Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie WSA Iwona Bogucka (spr.), WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sądowy Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pismem z dnia [...] 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych na działce nr A położonej w Z., polegających na budowie bramy wjazdowej na istniejącej drodze prowadzącej do Ośrodka [...] "B". Równocześnie organ zawiadomił o terminie planowanych oględzin.

W trakcie oględzin w dniu [...] 2004 r. ustalono, że inwestorem prowadzonych robót jest Stowarzyszenie "A" w Z.. Stwierdzono, że w odległości 13 m od strony drogi powiatowej została ustawiona brama wjazdowa metalowa o szer. 4,20 m i wys. 1,50 m oraz wykonano jedno przęsło ogrodzenia o długości 2,80 m i wysokości 1,50 m. Roboty zostały wykonane w [...] 2004 r. Jak wynika z wypisów z ewidencji gruntów. działka nr B stanowi własność Skarbu Państwa, a jej użytkownikiem wieczystym jest "B" Spółka Jawna A. D., K. S. w C..

Również działka nr A stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób wymienionych w dz. II Księgi Wieczystej [...] SR w C..

Z akt sprawy wynika, że po wszczęciu postępowania, w dniu [...]

2004 r. Stowarzyszenie "A" dokonało zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy bramy wjazdowej w istniejącym ogrodzeniu stałym działki A. Pismem z dnia [...] 2004 r. Starosta Powiatowy w K. poinformował Stowarzyszenie, iż przyjmuje zgłoszenie bez uwag.

Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał inwestora do przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót. W odpowiedzi pismem z [...] 2004 r. Stowarzyszenie wyjaśniło, że brama i przęsło zostały ustawione 13 m od pasa drogowego i 8 m od granicy działki, w związku z czym roboty nie podlegały obowiązkowi zgłoszenia. Bramę usytuowano na drodze wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną. Powstała ona w [...] 2004 r., zaś dokonane zgłoszenie z [...] 2004 r. dotyczy zamiaru przesunięcia tego ogrodzenia do granicy nieruchomości sąsiadującej z drogą publiczną.

Natomiast władająca działką nr B "B" Spółka Jawna podniosła, że przez działkę A przebiega jedyna droga dojazdowa i pożarowa do ośrodka [...], co potwierdzają ustalenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i modernizacji stołówki ośrodka.

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał D. J.– Prezesowi Zarządu "A" rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części ogrodzenia na działce A, przebiegającego w poprzek drogi dojazdowej do ośrodka [...] "B". Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W motywach podniesiono, że decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu – osoby fizycznej, która nie mogła być zobowiązana do orzeczonego nakazu rozbiórki. Zalecono, aby orzekając ponownie organ prawidłowo oznaczył podmiot będący stroną w postępowaniu. Wskazano również, iż przy podejmowaniu decyzji na podstawie art. 49 b ust. 1 prawa budowlanego, należy uprzednio wykluczyć możliwość podjęcia decyzji na podstawie art. 49b ust. 2 tego prawa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nakazał Zarządowi Stowarzyszenia "A" w C. rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu, usytuowanego w odległości 13 m od strony drogi powiatowej nr [...]. Organ przyjął, że budowa przedmiotowej bramy i przęsła wymagała zgłoszenia, albowiem rygorowi takiemu podlega budowa ogrodzeń od strony ulic, dróg, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, a zgłoszenia takiego zaniedbano. Wykonane ogrodzenie uniemożliwia nadto wjazd i przegradza drogę do ośrodka "B". Organ powołał się na znajdującą się w aktach decyzję Starosty K. z [...] r. wydaną w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę i modernizację stołówki Ośrodka "B". Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że wjazd do ośrodka istnieje od drogi publicznej, drogą wewnętrzną od strony południowo – zachodniej, która jest jednocześnie drogą pożarową. Z tego względu wykonana brama narusza § 14 i § 207 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 11 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Okoliczność powyższa uniemożliwia zdaniem organu możliwość legalizacji wykonanego obiektu.

W złożonym odwołaniu Stowarzyszenie "A" wniosło o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Podniesiono, że działka oznaczona numerem A nie istnieje w ewidencji gruntów, działka C nie stanowi drogi dojazdowej a postępowanie nie mogło być wszczęte z wniosku firmy "B". Stwierdzono również, że ogrodzenie stanowi ogrodzenie wewnętrzne. Na działce Stowarzyszenia nie została ustanowiona żadna służebność na rzecz działki B, Stowarzyszenie nie udzielało również spółce "B" prawa do dysponowania swoją działką na cele budowlane. Z tego względu postanowienia decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą mieć znaczenia w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy, na podstawie decyzji Starosty K. z dnia [...] r. w sprawie zmiany numeracji działek, działce A został nadany numer C.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawa prawna podany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 49 b ust. 1 prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zrealizowany fragment ogrodzenia został wykonany na działce aktualnie noszącej numer C w odległości 13 m od drogi powiatowej nr [...]. Zostało ono zatem wykonane od strony drogi publicznej i wymagało zgłoszenia. Przepisy prawa budowlanego nie precyzują odległości ogrodzeń od dróg publicznych, dlatego niezależnie od odległości ogrodzenia od drogi, jeżeli zostało ono wniesione od strony drogi, podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Organ uznał również, iż musiał brać pod uwagę decyzję Starosty K. z [...] r. o pozwoleniu na rozbudowę stołówki, zgodnie z którą droga wewnętrzna stanowi drogę dojazdową i pożarową do ośrodka [...]. Z tego względu za zasadną uznano odmowę zastosowania procedury legalizacji fragmentu ogrodzenia.

W skardze do sądu administracyjnego Stowarzyszenie "A" w C. wniosło o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Podniesiono, że brama i przęsło zostały wykonane na działce, która nie jest drogą. Na nieruchomości tej nie została również ustanowiona służebność drogi koniecznej. Przyjęcie, że droga taka istnieje na mocy decyzji organu architektoniczno-budowlanego stanowi wkroczenie administracji w sferę rozstrzygnięć sądu powszechnego. Zarzucono błędną interpretację art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że ogrodzenie znajdujące się wewnątrz działki, 13 m od drogi, wymaga zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Obowiązkiem dokonania zgłoszenia została objęta wyłącznie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m ( art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy ).

W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że doszło do zbudowania ogrodzenia od strony drogi publicznej a zatem wymagającego zgłoszenia. Brak takiego zgłoszenia skutkował ingerencją organów nadzoru budowlanego. Z akt wynika, że brama i przęsło zlokalizowane są w odległości 13 m od drogi powiatowej. Organy nadzoru przyjęły, że bez względu na odległość, jeżeli ogrodzenie (lub jego fragment) znajduje się od strony drogi, podlega obowiązkowi zgłoszenia. Z taką interpretacją przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nie można się zgodzić. Wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązku zgłaszania zamiaru wykonywania określonej kategorii ogrodzeń musi mieć uzasadnienie, racjonalizujące ten obowiązek. Nie można przyjąć, iż bez względu na odległość ogrodzenia od drogi czy innego miejsca publicznego, organy władzy publicznej winny być informowane o zamiarach inwestora. W przeważającej liczbie zwykłych przypadków, ogrodzenia z reguły są wykonywane w granicy działki. Takie ich usytuowanie odpowiada funkcji takiego obiektu jak ogrodzenie. Z tego względu, w przypadku działek sąsiadujących np. z drogami, placami lub innymi miejscami publicznymi, za zasadne uznano wprowadzenie obowiązku uprzedzania przez inwestora o zamiarze postawienia ogrodzenia, mogącego wszak mieć wpływ na dostępność miejsca publicznego lub bezpieczeństwo jego funkcjonowania.

Z okoliczności sprawy nie wynika, aby inwestor oddzielił działkę od drogi. W przekonaniu Sądu, aby mówić o ogrodzeniu od strony drogi, obiekt musi być po pierwsze ogrodzeniem, po wtóre służyć oddzieleniu od drogi.

W sprawie doszło do ustanowienia bramy i przęsła. Jakkolwiek brama i przęsło z reguły stanowią fragment ogrodzenia, w sprawie nie ustalono, czy istotnie pełnią one taką funkcję lub też czy po dalszej rozbudowie będą stanowić ogrodzenie. W świetle materiału sprawy w wątpliwość należy poddać, czy postawiony na działki, w oddaleniu od jej granicy, obiekt składający się z bramy i przęsła, kwalifikuje się jako ogrodzenie od strony drogi.

Reasumując, w sprawie nie jest jasne, czy w ogóle doszło do wzniesienia ogrodzenia. Natomiast w razie uznania takiego charakteru obiektu, jego usytuowanie nie pozwala przyjąć, że zostało wniesione od strony drogi, lecz że w terenie inwestora, jako ogrodzenie wewnętrzne. Skutki pod postacią utrudnienia przejazdu przez działkę C nie podlegają usunięciu w trybie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, lecz ewentualnie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Nie można również uznać argumentu organów, że istnieniu bramy i przęsła sprzeciwiają się postanowienia pozostającej w obiegu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę obiektu na działce nr B. Decyzja ta niewątpliwie dotyczy wyłącznie działki nr B i tylko tej działki oraz znajdujących się na niej obiektów mogą dotyczyć postanowienia przepisów techniczno – budowlanych oraz pożarowych.

Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w związku z art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.