Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Z., działając na podstawie art. 193 ust. 1 i art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 332 z późn. zm. – zwanej dalej "ustawa o pieczy zastępczej"") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), zobowiązał A. B. do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka – D. B. w pieczy zastępczej – Centrum Wsparcia Kryzysowego Dzieci i Młodzieży w Z. za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 marca 2014 r. po 4.756 zł miesięcznie i od 1 kwietnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. po 4.831 zł miesięcznie oraz od 1 kwietnia 2015 r. do 30 września 2015 r. po 4.771 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sygn. [...] D. B. został umieszczony w Centrum Wsparcia Kryzysowego Dzieci i Młodzieży w Z. Średni koszt pobytu dziecka w tej placówce w okresach wskazanych w sentencji decyzji stanowiły miesięczne kwoty tam wymienione. Dalej ustalono, iż ojciec dziecka – A. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. B. oraz małoletnim synem Patrykiem, który jest uczniem szkoły podstawowej. Strona jest zatrudniona w KWK K.– [...] na stanowisku górnika i osiąga z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 3.080,52 zł natomiast jego żona pracuje w firmie B na stanowisku dyżurnego ruchu i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2.399,23 zł. Miesięczne wydatki rodziny strony związane z utrzymaniem domu wynoszą 682,83 zł. Jednocześnie miesięczne dochody są pomniejszane o alimenty na syna D. w wysokości 326 zł oraz kwotę 3.028 zł z tytułu ratkredytów, które zostały zaciągnięte głównie na remont domu, w którym rodzina strony aktualnie mieszka. Jednocześnie organ wskazał, że od czasu wydania poprzedniej decyzji odstępującej od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej z dnia [...] sytuacja finansowa strony uległa znacznej poprawie. Tym samym w ocenie organu dochód rodziny strony przy uwzględnieniu stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie oraz płaconych alimentów, ustalony zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] nr [...] wynosi 4.470,92 zł z czego kwota 1.490,30 zł przypada na osobę w rodzinie, a zatem przekracza 250% kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, ustalonego zgodnie z art.8 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi 1.140 zł na osobę. Dalej wskazano, że decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiono stronie udzielenia ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej wobec niespełnienia przesłanek do jej uzyskania określonych w ww. uchwale Rady Miejskiej w Z. Jednakże w ocenie organu kwota należności może być dużym obciążeniem i dlatego po uprawomocnieniu się powyższej decyzji, wydana zostanie odrębna decyzja o rozłożeniu należność na raty zgodnie ze złożoną pisemną prośbą strony (wniosek z dnia 4 lutego 2015 r.). Ponadto organ poinformował, iż w dniu 22 października 2014r. zmarła matka D. B. – A. B. a zatem obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej obciąża wyłącznie stronę. Ponadto organ wyjaśnił, że długość przedmiotowego postępowania administracyjnego (wszczętego w lipcu 2013 r.) wynika z faktu czterokrotnego odwoływania się przez stronę od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz związaną z tym koniecznością ciągłej aktualizacji dokumentacji (decyzje SKO z dnia: [...] r., [...] [...] oraz[...] .).

W dniu 20 października 2015 r. A. B. wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji twierdząc, iż nie jest w stanie opłacić tak ogromnej kwoty albowiem po spłaceniu rat kredytów na życie pozostaje jego rodzinie około 900 zł. Jednocześnie wyjaśnił, że kredyty zostały zaciągnięte na remont domu, który został przeprowadzony po to aby rodzina strony mogła dalej w nim mieszkać. Oświadczył również, że konieczność uiszczenia tak dużej kwoty spowoduje, iż zostanie z żoną i dzieckiem bez środków do życia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał treść decyzji organu pierwszej instancji i zarzuty odwołania. Następnie przytoczył treść art. 193 ust. 1 ustawy o pieczy zastępczej, zgodnie z którym za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną odpłatność w wysokości określonej w punktach 1- 3. Nadto wskazał, że stosownie do art. 194 ust. 1 tej ustawy opłatę o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy zastępczej. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo wydał decyzję ustalającą odpłatność. Również nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej określone w uchwale Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] nr[...] , bowiem dochód rodziny przekracza kryteria w niej określone dające podstawę do odstąpienia od ustalenia tej opłaty. Nadto wskazało, że decyzją dnia [...] organ I instancji odmówił stronie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej i rozstrzygnięcie to jest już ostateczne. Poza tym Kolegium zauważyło, że na wniosek rodzica organ może wydać decyzję o zastosowaniu ulg w spłacie należności – umorzenie w całości lub w części należności wraz z odsetkami, rozłożenie na raty, odroczenie terminu płatności.

Pismem z dnia 21 września 2015 r. A. B. reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata M. Z., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] zarzucając jej naruszenie art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez błędną jego wykładnię, naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz orzeczenie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na pojęcie "średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka" w placówce opiekuńczo-wychowawczej o jakich mowa w art. 196 ustawy o pieczy zastępczej, z treści którego wynika, że w ich skład wchodzą różnego rodzaju koszty, w tym także wydatki związane z wyżywieniem, odzieżą i obuwiem, środkami czystości, kształceniem, wypoczynkiem i leczeniem dziecka. Pomimo tego w zaskarżonych decyzjach nie znalazły się wyjaśnienia odnoszące się do wyżej wymienionych kwestii, w szczególności nie uwzględniono alimentów płaconych przez skarżącego na rzecz syna, zaopatrywania go w niektóre niezbędne artykuły, okresowego nie przebywania małoletniego w placówce w związku z samodzielnym oddaleniem się z placówki, o czym placówka ta kilkakrotnie zawiadamiała Sąd. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez organy , że doszło do obciążenia go opłatą wystarczającymi są zarządzenia Starosty w sprawie miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych nie jest prawidłowe. Tym bardziej, że nie doszło do uprzedzenia skarżącego - przed umieszczeniem dziecka w placówce – o obowiązku ponoszenia przez niego opłat oraz ich wysokości. Następnie wskazano, że WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 4 października 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 470/13 za uzasadniony uznał zarzut, że organy wydały decyzję o ustaleniu odpłatności z datą wsteczną, podczas gdy ma ona charakter konstytutywny i jako taka może działać jedynie od momentu jej wydania oraz, że żaden z przepisów ustawy o pieczy zastępczej nie wskazuje, iż organ może wydać decyzję o ustaleniu wysokości opłaty z mocą wsteczną. Poza tym powołano się na treść art. 81 ust. 1 – 6 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2009 r. IV SA/Gl 656/08 na tej podstawie wywodzono, iż decyzja ustalająca odpłatność za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej powinna być poprzedzona szczegółowym badaniem sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej rodziny lub osoby zobowiązanej do ponoszenia tej odpłatności. W ocenie skarżącego nie wyczerpuje tego obowiązku ograniczenie postępowania dowodowego do badania jedynie wysokości uzyskiwanego dochodu, bez obligatoryjnej analizy sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. Tymczasem organy powołały się jedynie na wysokość dochodu brutto rodziny pomijając wydatki, w tym konieczne kredyty na remont domu. Podsumowując pełnomocnik skarżącego stwierdził, że ustalając wysokość opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, organy administracji powinny dokonać analizy wszystkich przesłanek określonych w art. 81 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, a poczynione ustalenia winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych decyzji, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

W następstwie rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej tego rodzaju uchybień, które obligowałyby Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. o ustaleniu odpłatności za pobyt dziecka skarżącego A. B. wplacówce opiekuńczo-wychowawczej.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm., Obecnie Dz. U.z 2016 r., poz. 575, zwanej dalej "ustawa" lub "ustawa o pieczy zastępczej" ), która reguluje kwestie związane z pobytem dziecka w pieczy zastępczej i ponoszeniem odpłatności z tego tytułu przez jego rodziców.

Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W myśl art. 196 ust. 3 ustawy średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej są ustalane przez starostę, a w przypadku regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych przez marszałka województwa, i ogłaszane odpowiednio przez starostę lub marszałka województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku.

Za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy). Opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6 ustawy).

Z kolei stosownie do art. 194 ustawy opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym(ust. 1), przy czym rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (ust. 2). W takim wypadku – stosownie do art. 194 ust. 3 ustawy - starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Z brzmienia zacytowanych przepisów wynika, że starosta zobligowany jest do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ ten jednak może (lecz nie musi) - na wniosek lub z urzędu - stosownie do postanowień uchwały rady powiatu, o której mowa w art. 194 ust. 2 ustawy, odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Z niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że syn skarżącego D. B. został umieszczony w Centrum Wsparcia Kryzysowego Dzieci i Młodzieży w Z. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sygn. akt [...] Małoletni został umieszczony w instytucjonalnej pieczy zastępczej i w tej sytuacji powstał obowiązek poniesienia przez rodziców za cały okres jego umieszczenia w ww. placówce opłaty, w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w takiej placówce. W niniejszej sprawie ustalono odpłatność od dnia 1 lipca 2013 r., czyli od miesiąca w którym zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt małoletniego syna w tej placówce. Natomiast wysokość odpłatności została ustalona od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 marca 2014 r. w wysokości 4 756,00 zł miesięcznie na podstawie zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] w sprawie ustalenia średniego miesięcznego wydatku przeznaczonego na utrzymanie dziecka w 2013 r. placówkach opiekuńczo wychowawczych na terenie Miasta Z. w roku 2013 w wysokości 4 121,95 zł (publik. w Dz.U. Woj. [...] z 2013 r. poz. 2901), od dnia 1 kwietnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. na podstawie zarządzenia ww. organu Nr [...] z [...] (publik. Dz. Urz. Woj. [...] z 2014r., poz. 1801) oraz od dnia 1 kwietnia 2015 r. do 30 września 2015 r. w kwocie 4 771,00 miesięcznie na podstawie zarządzenia ww. organu nr [...] z dnia [...] (publik Dz. Urz. Woj. [...] z 2015r., poz. 1652). Ograny orzekające ustalając wysokość należności za pobyt syna skarżącego w pieczy zastępczej prawidłowo przyjęły średnie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem dziecka zgodnie z ich ogłoszeniem o jakim mowa w art. 196 ust. 4 ustawy. Ponadto prawidłowo organy obydwu instancji orzekające w sprawie wskazały, w oparciu o art. 193 ust. 1 i 2 ustawy, że obowiązek poniesienia opłaty jako świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w pieczy zastępczej, obciąża jego rodziców solidarnie. Przy czym w niniejszej sprawie obowiązek ten ciąży na ojcu dziecka, bowiem matka dziecka zmarła.

Natomiast wymaga podkreślenia, że prowadząc sprawę o ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organ I instancji rozważył także możliwośćodstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej na podstawie uchwały Rady Miasta Z. z dnia [...] Nr [...] w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W tym zakresie organ badał sytuację rodziny strony pod względem przesłanek odstąpienia od opłaty określonych w pkt 7 i 8 ww. uchwały i ostateczną decyzją z dnia [...] odmówił odstąpienia od odpłatności za pobyt syna strony w pieczy zastępczej. Niemniej jednak przed wydaniem rozstrzygnięcia o odpłatności ponownie zbadano sytuację dochodową rodziny strony, w kontekście kryterium dochodowego przyjętego w ww. uchwale nie znajdując podstawy do odstąpienia od jej ustalenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. W związku z tym przedmiotem rozstrzygania była już tylko kwestia ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, ta zaś została prawidłowo rozstrzygnięta na podstawie średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce, w której dziecko przebywa. Tym samym możliwości płatnicze strony nie mogą być brane pod uwagę, gdyż jak wskazano wyżej, w przypadku ustalenia zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 193 ust. 1 ustawy, organ zobowiązany jest wydać decyzję ustalającą wysokość miesięcznej opłaty. Obowiązujące w sprawie przepisy ustawy o pieczy zastępczej, nie przewidują, że ustalając wysokość opłaty organ może wziąć pod uwagę sytuację majątkową osoby zobowiązanej. Dopiero ostateczna decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, daje osobom zobowiązanym do jej ponoszenia możliwość zainicjowania postępowania w przedmiocie umorzenia w całości lub w części opłaty, rozłożenia jej na raty, czy też odroczenia terminu jej płatności, stosownie do art. 194 ust. 3 ustawy, a tym samym wydania decyzji w tym przedmiocie. W myśl tego przepisu, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. O ile więc decyzja w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją wcześniejszą w stosunku do decyzji ustalającej, to decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty lub rozłożenia na raty tej opłaty, z istoty rzeczy jest decyzją następczą w stosunku do decyzji ustalającej (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1182/14, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych- dalej "CBOSA", wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 590/14 publik.: Lex nr 1676973).Sytuacja materialna skarżącego może być zatem uwzględniona w odrębnym postępowaniu, które skarżący może zainicjować składając stosowny wniosek o umorzenie należności w całości lub w części bądź innych ulg związanych z ich spłatą.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadne. Sąd nie podziela zarzutu, co do braku podstawy do ustalenia opłaty wstecznie - za okres poprzedzający wydanie decyzji. W ocenie Sądu przyjęcie, że decyzja nakładająca obowiązek opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ustalała by tę opłatę wyłącznie na przyszłość a nie z mocą wsteczną, tak jak w niniejszej sprawie z mocą od miesiąca wszczęcia postępowania o ustalenie wysokości tej opłaty, niweczyłoby w istocie możliwość nałożenia opłaty za okres, w którym dziecko przebywa w pieczy zastępczej i za który zostały poniesione wydatki na jego utrzymanie i w którym organ prowadził postępowanie w kwestii tej odpłatności.Niezależniejednak od tego należy wskazać, że ustawą z dnia 25 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2014 r. poz. 1188) dodano do ustawy przepis art. 193 ust. 1a, który stanowi, że opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Ustawa ta weszła w życie z dniem 19 września 2014 r. Z uwagi na to, że w ustawie zmieniającej w omawianej kwestii brak jest przepisów przejściowych, to zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa, od chwili wejścia w życie nowych norm (od dnia 19 września 2014 r.) należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt I OW 127/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 739/15 , wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 816/15, zamieszczone w CBOSA). Natomiast powołany w skardze wyrok WSA w Szczecinie z 4 października 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 470/13aprobujący tezę, o niedopuszczalności ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej z mocą wsteczną dotyczył decyzji wydanych w poprzednim stanie prawnym.

Także podniesiona w skardze okoliczność, iż małoletni samowolnie opuszczał placówkę i okresowo nie przebywał w niej nie może mieć wpływu na obiektywny (wynikający z przepisów prawa) fakt istnienia obowiązku poniesienia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a także nie może wpływać na wymiar tej opłaty. Małoletni został umieszczony w instytucjonalnej pieczy zastępczej i w tej sytuacji powstał obowiązek poniesienia przez rodziców za cały okres jego umieszczenia w ww. placówce opłaty, w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tej placówce. Jednocześnie z przepisów ustawy nie wynika, aby na wysokość opłaty miały wpływ uiszczane na rzecz dziecka alimenty, czy zaopatrywanie syna w niezbędne artykuły. Okoliczność świadczenia alimentów na rzecz syna czy innych ponoszonych wydatków może mieć wpływ na wysokość dochodu rodziny ustalanego na potrzeby zastosowania ulg w odpłatności.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia przez organy przepisów postępowania poprzez brak analizy sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej skarżącego. Jak już wskazano rolą organów orzekających w postępowaniu o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej nie było rozstrzyganie, czy sytuacja materialna skarżącego pozwala na umorzenie opłaty, rozłożenie jej na raty, odroczenie terminu jej płatności. Kwestie te mogą być badane dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy o ustalenie opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy, w ramach nowego postępowania. Kolegium Odwoławcze okoliczność tą podniosło w zaskarżonej decyzji, że skarżący może wystąpić ze stosownym wnioskiem o zastosowanie wobec niego ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części należności wraz z odsetkami, rozłożenia na raty lub odroczenia płatności.

Natomiast przepisy ustawy o pomocy społecznej, na które powołano się w skardze, nie mogły mieć zastosowania , gdyż zostały one uchylone z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, będącej podstawą wydania zapadłych w sprawie decyzji. Natomiast powołane w skardze orzeczenie WSA w Gliwicach zostało wydane na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, które, jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania.

W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia o ustaleniu odpłatności, a uzasadnienie decyzji zawiera podstawowe jej elementy, w sposób dostateczny wyjaśniając podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, stąd też za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 7 i 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Uznać zatem należało, że wobec braku podstaw do stwierdzenia takich nieprawidłowości, które miały bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy skarga, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu, co orzeczono jak w sentencji wyroku.