Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Oddziału w [...] Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie dokumentów postanawia: odmówić przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Oddziału w [...] Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, wyrokiem z dnia 19 października 2017 r. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądził od organu kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik organu.

M. M., po otrzymaniu odpisu skargi kasacyjnej, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną – M. M. oraz dwójką uczących się dzieci - córką M. ur. w 1998 r. oraz synem M. ur. w 2007 r. Podniósł, że jest bezrobotny, a dom utrzymuje żona, która wykonuje prace zlecone. Podał, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości 2.000 zł oraz czynsz z najmu mieszkania – 1.600 zł, łącznie 3.600 zł.

Oświadczył, że posiada dwa mieszkania w [...]: o powierzchni 105 m2 i 39 m2 oraz działkę budowlaną w [...] o wielkości 366 m2, a także oszczędności w kwocie 2.500 zł.

Wskazał, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego, nominowanego w euro, którego rata miesięczna wynosi około 1.400 zł, a także opłaty za energię elektryczną w kwocie 100 zł.

W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca został wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni, oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej, w tym do nadesłania dokumentów, z których wynika wysokość uzyskiwanych dochodów w gospodarstwie domowym, wyciągów bankowych z posiadanych kont bankowych, zaświadczenia z Urzędu Pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną, kserokopii dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący, przy piśmie z dnia 26 stycznia 2018 r., nadesłał zaświadczenie z Urzędu Pracy [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., że jest osobą bezrobotną od 2009 r., a od dnia [...] marca 2010 r. nie posiada prawa do zasiłku, kserokopie opłat za energię elektryczną i opłat za mieszkanie, wydruki ze swojego konta bankowego, kserokopię umowy najmu z dnia [...] maja 2017 r., oświadczenie żony - M. M. z dnia [...] stycznia 2018 r., że z tytułu umów o dzieło za ostatnie trzy miesiące otrzymała łącznie 11.500 zł.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek przekonania Sądu, iż znajduje się w sytuacji określonej w powołanym wyżej przepisie (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).

Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa).

Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.600 zł miesięcznie, a jak wynika ze złożonego przez żonę wnioskodawcy oświadczenia - 5.400 zł, strona jest właścicielem dwóch mieszkań w [...], z których jedno wynajmuje, oraz działki budowlanej w [...] o powierzchni 366 m2. Wnioskodawca wskazał również, że posiada oszczędności w wysokości 2.500 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, że do dnia [...] grudnia 2017 r. dysponował na koncie kwotą kilkunastu tysięcy złotych.

W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.