Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 391/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił G. S. przywrócenia terminu do wniesienia jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

W motywach postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wniesiona przez stronę skarga na wymienione na wstępie rozstrzygnięcie organu zostało postanowieniem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 r., odrzucone z uwagi na wniesienie jej po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r., oddalił zażalenie skarżącego na wymienione postanowienie WSA.

Skarżący pismem z dnia 16 lipca 2017 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 21 sierpnia 2017 r., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu podniósł, że nie ponosił winy za błąd daty doręczenia zaskarżonej decyzji wskazanej w dokumentach pocztowych, a na potwierdzeniu odbioru widniał nie jego podpis. Wyjaśnił, że 12 grudnia 2016 r. nie mógł odebrać rzeczonej korespondencji, ponieważ nie było go tego dnia w firmie - wykonywał obowiązki służbowe poza jej siedzibą. W rejestrze firmy skarżącego odnotowano, że korespondencję tę odebrano w dniu 13 grudnia 2016 r.

Wobec powyższego, zarządzeniem z 24 sierpnia 2017 r., Sąd wezwał Naczelnika Urzędu Pocztowego w H. do nadesłania uwierzytelnionego odpisu z urzędowego dokumentu – rejestru pocztowego, będącego potwierdzeniem wydania przesyłki rejestrowej R [...] (zawierającej decyzję GITD) kierowanej do skarżącego ze wskazaniem z imienia i nazwiska osoby, której ją wydano. W odpowiedzi operator pocztowy udzielił odpowiedzi, do której załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem "Kartę doręczeń przesyłek poleconych" z dnia 12 grudnia 2016 r., gdzie pod pozycją nr 13 wskazany został nr nadawczy korespondencji rejestrowej R [...]. Odbiór ww. korespondencji w dniu 12 grudnia 2016 r. podpisał osobiście skarżący – G. S..

Postanowieniem z 19 września 2017 r., Sąd odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako złożony po terminie. Postanowieniem z 29 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 866/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z 19 września 2017 r.

Sąd I instancji przywołując treść art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżący: uchybił terminowi do wniesienia skargi; spełnił warunek złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym, siedmiodniowym okresie; nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy.

W ocenie Sądu I instancji powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniały braku winy skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi.

Przypomniał, że na wezwanie Sądu operator pocztowy złożył wyjaśnienia do których dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem "Kartę doręczeń przesyłek poleconych" z dnia 12 grudnia 2016 r., gdzie pod pozycją nr 13 wskazany został nr nadawczy korespondencji rejestrowej R [...] zawierającej zaskarżoną decyzję, której odbiór podpisał osobiście skarżący. Prawidłowość tego doręczenia uznał również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 410/17.

Sąd I instancji wobec tego uznał, że argumentacja przedstawiona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie dostarczała podstaw do uznania, że skarżący nie ponosił winy w uchybieniu tego terminu, bowiem raz wyjaśniał, że: "popełniłem błąd podpisując zwrotne potwierdzenie odbioru poprzez wpisanie niewłaściwej daty", a raz że: "podpis na potwierdzeniu odbioru nie jest mój i prawdopodobnie został sfałszowany". Sąd podkreślił, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek argumentu, który można byłoby uznać jako mieszczący się w pojęciu "braku winy w uchybieniu terminu".

Sąd I instancji niejako na marginesie wskazał, że twierdzenie skarżącego o niemożności odbioru zaskarżonej decyzji w dniu 12 grudnia 2016 r. nie pokrywała się z datą dzienną pisma umieszczoną na skardze – 12 grudnia, złożoną za pośrednictwem GITD. W skardze dołączonej do wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia skarżący zamieścił już datę 12 stycznia 2017 r. Można było zatem domniemywać w ocenie Sądu, że już w tej dacie, a nie 13 grudnia 2016 r., skarżący zapoznał się z treścią zaskarżonego aktu, gdyż prawidłowo wskazał numer zaskarżonej decyzji i odniósł się do jej uzasadnienia. Mając na względzie, że miesiąc grudzień ma 31 dni, termin do wniesienia skargi mijał w dniu 11 stycznia 2017 r.

Zażaleniem G. S. zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy z jego skargi na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r., ponieważ kwestia przywrócenia terminu do wniesieni skargi została już rozstrzygnięta przez sąd wyższej instancji postanowieniem NSA z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II GZ 866/17 i w związku z tym ma miejsce zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając środek odwoławczy strony, w pierwszej kolejności odnieść się należy do stanowiska strony, zawartego w zarzucie postawionym w petitum zażalenia i jego uzasadnieniu. Skarżący wywodzi bowiem, że w jego ocenie, w świetle postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II GZ 866/17 przesądzało ono kwestię przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Strona podniosła, że "Wniesienie przez mnie skargi na odmowę przywrócenia przez WSA terminu do wniesienia skargi zainicjowało postępowanie przed NSA, które w części dotyczącej przywrócenia terminu zostało ostatecznie zakończone".

Wskazania wobec tego wymaga, że zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przepis ten określa zatem termin, w jakim strona jest uprawniona a zarazem zobowiązana do złożenia wniosku w przypadku uchybienia terminowi do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Nakłada również na sąd, do którego wniosek został skierowany, obowiązek dokonania oceny, czy strona domagająca się przywrócenia terminu spełniła wymieniony przywołanym przepisem warunek formalny, więc czy wniosek złożony został w siedmiodniowym terminie od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Dopiero ustalenie, że warunek ten został wypełniony pozytywnie, wraz z pozostałymi wymogami postawionymi w art. 87 § 2 – 4 p.p.s.a., pozwala na dalszą ocenę wniosku pod kątem przesłanki określonej w art. 86 § 1 p.p.s.a., stanowiącego, że jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r., wbrew zapatrywaniu skarżącego, nie przesądzało kwestii jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a tym bardziej nie powodowało, że w tej materii zaistniała powaga rzeczy osądzonej, która powinna skutkować rozpoznaniem skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakiej dokonał wymienionym postanowieniem, była prawidłowość ustaleń ległych u podstaw postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r. odrzucającego wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesieni skargi. Kontrolą, mając na uwadze treść motywów obu wymienionych orzeczeń, objęte było ustalenie czy skarżący spełnił warunek terminowego złożenia wniosku w aspekcie powołanych już przesłanek z art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc czy dochował on siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, przywołanym postanowieniem, przesadził wyłącznie, przeciwnie do ustaleń Sądu I instancji, że strona wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożyła w terminie, a wiec z zachowaniem jednej z koniecznych przesłanek warunkujących rozpoznanie tego rodzaju wniosku. Odmienna ocena stanu faktycznego sprawy, od dokonanej przez WSA, której skutkiem było odrzucenie wniosku z przyczyn innych niż jego niezasadność, spowodowało uchylenie postanowienia Sądu I instancji i skierowanie sprawy do dalszego procesowania przez tenże Sąd.

Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności, wobec czego rzeczą Sądu I instancji było jego merytoryczne rozpoznanie pod kątem przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a., czy strona uprawdopodobniła okoliczności skutkiem których uchybiła terminowi do wniesienia skargi nie ze swojej winy. Konsekwencją takiego biegu sprawy było postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 stycznia 2018 r., objęte przedmiotowym zażaleniem.

Dokonując zaś oceny wymienionego postanowienia WSA z dnia 29 stycznia 2018 r., za zasadną uznać należy ocenę wniosku strony skarżącej jakiej dokonał Sąd I instancji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, szczególnie odpowiedź operatora pocztowego na wezwanie Sądu dotyczącą korespondencji zawierającej decyzję, wskazuje na zasadność uznania, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została doręczona skarżącemu w dniu 12 grudnia 2016 r., która to data zainicjowała bieg terminu do wniesienia skargi.

Podnoszona w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku o przywrócenie uchybionemu terminowi jak i w zażaleniu argumentacja strony odnośnie okoliczności braku winy w uchybieniu terminu nie jest również przekonująca co do tego, że przesyłka zawierająca decyzję została faktycznie doręczona skarżącemu w terminie innymi niż wynikającym ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję oraz pisma P. P. S.A. wraz z załączoną do niej Kartą Doręczeń Przesyłek Poleconych. Okoliczność doręczenia skarżącemu decyzji w wymienionej dacie potwierdza również załączony przez skarżącego wydruk z internetowej witryny P. P. umożliwiającej śledzenie przesyłek. Wynika z niego, że doręczenia spornej przesyłki dokonano w dniu 12 grudnia 2016 r.

Także podnoszona okoliczność sfałszowania przez pracownika Poczty Polskiej podpisu skarżącego na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona. Strona nie przedstawiała, bowiem żadnego dowodu (dokumentu) mogącego wskazywać, że taka okoliczność mogła mieć miejsce. Odpowiedź operatora pocztowego na reklamację skarżącego nie wskazuje aby doszło do sfałszowania podpisu adresata lub istniało uzasadnione podejrzenie wystąpienia takiego zdarzenia (brak możliwości zweryfikowania – potwierdzenia lub zaprzeczenia zgłoszonego zarzutu). Brak jest również dokumentu wskazującego na wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego (śledztwa lub dochodzenia) w przedmiocie sfałszowania podpisu. Wreszcie, skarżący nie wykazał, jak podnosił w piśmie z dnia 21 sierpnia 2017 r., że w dniu 12 grudnia 2016 r. nie był obecny firmie i wrócił dopiero w dniu następnym, kiedy faktycznie mógł odebrać przesyłkę z decyzją.

W takim stanie sprawy, uznając za prawidłową ocenę wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jakiej dokonał Sąd I instancji w ramach przesłanek określonych w art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.