Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. B. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sygn. akt I OPP 18/07 w sprawie ze skargi P. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 18/07 w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego K. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

W dniu 28 marca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga P. B. na przewlekłość postępowania przed tym sądem wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie referendarza sądowego oddalił niniejszy wniosek skarżącego, wskazując iż nie spełnia on przesłanek do przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono P. B. wraz z pouczeniem, iż służy na nie prawo wniesienia sprzeciwu.

Pismem z dnia 18 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę P. B. na przewlekłość postępowania wraz z aktami sprawy. Niniejsza skarga została zarządzeniem z dnia 23 maja 2007 r. zarejestrowana pod numerem I OPP 18/07. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny pismem z dnia 24 maja 2007 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 100 zł, pouczając jednocześnie o sposobie dokonania wpłaty oraz skutku jej nieuszczenia.

W dniu 4 czerwca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zarejestrował nową skargę P. B. na przewlekłość postępowania tym razem skierowaną przeciwko Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Pismem z dnia 6 czerwca 2007 r. Sąd ten zwrócił się do sądu wojewódzkiego z pytaniem, czy postanowienie z dnia 17 maja 2007 r. w przedmiocie prawa pomocy jest już prawomocne, ewentualnie czy wpłynął od niego sprzeciw. W dniu 11 czerwca 2007 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło drogą elektroniczną pismo skarżącego, w którym w związku z odebraniem wezwania do opłacenia wpisu sądowego wyjaśnił, iż jednocześnie z pierwszą skargą na przewlekłość złożył wniosek przyznanie prawa pomocy. Natomiast w dniu 19 czerwca 2007 r. wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie informujące, że na postanowienie z dnia17 maja 2007 r. wniesiono sprzeciw. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta do sądu wojewódzkiego (w dniu 17 lipca 2007 r.), prosząc jednocześnie o pilne przesłanie tych akt z powrotem po załatwieniu sprzeciwu.

W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie trzykrotnie (zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2007 r., z dnia 8 sierpnia 2007 r. i z dnia 18 września 2007 r.) wzywał skarżącego do nadesłania czytelnego egzemplarza sprzeciwu od postanowienia tego Sądu z dnia 17 maja 2007 r. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący dopiero w dniu 9 października 2007 r. przesłał żądany czytelny egzemplarz sprzeciwu. Następnie zarządzeniem dnia 16 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał P. B. do uzupełnienia informacji podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie poprzez złożenie dodatkowych dokumentów.

W międzyczasie Naczelny Sąd Administracyjny trzykrotnie zwracał się do sądu wojewódzkiego z ponagleniem - najpierw pismem z dnia 4 września 2007 r. o pilne zakończenie postępowania o przyznanie prawa pomocy, następnie pismem z dnia 18 października 2007 r. o pilny zwrot akt mimo niezałatwienia przedmiotowego sprzeciwu, a w końcu w dniu 5 listopada 2007 r. telefonicznie ponownie o zwrot akt sprawy. W efekcie w dniu 8 listopada 2007 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęły akta sprawy o sygn. II SAB/Kr 18/07 zawierające dwie skargi na przewlekłość P. B. zarejestrowane pod numerami I OPP 18/07 i I OPP 23/07. Zarządzeniem z dnia 12 listopada 2007 r. termin posiedzenia w obydwu skargach wyznaczono na dzień 15 listopada 2007 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. - o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. nr 179, poz. 1843 - zwaną dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W rozpatrywanej sprawie skarga na przewlekłość postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że chociaż przedmiotem sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego K. [...], której dotyczy skarga na przewlekłość postępowania o sygn. akt I OPP 18/07, jest udostępnienie informacji publicznej, to szczególny termin określony w ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przewidziany na rozpoznanie spraw tego rodzaju nie ma zastosowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wykładnia literalna art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzi do wniosku, iż dotyczy on jedynie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, bowiem mowa w nim tylko o skardze. Skarga kasacyjna natomiast jest środkiem odwoławczym wszczynającym postępowanie przed sądem II instancji, odrębne niż postępowanie zainicjowane skargą. W związku z powyższym nieuprawniona jest wykładnia rozszerzająca powołanego przepisu, zgodnie z którą termin przewidziany przez ustawodawcę w pkt 2 (30 dni na rozpoznanie skargi) odnosi się również do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W dalszej kolejności należy zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie wobec toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postępowania z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zobligowany był czekać z rozpoznaniem skargi na przewlekłość do czasu zakończenia tegoż postępowania. Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki podlega bowiem w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o tej skardze opłacie stałej w wysokości 100 zł. Skoro zatem w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 24 maja 2007 r. do uiszczenia wpisu od skargi skarżący poinformował Sąd, iż wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który obecnie jest rozpatrywany przez sąd wojewódzki, to należało poczekać do zakończenia tego postępowania. Wskazane postępowanie jednak uległo znacznemu przedłużeniu, głównie z uwagi na zachowanie skarżącego (tj. najpierw przesłanie nieczytelnego pisma zawierającego sprzeciw, a następnie brak odpowiedzi na kolejne wezwania sądu wojewódzkiego o nadesłanie czytelnego egzemplarza tego sprzeciwu), co w konsekwencji zaważyło również na wydłużeniu postępowania ze skargi na przewlekłość. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak ponosić za to odpowiedzialności zwłaszcza, że zwracał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z zapytaniami o przebieg postępowania i ponagleniami w tym zakresie (pismem z dnia 6 czerwca 2007 r., pismem z dnia 4 września 2007 r., pismem z dnia 18 października 2007 r. oraz rozmową telefoniczną z dnia 5 listopada 2007 r.), w tym dwukrotnie żądał nadesłania akt sądowych mimo nierozpoznania sprzeciwu. Należy podkreślić także, iż termin posiedzenia w celu rozpoznania obydwu skargi P. B. na przewlekłość postępowania został wyznaczony niezwłocznie po zwrocie akt z sądu wojewódzkiego tj. w ciągu siedmiu dni.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. - o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) oddalił skargę P. B.