Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 2850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] - działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. - dalej "p.r.d.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej "k.p.a.") - nałożył na spółkę S. Sp. z o.o. w [...] (dalej także "Spółka", "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, masie całkowitej i naciskach osi odpowiadających zezwoleniu kategorii VII, z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny.

Decyzję tę wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] czerwca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] (droga o dopuszczalnym nacisku do 10 t) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którym w chwili kontroli kierował T. G., wykonujący przejazd z ładunkiem kruszywa bazaltowego w imieniu przedsiębiorcy – T. S.. Pojazd poddano ważeniu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, przy użyciu wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II.

Załadowcą przewożonego towaru była spółka S. Sp. z o.o. w [...].

Przebieg kontroli utrwalono protokołem, z którego wynika, że po dokonaniu ważenia oraz pomiarów przedmiotowego pojazdu, stwierdzono naruszenie przepisów w zakresie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej samochodu ciężarowego oraz dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego wraz z ładunkiem.

W ocenie organu pierwszej instancji zarówno wyjaśnienia kierowcy, jak i operatora ładowarki wskazywały na to, że pracownik spółki brał czynny udział w czynnościach załadunku i miał realny wpływ na ilość załadowanego ładunku oraz jego rozmieszczenie. Organ stwierdził, że załadowca powinien tak ułożyć swoje stosunki z przewoźnikiem, aby transakcję warunkowało okazanie operatorowi koparki przez kierowcę dowodu rejestracyjnego pojazdu, w którym jest wpisana dopuszczalna ładowność pojazdu (w rozpoznawanej sprawie - 14.820 kg). Organ uznał, że załadowanie 16 t kruszywa, zgodnie z zeznaniami pracownika załadowcy lub nawet 15 t, zgodnie z dokumentem WZ i zeznaniami pracownika przewoźnika, spowodowałoby przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zgodnie bowiem z wynikami kontroli rzeczywista masa całkowita pojazdu z ładunkiem wyniosła 35,55 t, tak więc przy masie własnej samochodu ciężarowego wynoszącej 17.180 kg, towar musiał ważyć więcej niż wartość deklarowana przez Spółkę i przekraczałby dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, tj. 32 t. Organ wskazał, że powstanie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu spowodowane było faktem, że operator ładowarki, który dokonywał załadunku, ustalał ilość załadowanego kruszywa szacując i nie sprawdzając rzeczywistej jego ilości.

Ze względu na nacisk podwójnej osi napędowej samochodu ciężarowego, który wyniósł 23,5 t (przekroczenie o 23,68 %) oraz rzeczywistą masę całkowitą samochodu ciężarowego wraz z ładunkiem, która wyniosła 35,55 t (przekroczenie o 11,09 %), stwierdzono, że kontrolowany pojazd jest pojazdem nienormatywnym, którego parametry odpowiadały zezwoleniu kategorii VII, wskazanemu pod lp. 7 tabeli stanowiącej załącznik do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przy czym przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku podwójnej osi napędowej na danej drodze wyniosło ponad 20%. Ponieważ kontrolowanym pojazdem nienormatywnym przewożony był ładunek podzielny, stwierdzono naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku innego niż niepodzielny o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Organ uznał, że Spółka miała wpływ, a co najmniej godziła się na powstanie naruszenia.

W konsekwencji, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2015 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 p.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260 - dalej "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 951) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie następujących przepisów:

- art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w związku z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d., poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki uprawniające organ do ukarania załadowcy karą pieniężną, pomimo że skarżąca nie miała wpływu na załadunek kontrolowanego pojazdu, ale również w żaden sposób nie godziła się na powstanie naruszenia;

- art. 140aa ust. 1 w związku z art. 2 pkt. 35a p.r.d. w związku z art. 41 p.r.d. w wyniku ich nieprawidłowego zastosowania w sprawie, w konsekwencji doszło do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za przekroczenie w zakresie nacisku osi wielokrotnej (podwójnej) napędowej, pomimo tego że przepisy o drogach publicznych nie przewidują dopuszczalnych na drogach publicznych nacisków osi wielokrotnych napędowych;

- art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

- art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustaleniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;

- art. 140ab ust. 1 pkt 2 w związku z art. 64a, art. 64b i art. 64c p.r.d., poprzez ich niezastosowanie w sprawie;

- art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) w związku z art. 64d p.r.d., poprzez ich zastosowanie w sprawie, w wyniku wadliwego uznania, że podmiot wykonujący przewóz był zobowiązany do posiadania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII i w konsekwencji poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...] złotych.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2484/15, WSA w Warszawie oddalił skargę S. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na ww. decyzję.

WSA w Warszawie wskazał, że podstawową przesłanką faktyczną ukarania skarżącej - jako załadowcy - było przeładowanie pojazdu. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu wystawionego przedsiębiorcy dokonującemu w dniu kontroli przewozu kruszywa bazaltowego. Z kolei zeznania operatora ładowarki oraz kierowcy pojazdu poddanego kontroli wskazują, że ilość załadowanego kruszywa określana była orientacyjnie. W miejscu załadunku nie było wag, którymi można było zważyć pojazd, a po dokonaniu załadunku nie sprawdzono ilości załadowanego towaru.

Sąd stwierdził, że przesłankami odpowiedzialności załadowcy jest "jednoznaczne stwierdzenie", że okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sąd wyjaśnił, że "mieć wpływ" na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego należy rozumieć, jako możliwość oddziaływania własnym zachowaniem na naruszenie stwierdzone w czasie kontroli przez rozmieszczenie w taki sposób ładunku, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Natomiast "godzić się" na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego to wyrażać zgodę na te naruszenia przez niepodjęcie żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym.

Sąd wyjaśnił także, że zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przejazdem nienormatywnym znacznie różnią się od odpowiedzialności przewoźnika. Podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym (np. nadawca, załadowca lub spedytor ładunku) ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Oznacza to, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym uzależniona jest od posiadania przez niego świadomości, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się") lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ").

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał, że skarżąca godziła się przez swoje zaniechanie na stwierdzone naruszenia, bowiem samo przeładowanie pojazdu niosło za sobą skutek w postaci nadmiernego nacisku osi na drogę. Załadowca miał więc także wpływ na te naruszenia. Sąd stwierdził, że argumentacja Spółki, że nie miała możliwości ingerowania w sposób wykonywania zamówienia zarówno przez dostawcę kruszywa, jak i przez firmę ładującą towar na samochód, czy też legitymowania kierowcy w zakresie dokumentacji pojazdu (w tym m.in. dowodu rejestracyjnego), pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia dokonanego przez organ odwoławczy w kontekście braku dowodów świadczących o podejmowaniu przez skarżącą jakichkolwiek działań w celu niedopuszczenia do naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych. W tym zakresie rodzaj takich działań powinna determinować organizacja funkcjonowania przedsiębiorstwa skarżącej. Zatem nie sposób wymagać od organu administracji publicznej, by ten wskazywał spółce (załadowcy), w jaki sposób powinna ona zorganizować funkcjonowanie swojego przedsiębiorstwa, by nie narażać się na odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych dotyczących pomiaru nacisków osi oraz dmc Sąd stwierdził, że organy transportu drogowego nie naruszyły w tym zakresie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, jak również art. 107 § 3 k.p.a.

Spółka zaskarżyła ww. wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego ("NSA"). W skardze kasacyjnej zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d. poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki upoważniające organ do ukarania skarżącej (załadowcy) karą pieniężną pomimo, że nie tylko nie miała wpływu na załadunek kontrolowanego pojazdu ale również w żaden sposób nie godziła się na powstanie naruszenia,

2) art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. w wyniku ich nieprawidłowego zastosowania w sprawie, w konsekwencji czego doszło do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za przekroczenie w zakresie nacisku osi wielokrotnej (podwójnej) napędowej pomimo tego, iż przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują dopuszczalnych na drogach publicznych nacisków osi wielokrotnych napędowych,

3) art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. poprzez ich niezastosowanie,

4) art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d. poprzez ich zastosowanie, w wyniku wadliwego uznania, że podmiot wykonujący przewóz zobowiązany był do posiadania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII;

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d., art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p., art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d., poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, w której zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzająca ją decyzja [...] Inspektora Transportu Drogowego wydane zostały z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc ww. zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła m.in., że w świetle definicji pojęcia "pojazdu nienormatywnego", zawartej w art. 2 pkt. 35a p.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych, natomiast określenie górnych wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Chcąc zatem stwierdzić, czy w danej sprawie nacisk osi jest większy od dopuszczalnego, a więc czy mamy do czynienia w tym zakresie z pojazdem nienormatywnym, którym wykonywanie przejazdu po drodze publicznej bez stosownego zezwolenia jest sankcjonowane na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d., konieczne jest sięgnięcie do regulacji ustawy o drogach publicznych. Problematykę nacisku osi ujmuje wyłącznie art. 41 u.d.p., zgodnie z którym po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego artykułu (ust. 1). Na podstawie art. 41 ust. 2 u.d.p. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, w którym Minister ustalił wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 1 - załącznik nr 1), wykaz dróg wojewódzkich obejmujący odcinki dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 2 - załącznik nr 2) oraz wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (§ 3 - załącznik nr 3).

Analiza przepisów o drogach publicznych prowadzi w analizowanym zakresie do wniosku, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W konsekwencji w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 p.r.d., podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej, bowiem przepisy o drogach publicznych nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych, a dla wyznaczenia tych wartości nie jest przy tym prawnie dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, gdyż przepisy tego rozporządzenia nie tylko nie stanowią "przepisów o drogach publicznych", o których mowa w art. 2 pkt. 35a p.r.d., ale nadto nie regulują dopuszczalnych nacisków osi "przewidzianych dla danej drogi", lecz regulują ogólne warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu.

Na gruncie niniejszej zaś sprawy organ administracji, działając z naruszeniem art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p., nałożył na skarżącą karę pieniężną w zakresie nacisku pojedynczej osi nienapędowej oraz osi wielokrotnej (podwójnej), za przekroczenie nieprzewidzianych dla dróg publicznych wartości tych nacisków, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszenie w zakresie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu nie prowadzi do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., lecz co najwyżej kary pieniężnej przewidzianej w art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.

NSA - w wyroku z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2663/16 - uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

NSA za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. (powiązany w petitum skargi kasacyjnej z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a), poprzez ich niezastosowanie w kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie oceny prawidłowości zastosowania przez organy wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego dotyczących wymiaru kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia (w odniesieniu do wymiaru kary za przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu).

Przyjęcie ww. zarzutu za uzasadniony - zdaniem NSA - czyniło zaś przedwczesnym możliwość oceny zasadności pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - ponownie rozpoznający sprawę - zważył, co następuje.

Przed przystąpieniem do rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, o czym była już mowa powyżej, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania NSA, który w wyniku złożonej przez Spółkę skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2663/16, uchylił zaskarżony wyrok Sądu sąd pierwszej instancji i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.

W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, a także aspektu zastosowania przez sąd pierwszej instancji określonego przepisu prawa. Sąd ponownie rozpoznający sprawę wiążą także zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego wskazania co do dalszego postępowania.

Taki stan rzecz z kolei - wobec dokonanej w sprawie wykładni prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny - pociąga za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Powtórzyć bowiem za NSA należy, że zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia nakłada się karę pieniężną. Fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia deliktu administracyjnego określonego w powołanym przepisie musi mieć zatem pojęcie "pojazdu nienormatywnego". Pojęcie to zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 pkt 35a p.r.d. i zgodnie z tym przepisem "pojazd nienormatywny" oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, tj. ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Powołany przepis w zakresie stwierdzenia dopuszczalnych norm nacisków osi odsyła do przepisów ustawy o drogach publicznych. W art. 41 u.d.p. ustawodawca określił drogi, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku jedynie pojedynczej osi, nie uregulował natomiast dopuszczalnych norm, ani nacisku osi wielokrotnych dla danej drogi, ani osi nie napędowych. Oznacza to, że zarówno w dniu dokonania kontroli drogowej w niniejszej sprawie, jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji, brak było w przepisach o drogach publicznych uregulowanych norm nacisku osi wielokrotnych dla danej drogi, w oparciu o które można byłoby stwierdzić, jaki nacisk osi wielokrotnych na danej drodze stanowi o nienormatywności danego pojazdu ze względu na ten właśnie parametr. Pamiętać przy tym należy, że mające zastosowanie w sprawie, regulujące administracyjną odpowiedzialność w postaci wymierzanej administracyjnej kary pieniężnej, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Niedopuszczalna jest bowiem, w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) sytuacja, w której określony podmiot będzie ponosić odpowiedzialność administracyjną za okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., II GSK 2172/14, LEX nr 2113070).

W konsekwencji wskazać należy, że organ administracji nie dostrzegł, że w obowiązującym w sprawie stanie prawnym przepisy nie przewidują możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem po drodze publicznej w zakresie nacisków osi wielokrotnych tego pojazdu na drogę i działając z naruszeniem art. 140aa ust. 1 w zw. z art 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. nałożył na skarżącą karę pieniężną w zakresie nacisku osi wielokrotnej (podwójnej), za przekroczenie nieprzewidzianych dla dróg publicznych wartości tych nacisków. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe organ na nowo oceni, czy w stanie faktycznym sprawy przejazd pojazdu skontrolowanego w dniu [...] czerwca 2014 r. można zakwalifikować jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uwzględniając przy tym, że w świetle obowiązującego prawa brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie nacisku osi wielokrotnej. Ocen w ww. zakresie nie mógł dokonać Sąd. Nie jest bowiem rolą Sądu zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązków. Z mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) i art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.

W takim stanie rzeczy Sąd nie mógł dokonać pełnej kontroli zaskarżonej decyzji, w tym pod kątem zarzutów dotyczących naruszenia art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d., gdyż dotyczą one wysokości kary pieniężnej, której wysokość uzależniona została od ustalenia w danym przypadku kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, wymaganej ze względu na fakt przekroczenia przez pojazd (zespół pojazdów) określonych normatywów (długości, szerokości, wysokości, dopuszczalnej masy całkowitej, nacisku osi) w odniesieniu do drogi, po której się poruszał (zob. załącznik Nr 1 do p.r.d.).

Wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego, Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - orzekł, jak w wyroku. Orzekając zaś o kosztach, Sąd - uwzględniając wniosek o ich zwrot - wziął pod uwagę wysokość wpisu od skargi oraz wysokość kosztów zastępstwa procesowego, które ustalił w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).