u.o.p.e.a. a wysokość grzywny została wyliczona prawidłowo w oparciu o treść art. 121 § 5 u.o.p.e.a.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.