Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 543/22 w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 30 maja 2022 r. nr WWRPO/2/W/2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. Spółki z o.o. w K. na rzecz Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego kwotę 11.250 (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA) wyrokiem z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 543/22 – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: ppsa) – oddalił skargę T. sp. z o.o. w K.

(dalej: skarżąca, spółka, beneficjent) na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: Zarząd, organ) z 30 maja 2022 r. nr WWRPO/2/W/2022 w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu.

Od ww. wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa ruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 133 § 1 ppsa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie zaskarżonego wyroku w oparciu o nieprawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego przez organy administracyjne, wskutek czego nie wszystkie zarzuty skarżącej zostały należycie rozpoznane przez WSA;

b. art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób, który nie odpowiada w pełni przepisom prawa, w szczególności ze względu na ogólny i powierzchowny charakter sporządzonego uzasadnienia wyroku, które nie koresponduje w całości z przedmiotem sprawy, a zwłaszcza jego obszernością i skomplikowaniem, co skutkuje utrudnieniem spółce obrony jej słusznych praw i interesów;

c. art. 145 § 1 pkt 1 ppsa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi, pomimo przedstawienia przez skarżącą daleko idących zarzutów, zarówno o charakterze materialnym jak i procesowym przedawnienia, których należyte rozpoznanie i przełożenie na grunt niniejszego postępowania powinno skutkować uchyleniem decyzji Zarządu obu instancji;

d. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.; dalej: ufp) w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2707 ze zm.; dalej: op) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: kpa) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez uznanie, że utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji Zarządu z 17 marca 2021 r. w całości, było prawidłowe podczas gdy zobowiązanie do zwrotu środków otrzymanych na podstawie umowy z 21 grudnia 2010 r. uległo przedawnieniu w całości wraz z odsetkami;

e. art. 6 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa;

f. art. 7a § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie, że organy nie zastosowały przywołanego przepisu, a tym samym, że doszło do rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej;

g. art. 11 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieprawidłowe uznanie, że organy w sposób wystarczający wyjaśniły zasadność przesłanek, jakimi kierowały się przy załatwieniu niniejszej sprawy;

h. art. 15 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez bezzasadne podtrzymanie argumentacji zawartej w decyzjach organów obu instancji;

i. art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie wadliwości wydania decyzji wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ w składzie tych samych osób, które uczestniczyły w wydaniu decyzji z 17 marca 2021 r.;

j. art. 77 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie faktu, że decyzje organów administracyjnych wydane w niniejszej sprawie zostały oparte na dowodach, co do których organ nie wydał postanowienia o ich dopuszczeniu oraz na dowodach przeprowadzonych poza niniejszym postępowaniem administracyjnym, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu z powodu braku poinformowania jakie dowody stanowią dowód w sprawie (zostały dopuszczone przez organ) i podstawę decyzji administracyjnej oraz przeprowadzenie dowodów poza postępowaniem administracyjnym, bez zapewnienia stronie gwarancji wynikających z zasad przeprowadzania postępowania dowodowego przez organ administracji publicznej;

k. art. 79 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez pominięcie, że decyzje w niniejszej sprawie oparte zostały na dowodach przeprowadzonych poza niniejszym postępowaniem administracyjnym (np. przeprowadzenie kontroli realizacji projektu wraz z oględzinami, dowód z opinii mgr inż. A. S.) i w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;

l. art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuwzględnienie przez WSA, że organy odmówiły przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącą w toku postępowania, tj.: dowodów wskazanych w treści pisma z 9 marca 2021 r. oraz w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy przeprowadzenie tych dowodów było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;

m. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie przez organ materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę;

n. art. 80 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuwzględnienie, że na gruncie sprawy organy dokonały dowolnej oceny dowodów i nie przeprowadziły dowodów wnioskowanych przez skarżącą z uwagi na stwierdzony brak przydatności dla sprawy, podczas gdy zamierzeniem skarżącej było wykazanie okoliczności przeciwnych do ustaleń organu;

o. art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuwzględnienie faktu odmowy przeprowadzenia przez organy dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny sprzętu komputerowego i oprogramowania oraz wyceny know-how lub dowodu z opinii instytutu naukowego, podczas gdy dowód ten był istotny dla rozstrzygnięcia sprawy;

p. art. 86 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuwzględnienie faktu odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony postępowania, podczas gdy po zakończeniu przez organ postępowania dowodowego, w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;

q. art. 89 § 2 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuwzględnienie faktu odmowy przeprowadzenia przez organ rozprawy administracyjnej, podczas gdy charakter sprawy i stopień jej skomplikowania przemawiał za jej przeprowadzeniem;

r. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuwzględnienie braku umorzenia postępowania w sprawie, podczas gdy zobowiązanie spółki na skutek przedawnienia wygasło wraz z odsetkami, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe;

s. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 kpa w zw. z art. 67 ust 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez niestwierdzenie niezawarcia w zaskarżonej decyzji należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego;

t. art 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 67 ust 1 ufp w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa, poprzez nieuznanie, że utrzymanie przez organ decyzji z 17 marca 2021 r. w mocy było niezgodne z przepisami prawa, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji winna zostać uchylona, a postępowanie winno zostać umorzone w całości jako bezprzedmiotowe;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 pkt 1 ufp w zw. z art 184 ust. 1 upf w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 op w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa poprzez nieuznanie, że utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji Zarządu z 17 marca 2021 r. w całości było wadliwe i niezgodne z przepisami prawa, w sytuacji gdy zobowiązanie do zwrotu środków otrzymanych na podstawie umowy z 21 grudnia 2010 r. uległo przedawnieniu w całości wraz z odsetkami;

b. art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa, poprzez nieuznanie, że brak zastosowania przerw w naliczaniu odsetek jak od zaległości podatkowych przez czasu trwania postępowania w I instancji i przez czas trwania postępowania w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, pozostawał w sprzeczności z przepisami prawa;

c. art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp w zw. z art. 184 ust. 1 upf w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa poprzez błędne przyjęcie, że w toku realizacji przez stronę umowy o dofinansowanie doszło do naruszenia procedur, skutkujących koniecznością zwrotu otrzymanych środków, podczas gdy umowa została zrealizowana przez skarżącą w całości, zgodnie z jej założeniami, celem oraz obowiązującymi procedurami;

d. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 w zw. z art. 184 ufp w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez uznanie, że nakazanie zwrotu całości uzyskanych przez skarżącą środków w ramach umowy z 21 grudnia 2010 r. (tj. 2 787 707,89 zł wraz z odsetkami) pozostaje w zgodności z przepisami prawa, podczas gdy organ nie stwierdził nieprawidłowości w stosunku co do całości wydatków poniesionych przez skarżącą, wobec czego kwota środków przypadająca do zwrotu winna być ewentualnie proporcjonalnie pomniejszona;

e. art. 44 ust. 3 upf w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez błędne uznanie, że skarżąca wydatkowała środki publiczne niezgodnie z zasadami wynikającymi z tego przepisu;

f. art. 30 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 ze zm.; dalej: uzppr) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez uznanie, że rzeczywiście doszło do stwierdzenia nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez skarżącą, w sytuacji w której projekt został zrealizowany zgodnie z umową o dofinansowanie, a podstawę dofinansowania projektu stanowiła umowa z 21 grudnia 2010 r., zawarta ze skarżącą i to wyłącznie ta umowa określała warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane;

g. punktu 2.3.1. Wytycznych dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (dalej: Wytyczne) w zw. z § 10 ust. 6 umowy o dofinansowanie w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez błędne uznanie, że wydatki poczynione przez skarżącą w trakcie realizacji umowy o dofinansowanie nie były wydatkami kwalifikowalnymi i podlegają zwrotowi;

h. § 17 ust. 1 pkt 5, 8, 11 w zw. z § 10 ust. 6 pkt 3 umowy o dofinansowanie w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez nieprawidłowe uznanie, że doszło do zaistnienia po stronie skarżącej podstaw do rozwiązania umowy o dofinansowanie z 21 grudnia 2010 r., a samo rozwiązanie umowy było skuteczne;

i. § 10 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 5 w zw. z § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca nie dokonywała wydatków w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku, a także że nie udzielała zamówień w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji, a także, że strona nie dołożyła starań w celu uniknięcia konfliktu interesów i nie zachowała zasady konkurencyjności i nie zebrała ofert od firm konkurencyjnych, podczas gdy wszelkie obowiązujące skarżącą procedury zostały należycie wypełnione;

j. § 12 ust. 1 i ust. 4 w zw. z § 17 ust. 1 pkt 8 umowy o dofinansowanie projektu z dnia 21 grudnia 2010 r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca utrudniała czynności kontrolne organu oraz że stanowiło to uzasadnioną przesłankę do rozwiązania umowy o dofinansowanie przez Zarząd;

k. art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (dalej: rozporządzenie) 1083/2006 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy doszło do powstania nieprawidłowości skutkującej koniecznością zwrotu udzielonego wsparcia na podstawie umowy o dofinansowanie, podczas gdy rzekome naruszenia miały różny stopień istotności;

l. art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp, poprzez nieuznanie, że na gruncie sprawy doszło do naruszenia przez organy administracyjne zasady działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa,

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawną, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano.

Jak wynika z art. 193 ppsa (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 ppsa, stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) ppsa, w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej wymaga przypomnienia, że przedmiotem skargi do WSA była decyzja Zarządu 30 maja 2022 r., utrzymująca w mocy własną decyzję z 17 marca 2021 r., zobowiązująca skarżącą spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w łącznej kwocie 2.787.707,89 zł wraz z odsetkami, które skarżąca uzyskała na dofinansowanie projektu pn. "Zachodniopomorskie Centrum Obliczeniowe oparte na systemie stacji referencyjnych" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013.

Powodem wydanie powyższej decyzji było ustalenie przez organ, co zaaprobował zaskarżonym wyrokiem WSA, że w sprawie doszło do naruszenia postanowień umowy, tj. § 10 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 w zw. z § 4 ust. 4 oraz § 12 ust. 1 i ust. 4, określających obowiązki beneficjenta dotyczące zasad udzielania zamówień, jak również konieczności poddania się kontroli przez beneficjenta, stanowiące procedury, o których stanowi art. 184 ufp. Podmiot wybrany przez skarżącą, tj. N T. s.r.o. do realizacji zamówienia na dostawę poszczególnych urządzeń (odbiorników (...), repeaterów, akumulatorów i baterii słonecznych oraz oprogramowania (...)), był jedynie pośrednikiem w dostarczeniu beneficjentowi wymienionego sprzętu, nabytego przez niego w ramach realizacji projektu. Faktycznymi zaś dostawcami wymienionych urządzeń były podmioty powiązane osobowo z przedsiębiorstwem beneficjenta, tj. G. P.sp. z o.o. w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (dalej: rozporządzenie 800/2008) i art. 3 ust. 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 651/2014z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (dalej: rozporządzenie 651/2014). W ocenie organu, beneficjent jedynie pozornie spełnił obowiązki wynikające z § 10 ust. 5 umowy o dofinasowanie, albowiem z góry wiedział kto będzie realizować zamówienie.

Ponadto stwierdzono, że beneficjent zawyżył koszty poniesione na zakup urządzeń od dostawców innych niż N. T. s.r.o. o 268.123,82 zł przy ich łącznej wycenie rynkowej wynoszącej 373.500 zł, co stanowiło ok. 58% przedstawionej przez beneficjenta do dofinansowania wartości 641.623,82 zł odnoszącej się do wycenionych elementów. Ustalenia te dotyczyły zakupu: serwera obliczeniowego (2 sztuki), macierzy dyskowej DS3512, UPS (2 sztuki), panelu LCD z klawiaturą, szafy krosowniczej (2 sztuki), Junipera SRX210 (11 sztuk). Tym samym beneficjent poniósł wydatki w nadmiernej wysokości, z naruszeniem reguł wydatkowania określonych w art. 44 ust. 3 ufp, które z tego powodu nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne.

Z powyższym nie zgadza się skarżąca spółka formułując zarzuty na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa.

Odniesienie się do zarzutów i poniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji należy poprzedzić uwagą, że stanowi ona w większości powielenie argumentacji zawartej w skardze wniesionej przez spółkę do WSA. Spółka w złożonej skardze kasacyjnej nie przedstawiła nowej argumentacji swojego stanowiska, lecz zasadniczo powtarza argumentację zawartą w skardze.

Zarzuty skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Oznacza to, że sąd administracyjny ma obowiązek nie tylko wskazać swoje rozstrzygnięcie (tj. wypowiedzieć się w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego), lecz także należycie je uzasadnić, przedstawiając tok rozumowania, który doprowadził do jego wydania. W szczególności sąd powinien wskazać przyczyny zajęcia określonego stanowiska oraz wyjaśnić, dlaczego zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę uznał za zasadne bądź niezasadne. Uzasadnienie musi umożliwiać stronie zrozumienie motywów rozstrzygnięcia, a w razie braku zgody z wyrokiem – prowadzenie merytorycznej polemiki z argumentacją sądu. Powinno ono również pozwalać sądowi odwoławczemu na przeprowadzenie kontroli instancyjnej (por. np. wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07; z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07; z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 601/10; dostępne w CBOSA; pozostałe przywołane wyroki tamże). Motywy wyroku muszą być przy tym jasne, przekonujące oraz tworzyć spójną i logiczną całość (por. wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2304/13).

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, gdy brak jest uzasadnienia któregokolwiek z elementów rozstrzygnięcia, gdy obejmuje ono rozstrzygnięcie niewyrażone w sentencji albo gdy zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną (por. wyrok NSA z 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 63/18).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – powyższe uchybienia w niniejszej sprawie nie wystąpiły, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku poddaje się kontroli instancyjnej.

W ramach pozostałych naruszeń najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut przedawnienia zawarty w punkcie I.d oraz II.a petium skargi kasacyjnej.

Ustosunkowanie się do tych zarzutów wymaga zaznaczenia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie bada z urzędu wszystkich możliwych naruszeń prawa, lecz tylko te, które zostały wyraźnie podniesione i uzasadnione. Jeżeli więc skarżący kasacyjnie nie zarzucił błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, to Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady, przyjmuje wykładnię prawa materialnego dokonaną przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako punkt wyjścia i nie może jej samodzielnie kwestionować.

Powyższa uwaga ma istotne znaczenie, ponieważ skarżący podnosząc zarzut przedawnienia dowodzi, że w niniejszej sprawie nie znajduje w ogóle zastosowanie rozporzązenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1 z dnia 23 grudnia 1995 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie 2988/95). Skarżący uważa, że rozporządzenie 2988/95 może znaleźć zastosowanie do nakładania kar administracyjnych, a zobowiązanie do zwrotu środków na gruncie niniejszej sprawy taką karą nie jest. W związku z tym skarżący wskazuje, że przedawnienie w rozpoznawanej sprawie należy liczyć zgodnie z art. 70 § 1 op, co powoduje, że decyzje zapadły w warunkach przedawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest to zarzut chybiony.

W orzecznictwie i doktrynie, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, wypracowano jednolite stanowisko, zgodnie z którym w sprawach dotyczących zwrotu środków unijnych podstawowe zasady liczenia czasu określają przepisy rozporządzenia 2988/95, które ustanawia jednolite reguły dotyczące przedawnienia roszczeń o zwrot środków z budżetu UE, w tym moment rozpoczęcia biegu terminu, jego przerwanie oraz maksymalny dopuszczalny okres dochodzenia należności. Zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, państwa członkowskie mogą stosować dłuższe okresy przedawnienia. Oznacza to jednak tylko możliwość wydłużenia terminu. Zgodnie z rozporządzeniem 2988/95 podstawowy okres przedawnienia w prawie unijnym wynosi cztery lata od dnia, w którym doszło do nieprawidłowości, czyli działania lub zaniechania, które spowodowało rzeczywistą lub potencjalną szkodę dla budżetu UE. W przypadku nieprawidłowości o charakterze ciągłym lub powtarzającym się termin biegnie od dnia, w którym te działania ustały. Jednocześnie rozporządzenie 2988/95 wprowadza limit maksymalny. Dzięki temu, nawet jeśli bieg przedawnienia był kilkukrotnie przerywany przez czynności organu, upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi podstawowemu. Oznacza to, że łączny czas, w którym możliwe jest dochodzenie roszczeń lub nałożenie obowiązku zwrotu środków, nie może przekroczyć ośmiu lat od dnia popełnienia nieprawidłowości. W przypadku programów wieloletnich obowiązuje dodatkowa zasada, zgodnie z którą bieg przedawnienia nie może upłynąć przed ostatecznym zakończeniem programu. Jeśli więc czteroletni termin minął, ale program nie został jeszcze formalnie zamknięty przez Komisję Europejską, odpowiedzialność beneficjenta trwa nadal. (p. np. wyroki NSA: z 11 października 2022 r. sygn. I GSK 3227/18; z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I GSK 2243/18; z 16 października 2019 r. sygn. akt I GSK 1537/18; z 28 października 2020 r., sygn. akt I GSK 596/18; z 24 maja 2024 r. sygn. akt I GSK 1805/20; z 28 maja 2020 r., I GSK 1909/19).

W realiach niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma to, że skarżący kasacyjnie błędnie podnosząc zarzut niestosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia 2988/95 w konsekwencji nie zarzucił, i tym samym nie podważył, interpretacji przepisów tego rozporządzenia, która legła u podstaw rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. WSA, dokonując wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 przyjął, że skoro projekt był realizowany w ramach programu wieloletniego, to okres przedawnienia zwrotu środków biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Następnie uznał, że organ trafnie przyjął, że wydarzeniem, od którego należy liczyć datę zamknięcia RPO WZ 2007-2013 będzie dzień dokonania płatności salda końcowego, który nastąpił 16 lipca 2018 r. Ponadto WSA zgodził się z organem, że w oparciu o przepisy rozporządzenia 2988/95, w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, określonych w art. 183 § 1 ppsa, wobec braku stosownych zarzutów w zakresie wykładni prawa materialnego (rozporządzenia 2988/95), nie ma podstaw do ingerencji w stanowisko przyjęte przez WSA. Jak wskazano, sąd uznał, że w sprawie mają zastosowanie przepisu rozporządzenia 2988/95 i wskazał sposób liczenia terminu przedawnienia, a ocena ta – jako nieobjęta skutecznymi zarzutami kasacyjnymi – pozostaje poza zakresem kontroli kasacyjnej.

W konsekwencji powyższe stanowisko należy traktować jako element subsumpcji, który nie został skutecznie podważony, a zatem wiąże sąd kasacyjny przy rozpoznaniu sprawy. W takiej sytuacji nawet ewentualna zasadność części zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania nie mogłaby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż nie podważałaby kluczowego elementu rozstrzygnięcia, jakim jest przyjęta przez sąd pierwszej instancji wykładnia prawa materialnego w zakresie przepisów dotyczących przedawnienia. Innymi słowy, zarzuty procesowe nie są w stanie wzruszyć rozstrzygnięcia opartego na samodzielnej i niewzruszonej podstawie materialnoprawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszania art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie wadliwości wydania decyzji wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ w składzie tych samych osób, które uczestniczyły w wydaniu decyzji z 17 marca 2021 r.

Kwestia objęta powyższym zarzutem była już wielokrotnym przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, czego skarżący w ogóle nie dostrzega nie rozwijając omawianego zarzutu w motywach skargi kasacyjnej.

W tej sytuacji należy jedynie wskazać, że skład Zarządu Województwa przy wydaniu decyzji o zwrocie środków, który w badanej sprawie był prawidłowy. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd i argumentację przedstawioną w wyroku NSA z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 3723/15 (i we wskazanych w motywach tego wyroku orzeczeniach). W uzasadnieniach przywołanych wyroków NSA zaprezentował pogląd, że brak jest możliwości stosowania regulacji zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa do sytuacji objętej hipotezą art. 207 ust. 12 ufp. Zwrócono na to, że oceniając możliwości zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 kpa - w przypadku rozpoznawania przez IZ (samorząd województwa) sprawy wszczętej wnioskiem o ponowne jej rozpatrzenie na podstawie art. 211 ust. 4b ufp z 2005 r. czy też na podstawie art. 207 ust. 12 ufp z 2009 r. - należy uwzględnić całokształt regulacji zawartych zarówno w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jak i w ustawie o samorządzie województwa. Z woli ustawodawcy uregulowania z art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 i § 2 kpa nie znajdują zastosowania w sprawach związanych z realizacją polityki rozwoju, bowiem istnieją uregulowania szczególne, które zastosowanie tych przepisów wyłączają. Zgodnie z art. 31 ust. 2 i 4 ustawy o samorządzie województwa zarząd województwa składa się z 5 osób, zaś uchwały zarządu zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 46 ust. 2a tej ustawy, decyzje zarządu województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek województwa wymieniając imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w podejmowaniu decyzji. W sytuacji, gdy instytucją zarządzającą jest zarząd województwa, beneficjent do tego właśnie organu zwraca się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Ustanawiając powyższe uregulowanie ustawodawca wiedział, że zarząd województwa nie będzie mógł orzekać, w składzie innym niż przy wydawaniu pierwszej decyzji, jednak świadomie ustanowił taką właśnie procedurę, mając na względzie konieczność sprawnego i szybkiego prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu. Uregulowanie wyżej opisane jest uregulowaniem szczególnym, wyłączającym stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wyłączenia członków organu kolegialnego, ponieważ ich stosowanie wyłączyłoby przewidzianą przepisem szczególnym kompetencję zarządu województwa, działającego jako instytucja zarządzająca, do ponownego rozpoznania sprawy. Ustawodawstwo zna przypadki ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam organ kolegialny, w tym samym składzie lub przez organ monokratyczny, a orzecznictwo zaaprobowało pogląd, że stosowanie art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie może prowadzić do pozbawienia organu kolegialnego kompetencji ustawowo mu przyznanej (por. np. wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1068/11, uchwała NSA z 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09, wyrok TK z 6 grudnia 2011 r. sygn. akt SK 3/11).

Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP ustawa może przewidywać wyjątki od postępowania dwuinstancyjnego. W sprawach związanych ze zwrotem środków przeznaczonych na realizację polityki rozwoju ustawodawca odstąpił od dwuinstancyjności na rzecz wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał organ, któremu przyznaje kompetencje do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wiedząc, że będzie on orzekał w tym samym składzie, gdyż inny skład nie jest możliwy. Wskazać należy, że decyzje administracyjne w przedmiocie zwrotu środków podlegają kontroli sądów administracyjnych w dwóch instancjach, co zapewnia stronie stosowną ochronę przed naruszającymi prawo działaniami instytucji zarządzającej.

Pozostała grupa zarzutów, sformułowana na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa, dotyczy kwestionowania prawidłowości postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez Zarząd oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który został przez WSA uznany za prawidłowy i jako taki przyjęty do jej rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje te zarzuty za nieusprawiedliwione.

W zaskarżonym wyroku WSA dokonał właściwej oceny zaskarżonej decyzji uznając, że skarżąca wykorzystała środki publiczne przekazane na podstawie Umowy o dofinansowanie z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach RPO WZ. Naruszenia obejmowały kluczowe dla projektu wydatki na zakup oprogramowania i sprzętu.

Zgodnie z § 10 ust. 4 Umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązany był, w przypadku realizacji dostaw, usług lub robót budowlanych w ramach Projektu, wybrać i udzielać zamówień w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji oraz dołożyć wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową w związku z realizowanym zamówieniem. Beneficjent, na którym nie ciążył obowiązek stosowania pzp, zobowiązany był zgromadzić i udostępnić na żądanie IZ RPO WZ lub innych upoważnionych organów wszelkich dowodów dotyczących zachowania zasad określonych w § 10 ust. 3 oraz 4 Umowy np. pisemne protokoły z negocjacji handlowych, pisemne oferty firm konkurencyjnych w stosunku do wykonawcy (dostawcy) z którym beneficjent podpisał umowę (co do zasady minimum 3), oświadczenia Beneficjenta uzasadniające dokonany wybór (ust. 5). Skutkiem naruszenia ww. zasad, jest wyrażone w § 10 ust. 6 Umowy uprawnienie do uznania przez IZ RPO WZ w całości lub w części niekwalifikowalności wydatków i możliwość dochodzenia ich zwrotu na zasadach określonych w § 7 Umowy oraz możliwość rozwiązania Umowy.

W sprawie prawidłowo ustalono, że spółka naruszyła ww. zasady w stopniu wykluczającym spełnienie podstawowych wymogów kwalifikowalności. Naruszenia dotyczyły zakupu urządzeń w postaci odbiorników (...), repeaterów, akumulatorów i baterii słonecznych oraz oprogramowania (...), nabytych przez beneficjenta od przedsiębiorstwa N. T. s.r.o. W sytuacji, gdy rzeczywistym dostawcą urządzeń była spółka G. P., przy jednoczesnym zaangażowaniu indywidualnej działalności gospodarczej T. P.. W sprawie prawidłowo wykazano ścisłe powiązania osobowe pomiędzy skarżącą spółką T., a G. P. sp. z o.o. poprzez osoby fizyczne będące w bliskich relacjach biznesowych, a także informacje dotyczące samego przedsiębiorstwa N. T. s.r.o. Z poczynionych ustaleń wynika, iż jedynym udziałowcem i członkiem zarządu przedsiębiorstwa N. T. s.r.o. jest R. D.. W G. P. sp. z o.o., jedynymi członkami zarządu i jednocześnie udziałowcami byli R. D.i Pan T. P.. T. P. wraz z P. .S wchodzili z kolei w skład zarządu i są udziałowcami w przedsiębiorstwie skarżącej. Z kolei P. S. prowadził działalność gospodarczą pod firmą T. S. P. S.i, przy czym w ramach jego indywidualnej działalności dostarczono dodatkowe moduły do oprogramowania (...), którego producentem jest T. E. B.V. Opisane powiązania osobowe wskazywały, że wybór N. T. s.r.o. jako dostawcy ww. urządzeń i oprogramowania zachodził według określonego schematu. T. P. i P. S., jako członkowie zarządu i udziałowcy beneficjenta, musieli mieć wiedzę co do tego, kto jest faktycznym dostawcą odbiorników i oprogramowania dostarczonego przez N. T. s.r.o., skoro była nim spółka G.P.sp. z o.o., w której T. P.piastował funkcję członka zarządu. Ponadto pomiędzy beneficjentem a G. P. sp. z o.o. istniały powiązania o charakterze gospodarczym i organizacyjnym wyrażając się we wspólnych adresach siedzib. We wnioskach o dofinasowanie obie spółki wskazały T. K. jako osobę do kontaktu i te same dane teleadresowe, Pan T. K. wraz z innymi pracownikami wykonywał w tym samym okresie zadania dla skarżącej spółki oraz dla G. P. sp. z o.o. przy realizacji ich projektów.

Opisane powiązania osobowe wskazują na to, że wybór N. T. s.r.o. jako dostawcy ww. urządzeń i oprogramowania nie był przypadkowy. Nie można bowiem w świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania przyjąć, że T. P. i P. S., jako członkowie zarządu i udziałowcy przedsiębiorstwa Beneficjenta, nie mieli wiedzy co do tego, kto jest faktycznym dostawcą odbiorników i oprogramowania dostarczonego przez N. T. s.r.o., skoro była nim spółka G. P. sp. z o.o., w której T. P. piastował funkcję członka zarządu.

W tej sytuacji WSA zgodził się z organem, że wybrany podmiot, tj. N. T. s.r.o. nie był zdolny do realizacji zamówień polegających na dostawie wyspecjalizowanego ww. sprzętu. Tym bardziej, że w toku postępowania administracyjnego beneficjent nie przedstawił żadnych dowodów mogących stanowić uzasadnienie oceny potencjału N.T. s.r.o. Nie przedłożono żadnej dokumentacji potwierdzającej, iż ww. podmiot realizował podobne zadania lub dostawy w okresie poprzedzającym złożenie przez nią oferty, czy też że podmiot ten dysponował odpowiednimi zasobami zdolnymi do realizacji zadania. Zatem należało zgodzić się z Zarządem, że postępowanie w przedmiocie wyboru podmiotu realizującego dostawę ww. urządzeń zostało przez spółkę ukształtowane w taki sposób, aby zamówienia udzielić właśnie N. T. s.r.o., co stanowiło naruszenie przez beneficjenta postulatu udzielania zamówień w ramach realizacji projektu z zachowaniem m.in. zasady uczciwej konkurencji. Powyższe prowadziło do uprawnionego wniosku, że dokonany przez beneficjenta wybór potencjalnych oferentów na dostarczenie urządzeń i oprogramowania do realizacji projektu, był niezgodny z obowiązującymi go w tym zakresie procedurami wskazanymi w § 10 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 Umowy o dofinansowanie. W konsekwencji naruszenia zasad w zakresie udzielania zamówień w ramach projektu i wydatkowania środków, prowadziło do uprawnionego uznania za niekwalifikowalne wydatków oraz rozwiązania umowy. Przy czym zgodnie z zapisami Umowy o dofinansowanie, że wydatki poniesione przez beneficjenta mogą zostać uznane w całości lub w części za nieprawidłowe i podlegające zwrotowi. Nie ma zatem racji spółka twierdząc, że skoro organ nie stwierdził nieprawidłowości w stosunku co do całości poniesionych przez nią wydatków, lecz tylko co do ich części, to organ nie może nakazać jej zwrotu całości kwoty uzyskanego dofinansowania, lecz kwota ta powinna być pomniejszona. W żadnym bowiem miejscu Umowy o dofinansowanie nie ma mowy o możliwości proporcjonalnego zakwestionowania kwalifikowalności wydatków, a dalej możliwości proporcjonalnego ustalenia kwoty przypadającej do zwrotu. Zapis taki nie został bowiem zawarty ani w Umowie, ani w ustawie ani w dokumentacji konkursowej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza także, że WSA prawidłowo podzielił również dokonaną przez organ ocenę poniesionych przez spółkę wydatków w zawyżonej wysokości na zakup urządzeń od innych dostawców niż N. T. s.r.o.

Ponadto prawidłowe jest stanowisko organu, podzielone przez WSA, że ewentualne stwierdzenie niekwalifikowalności części wydatków poniesionych w związku z realizacją projektu, nie ma wpływu na wydaną decyzję w sprawie. Dlatego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny sprzętu komputerowego i oprogramowania oraz wyceny know-how lub opinii instytutu naukowego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych w sprawie i ich ocenę potwierdzają wyroki sądów powszechnych, tj. Sądu Okręgowego w S. z 13 marca 2020 r. sygn. akt I C 242/15 oraz Sądu Apelacyjnego w S. z 16 lutego 2021 r. sygn. akt I ACa 377/20. Sprawy te toczyły się z powództw skarżącej spółki o zapłatę ostatniej części dofinansowania przedmiotowego projektu. Sądy powszechne w pełni podzieliły ustalenia i rację organu, że rozwiązanie umowy o dofinansowanie było prawidłowe, a roszczenie spółki o zapłatę było bezzasadne.

Podsumowując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd prawidłowo ustalił, że materiał dowodowy został należycie zebrany w postępowaniu administracyjnym, a następnie oceniony przez organ zgodnie z przepisami regulującymi to postępowanie. WSA zbadał sprawę i uznał, że organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności, czemu dał wyraz w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak skutecznego zakwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego przekłada się na ocenę zastosowania przepisów prawa materialnego.

Przede wszystkim WSA prawidłowo uznał, że poprzez naruszenie zasad uregulowanych w Umowie o dofinasowanie i Wytycznych oraz przepisach art. 44 ust. 3 i art. 184 ufp skarżąca dopuściła się nieprawidłowości indywidualnej wymienionej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Wyjaśniono w sposób prawidłowy, że warunkiem nałożenia korekty finansowej i wydania decyzji o zwrocie środków jest wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. W rozpoznawanej sprawie doszło do szkody realnej, ponieważ wydatkowanie środków z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie powoduje nieuzasadniony wydatek dla budżetu Unii. Dla stwierdzenia nieprawidłowości nie jest zatem konieczne ustalenie powstania szkody. Wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych Udzielenie zaś zamówień w projekcie w sposób pozorny wyłączeniem zasad przejrzystości i konkurencyjności oraz w warunkach konfliktu interesów, jest działaniem szkodliwym i rażącym z punktu widzenia interesów finansowych UE, skutkującym koniecznością zakwestionowania wszystkich wydatków w ramach projektu. O wystąpieniu realnej szkody w budżecie UE świadczyła okoliczność ukształtowania w sposób sztuczny szeregu transakcji, które doprowadziły do radykalnego i nieuzasadnionego zwiększenia wartości zamówień. W niniejszej sprawie stwierdzono istotne zawyżenie ceny w porównaniu do cen rynkowych.

Powyższe w konsekwencji skutkowało wydaniem prawidłowej decyzji o zwrocie udzielonego dofinansowania na podstawie art. 207 § 1 pkt 2 ufp.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 3 oraz pkt 7 op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp poprzez brak zastosowania przerw w naliczaniu odsetek przez czas trwania postępowania administracyjnego oraz postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera argumentacji odnoszącej się do zarzutu naruszenia art. 54 § 1 pkt 3 oraz pkt 7 op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp, wobec czego odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu jest utrudnione bez jego szerszego uzasadnienia.

Z kolei organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną trafnie zauważa, że możliwość zastosowania przepisów, których naruszenia dopatruje się skarżąca, wyłącza w tym przypadku art. 54 § 2 op. Wedle brzmienia tego przepisu, art. 54 § 1 pkt 3 i 7 op nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarówno na etapie kontrolnym, jak również w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, przedkładała szereg pism z licznymi wnioskami, co powodowało konieczność ich analizy i zajęcia stanowiska.

Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny – w oparciu o art. 184 ppsa – skargę kasacyjną oddalił.

Na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, ze zm.) zasądzono od skarżącej na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (11.250 zł), na które składał się koszt sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie przed NSA przez radcę prawnego, która reprezentował organ przed sądem pierwszej instancji.