II SA/Rz 1754/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-07-27	
Data wpływu	2015-12-23	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie	
Sędziowie	Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Paweł Zaborniak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami	
Hasła tematyczne	Ruch drogowy	
Sygn. powiązane	I OSK 2744/16	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2015 nr 0 poz 155; art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b; Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokat D. F. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 /słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/.	
Uzasadnienie
II SA/Rz 1754/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [.] września 2015 r. nr [.], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm.), Starosta [.] skierował TF na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B.

Podał, że w opinii sądowo-psychiatrycznej, sporządzonej da potrzeb postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w [....], TF został uznany za osobę chorą psychicznie w rozumieniu psychozy i cierpi na zaburzenia afektywne dwubiegunowe. Zdaniem organu stwierdzone schorzenie nasuwa zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, a zatem uprawniało organ do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia, czy ze względu na stan zdrowia TF może w dalszym ciągu kierować pojazdem.

We wniesionym odwołaniu TF podniósł, że jest osobą sprawną fizycznie i psychicznie, wobec czego brak jest podstaw do kierowania go na badania lekarskie. Tym bardziej, że w od przeszło trzydziestu lat jest kierowcą i w tym czasie nie spowodował żadnego wypadku, a sprawa przed sądem powszechnym związana jest z przekroczeniem samochodem dopuszczalnej prędkości i nie powinna stanowić podstawy do odebrania mu prawa jazdy.

Decyzją z dnia [.] października 2015 r. nr [.] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało w mocy decyzję, organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego dokumenty zgromadzone w aktach sprawy budzą poważne wątpliwości co do sprawności fizycznej i psychicznej skarżącego, a zatem organ I instancji był w pełni uprawniony do wydania kwestionowanej decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Za przesłanki uzasadniające skierowanie skarżącego na badania Kolegium uznało wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [.] o wszczęcie postępowania, a ponadto rozbieżne po części opinie biegłych sądowych psychiatrów sporządzone na zlecenie Sądu Rejonowego w [.] oraz Sądu Rejonowego w [.] na okoliczność występowania u skarżącego choroby psychicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie TF wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podtrzymując argumentację sformułowaną we wniesionym odwołaniu od decyzji Starosty [.].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje badanie legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.

Przedmiotem skargi jest decyzja o skierowaniu na badania lekarskie celem sprawdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

Kwestię tę reguluje obecnie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 627, ze zm.), która w art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), które określa m. in. szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego oraz jego zakres.

Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących decyzja o skierowaniu na badania wydawana jest przez starostę;

1) z urzędu:

a) na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b,

b) na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5,

c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b;

2) na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d.

Powołane przepisy nie wskazują jednak precyzyjnie jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy (por. W. Kotowski, Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz praktyczny, Warszawa 2004, s. 959; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.09.2007 r., sygn. IV SA/Po 668/06, niepubl.). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu 25.08.2015 r. w związku z pismem Komendanta Powiatowego Policji w [.] o skierowanie TF na badania lekarskie z uwagi na zachodzące wątpliwości czy osoba chora psychicznie może posiadać uprawnienia do kierowania pojazdami. Do pisma dołączono odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [.] z dnia [.] sierpnia 2015 r., II W [.] o umorzeniu postępowania wobec TF obwinionego o popełnienie wykroczenia z art. 92a Kodeksu wykroczeń, z uwagi na całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem w czasie popełnienia wykroczenia.

W dołączonej do akt opinii sądowo – psychiatrycznej z 9.07.2015 r., wydanej w postępowaniu karnym, jednoznacznie wskazano, że u TF rozpoznano chorobę psychiczną w rozumieniu psychozy – zaburzenia afektywne dwubiegunowe. Z opinii tej wynika również, że skarżący od jesieni 2014 r. odmawia przyjmowania leków. Okoliczności te w ocenie Sądu budzą poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, a zawarte we wniosku Komendanta informacje i dołączone dokumenty stanowiły wystarczającą podstawę skierowania na badania lekarskie.

Oceny tej nie zmieniają dołączone przez skarżącego opinie psychiatryczne z lat 2014-2015, sporządzane do różnych postępowań prowadzonych przed sądem powszechnym, z których wynika, że skarżący pomimo stwierdzonej choroby psychicznej miał zachowaną poczytalność w konkretnych datach w okresie 2013-2015. Opinie te pogłębiają zdaniem Sądu wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego skarżącego, wynika z nich również, że skarżący był kilkakrotnie hospitalizowany z powodu zaburzeń psychicznych.

Podkreślić przy tym należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W rozpoznawanej sprawie ma dać odpowiedź na pytanie czy z uwagi na stwierdzone u skarżącego zaburzenia psychiczne jest on w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów.

Bez znaczenia pozostają natomiast poruszane przez skarżącego w odwołaniu i skardze kwestie związane z bezkolizyjnym dotąd prowadzeniem pojazdu. Podstawą skierowania na badania w przypadku skarżącego były bowiem uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, nie zaś naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego czy popełnienie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego w ramach udzielonej pomocy prawnej Sąd przyznał w oparciu o art. 250 P.p.s.a.