Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 19 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Robert Adamczewski, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 26 września 2025 roku nr 139/2025/II w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 26 września 2025 r. nr 139/2025/II, wydanym na podstawie m.in. art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r. poz. 416), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.) - po rozpoznaniu zażalenia M.F. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skierniewicach nr EP.9022.2.69.2024.ALB z dnia 5 sierpnia 2025 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej - Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W związku z nieszczepieniem dziecka M. F.2, urodzonej [...] r., PPIS w Skierniewicach upomnieniem nr 58/2022 z 22 listopada 2022 r. wezwał matkę dziecka M.F. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Skierniewicach 3 kwietnia 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy nr TW-21/2023 zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Na podstawie art. 119 § 1 i nast. u.p.e.a. ŁPWIS w Łodzi 9 maja 2023 r. wydał postanowienie nr 452/2023 o nałożeniu na stronę grzywny w wysokości 1100,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 3 kwietnia 2023 r.

Strona 19 maja 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wniosła zarzuty podnosząc: 1) brak wymagalności obowiązku - art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a., 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu - art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a., 3) nieistnienie obowiązku - art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., 4) błąd co do zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej. PPIS w Skierniewicach postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. nr EP.9012.1.2.455.2023.KP oddalił zarzuty strony. Od powyższego postanowienia strona wniosła zażalenie. W wyniku rozpoznania zażalenia Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Pismem z 29 maja 2024 r. zobowiązana wniosła ponownie zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr TW-22/2023 i podniosła:

1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. przez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku, 2) brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań, brak ustalenia indywidulanego schematu szczepień, brak wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, 3) brak uprzedniego doręczenia upomnienia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., 4) naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. przez przystąpienie do egzekucji podczas, gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.: a) niewłaściwie wskazana podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym, skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r., b) błędnie wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym postawa prawna prowadzonej egzekucji.

PPIS w Skierniewicach postanowieniem z 19 lipca 2024 r. oddalił zarzuty strony z 29 maja 2024 r. wniesione na podstawie tytułu wykonawczego nr TW-21/2023. Postanowieniem z dnia 3 września 2024 r. nr 108/2024/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji, rozpoznając zarzuty z 19 maja 2023 r.

W wyniku rozpoznania skargi na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r. sygn. III SA/Łd 805/24 uchylił postanowienie organu I i II instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Skierniewicach w zakresie zarzutów:

1) określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, braku wymagalności obowiązku, naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. przez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuły wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.: a. niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, b. błędnie wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawa prawna prowadzonej egzekucji - odmówił wszczęcia postępowania;

2) uznał zarzut braku wymagalności w zakresie szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae;

3) oddalił zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Strona wniosła zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M. F.. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zarzuciła:

1) oparcie wymagalności obowiązku na przepisach, które wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt: 81/19 zostały uznana za niezgodne z Konstytucją,

2) naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącej,

3) naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku, brak tożsamości obowiązku w upomnieniu oraz tytule wykonawczym,

4) naruszenie art. 15 k.p.a. przez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela,

5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, ponadto brak jest oświadczenia skarżącej dotyczącego odmowy szczepień,

6) naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,

7) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Zdaniem strony organ nie zweryfikował poprawności wystawionego przez PPIS upomnienia z 22 listopada 2019 r. , jak i okoliczności czy zostało skutecznie doręczone skarżącej. Doręczony dokument zatytułowany upomnienie nie tylko nie zawiera danych dotyczących zobowiązanego, na które to dane wskazują przepisy, ale również zawiera zupełnie inną treść obowiązku, aniżeli znajdująca się w doręczonym stronie "upomnieniu".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 26 września 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 5 sierpnia 2025 r. w przedmiocie wniesionych przez M. F. zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienia organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma to, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 19 marca 2025 r., sygn. III SA/Łd 805/24 uchylił postanowienie z 3 września 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skierniewicach z 19 lipca 2024 r. W rozważaniach WSA wskazał, że zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji z uwagi na uprzednie rozpatrzenie ostatecznym rozstrzygnięciem zarzutów tożsamych z zarzutami wniesionymi 29 maja 2024 r. (oprócz zarzutu niedoręczenia upomnienia) oraz okoliczność, że organ II instancji w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odniósł się do zarzutów z 29 maja 2024 r., lecz do zarzutów z 19 maja 2023 r. WSA nakazał organom ocenić wniesione 29 maja 2024 r. zarzuty z punktu widzenia treści art. 61a § 1 k.p.a., nie zapominając, że zarzut niedoręczenia upomnienia nie jest tożsamy.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2026 r. sygn. III OSK 2984/24, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy wykonały zalecenia zawarte w wyroku o sygn. akt III SA/Łd 805/24. Rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2025 r. w zakresie zarzutów:

1) - określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, - braku wymagalności obowiązku gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu zakażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu porażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, - naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. przez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuły wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. a) niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; b) błędnie wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawa prawna prowadzonej egzekucji - odmówił wszczęcia postępowania, gdyż zostały rozpatrzone w ostatecznym postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skierniewicach z dnia 14 czerwca 2023 r.;

2) uznał zarzut braku wymagalności w zakresie szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae;

3) w zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia oddalił zarzut.

W wyniku rozpoznania zażalenia organ II instancji utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wskazanych zarzutów. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odwołał się do treści art. 61a § 1 k.p.a. i przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie w obrocie prawnym istnieje ostateczne postanowienie z dnia 3 sierpnia 2023 r. Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w przedmiocie zgłoszonych zarzutów z 19 maja 2023 r. polegających na określeniu obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, braku wymagalności obowiązku, naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. przez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., błędu co do zobowiązanego. Z uwagi na powyższe, uznać należało, że wystąpiła przeszkoda do wszczęcia postępowania wywołanego ponownym wniesieniem tych samych zarzutów i była to "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której postępowanie nie może być wszczęte.

Odnośnie uznania zarzutu braku wymagalności w zakresie szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae sąd również podzielił stanowisko organu. W związku z ukończeniem przez córkę skarżącej 6 roku życia organ uznał, że zachodzi podstawa do umorzenia postępowania prowadzonego wobec skarżącej i postanowieniem z 13 sierpnia 2025 r. nr 951/2025 umorzył, na podstawie art. 59 § 1a pkt 1 u.p.e.a., prowadzone postępowanie egzekucyjne. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782) dzieci od ukończenia 6 tygodnia życia do ukończenia 5 roku życia są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b i Streptococcus pneumoniae. Wraz z ukończeniem przez córkę skarżącej 6 roku życia odpadła podstawa obowiązku poddania dziecka szczepieniu. Organ prawidłowo uznał zasadność zarzutu braku wymagalności w tym zakresie (w związku ze zmianą stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie). A zatem w tej części zasada z art. 153 p.p.s.a. nie miała zastosowania.

Z kolei w zakresie zarzutu niedoręczenia upomnienia należy podzielić stanowisko organów, że jest on niezasadny. W § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 2194 ze zm.) określono, że upomnienie zawiera: 1) numer i datę wystawienia upomnienia; 2) nazwę wierzyciela, adres jego siedziby lub jednostki organizacyjnej; 3) imię i nazwisko lub nazwę zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada; 4) wskazanie: a) treści obowiązku, a w przypadku obowiązku zapłaty należności pieniężnej: określenie rodzaju i wysokości należności pieniężnej, którą należy zapłacić, oraz okresu, którego dotyczy ta należność, b) rodzaju i wysokości odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej, naliczonych na dzień wystawienia upomnienia, o ile są wymagane, oraz stawki tych odsetek obowiązującej na dzień wystawienia upomnienia, według której należy obliczyć dalsze odsetki do dnia zapłaty, c) sposobu zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztów upomnienia, d) wysokości kosztów upomnienia.

W upomnieniu z 22 listopada 2022 r. nr 58/2022 wierzyciel wskazał imię i nazwisko skarżącej oraz jej adres. Stwierdził niedopełnienie przez skarżącą obowiązku szczepień wynikającego z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz z rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Wezwał skarżącą do wykonania obowiązku poddania dziecka zaległym szczepieniom ochronnym zgodnie z Programem Szczenień Ochronnych (PSO) i uiszczenia kosztów upomnienia w wysokości 16 zł wskazując podstawę prawną (rozporządzenie Ministra Finansów i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej). W upomnieniu zawarto pouczenie o tym, że niewykonanie obowiązku szczepień w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu doprowadzenia do jego wykonania, co będzie skutkować zastosowaniem środków egzekucyjnych oraz powstaniem dodatkowych kosztów egzekucyjnych.

W ocenie sądu upomnienie to odpowiada wymogom określonym w § 2 rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu i nie budzi wątpliwości, do wykonania jakiego obowiązku skarżąca została wezwana.

Należy podkreślić, że z obowiązujących w chwili doręczenia upomnienia, a następnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wydania zaskarżonego postanowienia przepisów prawa wynika obowiązek poddania małoletniej szczepieniom ochronnym. Upomnienie z 22 listopada 2022 r. zostało doręczone skarżącej 23 listopada 2022 r. (akta admin.).

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania córki skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organy administracji odniosły się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącą zarzutów.

Wskazać trzeba również, że w wyroku z 9 maja 2023 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: "I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej".

Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki winno być unormowane wyłącznie rozporządzeniem, a sytuacja, w której treść obowiązku szczepienia jest współkształtowana komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji RP), jest niedopuszczalna. Trybunał wskazał, że wydany wyrok powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 ustawy o chorobach zakaźnych, jak i § 5 rozporządzenia jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Trybunał podkreślił, że wyrok nie pozbawia Głównego Inspektora Sanitarnego kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie.

Termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, jednakże komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy.

Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W tym zakresie Trybunał wyjaśnił, że z uwagi na to, iż wyrok w niniejszej sprawie nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznano za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian.

Zdaniem Sądu, z treści uzasadnienia ww. orzeczenia wynika tym samym, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował w żaden sposób wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, zaś jako wzorzec kontroli przyjął przepisy o prawie do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP), o zasadzie proporcjonalności przy ograniczaniu w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz o źródłach powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Podkreślenia wymaga, że w związku z ww. wyrokiem wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r.

Reasumując Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Eg