Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy C. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie dowodu osobistego oddala skargę.

Pismem z 17 lutego 2023 r., T. M. (dalej przywoływany jako Skarżący lub Wnioskodawca), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na Burmistrza C. w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku z dnia 22 grudnia 2022 r., o wydanie dowodu osobistego.

Jak oświadczył Skarżący, składając wniosek dopełnił on wymogi, które obowiązywały przed wprowadzeniem niekonstytucyjnych zmian w ustawie o dowodach osobistych. Ponadto do wniosku załączył wyjaśnienie przyczyn niemożności pobrania od niego odcisków linii papilarnych. Jego zdaniem, brak wydania dowodu osobistego z powyższej przyczyny stanowi ewidentną dyskryminację jego osoby w myśl art. 32 Konstytucji.

Powołując się na zasady wynikające z art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.) oraz art. 3, art. 32 i art. 51 Konstytucji RP, Skarżący wskazał, że dane biometryczne pozyskiwane przez władzę publiczną nie są niezbędne, a ich gromadzenie stanowi zbyt daleko idącą inwigilację obywateli i swoiste prewencyjne potraktowanie obywateli jako potencjalnych przestępców. Jak wskazał pobieranie przez urzędników odcisków palców od osoby nieskazanej prawomocnym wyrokiem nie daje się pogodzić z konstytucyjną zasadą równego traktowania, a pobieranie odcisków placów uwłacza godności obywateli.

Zdaniem Skarżącego, w zaistniałych okolicznościach, Burmistrz winien był wydać decyzję, czego nie uczynił.

W odpowiedzi na powyższą skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż 22 grudnia 2022 r. do Urzędu wpłynął wniosek Skarżącego w sprawie wydania nowego dowodu osobistego wraz z załącznikiem.

W przedmiotowym załączniku Skarżący wskazał na dwie przyczyny z powodu których nie można pobrać jego odcisków placów:

- pokaleczone palce, a w części przetarte w czasie praktyk zawodowych w okresie, gdy Skarżący był nastolatkiem, co ma powodować, że nie można pobrać odcisków, gdyż nie będzie to wykonane prawidłowo,

- w ocenie Wnioskodawcy pobranie odcisków linii papilarnych przez inny organ niż Policja na wniosek Prokuratury jest niezgodne z podstawowymi prawami człowieka, w tym z prawem do prywatności.

Jak wyjaśnił dalej organ administracji, w trakcie przyjmowania wniosku pracownik Urzędu wyjaśnił Wnioskodawcy, że odcisków palców nie zamieszcza się w dowodzie jedynie w przypadku, gdy ich pobranie jest fizycznie niemożliwe. Natomiast jeżeli pobranie odcisków palców jest tylko chwilowo niemożliwe, wydawany jest dowód osobisty bez odcisków palców, ważny na okres 12 miesięcy. Wyjaśniono też Skarżącemu, że jeśli w trakcie pobrania odcisków, faktycznie nie będzie możliwe pobranie odcisków palców, wniosek zostanie przyjęty z adnotacją, że ze względów medycznych nie można pobrać odcisków palców. Wnioskodawca kategorycznie odmówił złożenia odcisków palców, twierdząc, że pobieranie odcisków będzie dyskryminacją jego osoby. W tej sytuacji organ wskazał, że zostanie on wezwany pismem do usunięcia braków we wniosku w wyznaczonym terminie, natomiast niedokonanie tej czynności spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

Stosownym pismem, z dnia 23 grudnia 2022 roku, Wnioskodawca został poinformowany, iż zgodnie z art. 29c ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2022 r., poz. 671 ze zm.), w związku z § 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 października 2021 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1865), podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego. Jednocześnie Skarżący został poinformowany, że zgodnie z art. 12a ust. 1a cytowanej ustawy, w warstwie elektronicznej dowodu osobistego nie zamieszcza się odcisków palców od osoby, która nie ukończyła 12. roku życia, od której chwilowo fizycznie nie jest możliwe pobranie odcisków któregokolwiek z palców oraz od osoby, od której pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe. W tym samym piśmie, na podstawie art. 64 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, wezwano Skarżącego do usunięcia braku we wniosku o wydanie dowodu osobistego w terminie 7 dni od dnia odbioru wezwania poprzez osobiste stawienie się w Urzędzie Miasta i Gminy C. w godzinach od 7.00 do 15.00, w celu pobrania odcisków palców oraz poinformowano, że jeżeli w wyznaczonym terminie braki nie zostaną usunięte, wniosek o wydanie dowodu osobistego pozostanie bez rozpoznania. Wezwanie zostało odebrane przez Wnioskodawcę w dniu 4 stycznia 2023 roku. Następnie zaś, w dniu 12 stycznia 2023 roku do Skarżącego zostało wysłane zawiadomienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie dowodu osobistego (odebrane 20 stycznia 2023 r.).

W dniu 12 stycznia 2023 roku Skarżący wniósł skargę w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego z dnia 22 grudnia 2022 roku. Na żądanie Wnioskodawcy zawarte w piśmie, skargę wraz z aktami sprawy przekazano do Wojewody Zachodniopomorskiego. Wojewoda oceniając działalność Burmistrza Miasta i Gminy nie stwierdził nieprawidłowości.

Następnie, 3 marca 2023 roku, Skarżący złożył w Urzędzie "wniosek o wydanie zaświadczenia złożenia wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego oraz wniosek o wydanie wypisu z rejestru dowodów osobistych". W odpowiedzi na powyższe Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z art. 29d ustawy o dowodach osobistych, organ gminy wydaje wnioskodawcy potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego. Wobec odmowy złożenia odcisków placów nie zostały jednak spełnione wymogi formalne wniosku o wydanie dowodu osobistego i brak było możliwości skutecznego przesłania wniosku do produkcji, jak również wygenerowania z Rejestru Dowodów Osobistych dokumentu potwierdzającego złożenie przez Skarżącego wniosku. Jedynie w przypadku prawidłowo złożonego wniosku o wydanie dowodu osobistego, z zachowaniem wszystkich wymogów wynikających z ustawy o dowodach osobistych możliwe jest dalsze jego procedowanie i jedynie wówczas możliwe jest wydanie potwierdzenia złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego zgodnie z art. 29d ustawy o dowodach osobistych, które nie jest zaświadczeniem, w rozumieniu przepisów działu VII k.p.a. Wyjaśniono również, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania innego wypisu z Rejestru Dowodów Osobistych pełnych danych z dowodu osobistego, czy tzw. dowodu zastępczego.

Końcowo organ wyjaśnił, że zastosowanie przepisów k.p.a. w przypadku odmowy złożenia odcisków placów podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego wyklucza wydanie decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego, a obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania innego dokumentu.

W piśmie z 17 lutego 2023 roku Skarżący oświadczył, że stanowisku organu jest błędne i zażądał przekazania sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W piśmie Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do nieprawidłowości działania organu oraz co do obowiązku wydania w jego sprawie decyzji administracyjnej przez Burmistrza. Natomiast w kolejnym piśmie, z 25 maja 2023 roku, Skarżący przedstawił swoje dodatkowe stanowisko oświadczając, iż rzekomy brak wniosku i brak jego uzupełnienia powinien skutkować wydaniem decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego. Zdaniem Skarżącego art. 32 § 2 ustawy o dowodach osobistych jest przepisem szczególnym do k.p.a., stanowiącym podstawę do wydania decyzji odmownej. Nadto w ocenie Skarżącego organy nieprawidłowo zastosowały art.7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a.

Wnioskodawca oświadczył, że gromadzenie odcisków placów przez organy administracji stanowi poważane zagrożenie kradzieży tożsamości. Zawnioskował przy tym by Sąd przyjął prawidłową podstawę sporu i nakazał wydanie w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej opartej o prawidłową podstawę prawną.

Zdaniem Skarżącego złożenie przezeń wniosku skutkowało wszczęciem postępowania o wydanie nowego dowodu osobistego, a brak uzupełnienia wniosku o odciski palców winien skutkować wydaniem decyzji odmownej, od której powinno mu przysługiwać odwołanie. Tak też nalazło potraktować pismo Skarżącego przekazane Wojewodzie Zachodniopomorskiemu.

Niezależnie od powyższego Skarżący wniósł o "wstrzymanie wykonania przepisów ustawy o dowodach osobistych do czasu wydania w tej materii rozstrzygnięcia przez TSUE w sprawie z wniosku jednego z Sądów w Niemczech.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola bezczynności przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy dostrzec, iż w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, a organ administracji na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej powoływany jako k.p.a.) zakończył procedowania w sprawie, pozostawiając wniosek Skarżącego bez rozpatrzenia po stwierdzeniu, iż mimo stosowanego wezwania ów wniosek nie został uzupełniony. W tej sytuacji skargę prawidłowo zakwalifikowano jako skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydania dowodu osobistego. W tym zakresie należało uznać, iż Skarżący wnioskuje o stwierdzenie bezczynności organu administracji oraz zobowiązanie go przez Sąd od wydania decyzji administracyjnej.

Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu, który, mimo że zobowiązany do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności (zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem).

Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W niniejszej sprawie, Sąd uznał, że Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b P.p.s.a., tj. wniósł pismem z 11 stycznia 2023 r. ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. o czym przesądza treść powyższego pisma.

Pojęcie "bezczynności" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie.

Wyjaśnić również należy, że w zakresie skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też spowodowana była przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany.

W niniejszej sprawie jest niesporne, iż Skarżący 22 grudnia 2022 r. wniósł do Burmistrza Miasta i Gminy wniosek o wydanie dowodu osobistego wraz załącznikiem. W załączniku Skarżący wyraźnie oświadczył, że nie ma możliwości pobrania od niego odcisków linii papilarnych z przyczyn dotyczących stanu linii papilarnych (mających być uszkodzonymi w czasie praktyk zawodowych, tj. w okresie, gdy był nastolatkiem) oraz z uwagi na niekonstytucyjność przepisu przewidującego pobranie odcisków palców w toku składania wniosku o wydanie dowodu osobistego. Na wniosku odnotowano, iż Skarżący odmówił złożenia odcisków palców, zatem nie została podjęta próba ich zeskanowania.

Nie jest też sporne pomiędzy Skarżącym i organem, iż Wnioskodawca po złożeniu wniosku wraz z odmową złożenia odcisków palców został wezwany pisemnie do uzupełniania powyższego wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., tj. pod rygorem pozostawienia wniosku bez jego rozpatrzenia. Przy czym, w ocenie Skarżącego, takie wezwanie nie było skuteczne, a niewypełnienie ustawowego obowiązku złożenia odcisków palców powinno skutkować albo wydaniem dowodu osobistego albo wydaniem decyzji o odmowie jego wydania. Nadto jak wywodzi Skarżący organy były zaś uprawnione do wydania decyzji z pominięciem niekonstytucyjnych przepisów.

W zakresie przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 671 z późn. zm.), wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się: osobiście w siedzibie organu gminy na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym czytelnym podpisem, wypełnionym przez wnioskodawcę albo przez pracownika tego organu na podstawie danych podanych przez wnioskodawcę i zawartych w rejestrze PESEL. Wydanie dowodu osobistego następuje nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać przedłużony, o czym należy zawiadomić osobę ubiegającą się o wydanie dowodu osobistego lub osobę składającą wniosek na jej rzecz.

Stosownie do art. 28 ust. 1 cyt. ustawy o dowodach osobistych, wniosek o wydanie dowodu osobistego zawiera:

1) numer PESEL;

2) nazwisko i imię (imiona);

3) nazwisko rodowe;

4) imię ojca;

5) imię i nazwisko rodowe matki;

6) datę i miejsce urodzenia;

7) płeć;

8) obywatelstwo;

9) powód ubiegania się o wydanie dowodu osobistego;

10) adres do korespondencji, opcjonalnie adres poczty elektronicznej lub numer telefonu;

11) własnoręczny czytelny podpis wnioskodawcy albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu, a w przypadku wniosku złożonego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej - kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty;

11a) własnoręczny podpis osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu;

11b) nazwisko i imię (imiona), rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości rodzica, opiekuna lub kuratora;

12) oświadczenie o prawdziwości danych, o których mowa w pkt 1-9, oraz klauzulę o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.";

13) informację o wyrażeniu zgody na zamieszczenie w warstwie elektronicznej dowodu osobistego certyfikatu podpisu osobistego;

14) informację o wyrażeniu zgody na przekazanie danych do rejestru danych kontaktowych osób fizycznych;

15) informację o pobraniu odcisków palców.

Nadto, zgodnie z art. 29c ustawy o dowodach osobistych, podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a.

W myśl art. 12 ust. 1a ustawy, w warstwie elektronicznej dowodu osobistego wydanego osobie:

1) która nie ukończyła 12. roku życia,

2) od której chwilowo fizycznie nie jest możliwe pobranie odcisków któregokolwiek z palców,

3) od której pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe

- nie zamieszcza się odcisków palców.

Natomiast w myśl art. 32 ust. 1 ww. ustawy, odmawia się wydania dowodu osobistego, w przypadku, gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29, lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów niniejszej ustawy.

Na podstawie art. 54 ustawy o dowodach osobistych Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał 5 października 2021 r. rozporządzenie w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1865), w którym określił m.in. wzór dowodu osobistego; sposób oznaczania w dowodzie osobistym informacji o braku podpisów; sposób pobierania odcisków palców oraz wzór wniosku o wydanie dowodu osobistego. Zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, pobiera się odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków palców.

Z treści przytoczonych powyżej regulacji prawnych wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia jest złożenie odcisków palców.

Wobec powyższego, organ stwierdziwszy niewypełnienie przez Wnioskodawcę powyższego obowiązku ustawowego był zobowiązany do wezwania go do stosownego uzupełnienia wniosku, co też prawidłowo uczynił. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powyższy brak jest brakiem formalnym wniosku, a nie materialnym i w związku z tym podlegał uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu wnioskowi (pismu) biegu. Skoro bowiem prawodawca określił wyraźnie, jakim warunkom formalnym powinien odpowiadać wniosek o wydanie dowodu osobistego, to brak jest jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć, że wniosek mógł być rozpoznany bez ich spełnienia.

W zakresie wskazywanego przez Skarżącego przepisu art. 32 ustawy o dowodach osobistych, mającego stanowić w badanej sprawie podstawę wydana decyzji odmownej należy wyjaśnić, iż ma on zastosowanie jedynie w razie prawidłowego złożenia wniosku, gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów względnie, gdy wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów ustawy o dowodach osobistych. Przy czym, aby organ mógł orzekać w powyższym zakresie, najpierw musi zostać złożony wniosek spełniający wszystkie wymogi ustawowe, co w badanej sprawie jak wskazano powyżej nie miało miejsca.

Wobec twierdzeń Skarżącego o "uszkodzeniu linii papilarnych", co miało uniemożliwić ich pobranie, należy dostrzec, iż skoro nie poddał się on pobraniu odcisków palców, jego twierdzenia co do technicznego braku możliwości takiego działania jest całkowicie nieuprawnione. Dopiero nieskuteczna próba pobrania odcisków palców dawałaby podstawy do podnoszenia zarzutów w tym zakresie i ewentualnego stwierdzenia, że pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe.

Jeśli chodzi natomiast o zgłoszone przez Skarżącego zarzuty natury Konstytucyjnej, mające zastosowanie w sprawie przepisy nie były dotychczas weryfikowane przez Trybunał Konstytucyjny i nie została dotychczas skutecznie zakwestionowana ich zgodność a aktami prawnymi wyższego rzędu. Przepisy te korzystają zatem z domniemania zgodności z Konstytucją i nie sposób dopatrzyć się podstaw do oczekiwanego przez Skarżącego ich wybiórczego stosowania przez organy administracji czy też Sąd.

W zakresie niezgodności przywołanych wyżej przepisów ustawy o dowodach osobistych z przepisami Unii Europejskiej Sąd stwierdza, że nowelizacja ustawy o dowodach osobistych, których skutkiem jest w szczególności kwestionowane przez Skarżącego pobieranie odcisków palców jest następstwem wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się (Dz.U. 2019, L 188, s. 67) (zwane dalej: rozporządzeniem 2019/1157). Powyższe rozporządzenie od 2 sierpnia 2021 r. ustanowiło obowiązek, zawarcia w każdym nowo wydawanym przez państwa członkowskie dowodzie osobistym obrazu odcisków palców posiadacza w drodze umieszczenia go na nośniku danych o wysokim stopniu zabezpieczenia. Jak dostrzegł Skarżący przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawisła w tym zakresie zainicjowana przez Landeshauptstadt Wiesbaden sprawa prowadzona pod sygnaturą C-61/22. Oceniając zasadność twierdzeń Skarżącego w tym zakresie nie można jednak nie dostrzegać, iż w sprawie tej, w dniu 29 czerwca 2023 r., stanowisko zajęła rzecznik generalna TSUE stwierdzając w szczególności, że rozporządzenie 2019/1157 zostało prawidłowo przyjęte na podstawie art. 21 ust. 2 TFUE w celu ułatwienia wykonywania prawa Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Rzecznik podkreśliła, że jedynie wiarygodny i autentyczny dowód tożsamości ułatwia korzystanie w pełni z prawa do swobodnego przemieszczania się. Ujednolicenie wzoru krajowych dowodów osobistych i poprawa ich wiarygodności z wykorzystaniem norm dotyczących zabezpieczeń, w tym cyfrowych zapisów odcisków palców, ma bezpośredni wpływ na korzystanie z tego prawa. Dokumenty te będą bardziej wiarygodne i łatwiej uznawane przez organy państw członkowskich oraz przez usługodawców. Ostatecznie oznacza to zmniejszenie niedogodności, kosztów i barier administracyjnych napotykanych przez przemieszczających się obywateli Unii.

Rzecznik oceniła też, czy obowiązek pobrania dwóch odcisków palców i przechowywania ich obrazu w dowodach osobistych stanowi nieuzasadnione ograniczenie prawa podstawowego do poszanowania życia prywatnego w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych. Doprowadziło ją to do konkluzji, iż takie ograniczenia są odpowiednie i konieczne oraz nie wykraczają poza to, co niezbędne do osiągnięcia głównego celu rozporządzenia. W szczególności nie istnieje równie odpowiednia, lecz mniej inwazyjna metoda, w porównaniu z pobieraniem i przechowywaniem odcisków palców, pozwalająca zrealizować, w podobnie skuteczny sposób, cel tego rozporządzenia. Ponadto rozporządzenie 2019/1157 ustanawia wystarczające i odpowiednie środki, które pozwalają zagwarantować skuteczną ochronę pobierania, przechowywania i wykorzystywania identyfikatorów biometrycznych przed przetwarzaniem niewłaściwym lub stanowiącym nadużycie. Środki te zapewniają również, aby identyfikatory biometryczne przechowywane w nowo wydanym dowodzie osobistym pozostawały do wyłącznej dyspozycji posiadacza po jego wydaniu i nie były publicznie dostępne.

Wreszcie, w odniesieniu do kwestii, czy rozporządzenie 2019/1157 jest zgodne z obowiązkiem przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych na podstawie art. 35 ust. 10 RODO, rzecznik generalna zauważyła, że RODO i rozporządzenie 2019/1157 są aktami prawa wtórnego, które mają taką samą rangę w hierarchii źródeł prawa Unii.

Jakkolwiek powyższe stanowisko rzecznika generalnego nie jest wiążące dla TSUE, to jednak jawi się jako przekonujące i rozwiewające wątpliwości zgłaszane przez Skarżącego. Nie jest przy tym tak jak zdaje się przyjmować Skarżący, iż w aktualnym stanie techniki i medycyny odciski palców są środkiem właściwym jedynie do identyfikacji sprawców przestępstw. W sytuacji, gdy dotychczasowe środki identyfikacji osób fizycznych takie jak fotografie zamieszczane w dokumentach okazują się niewystarczającymi do należytej identyfikacji posiadaczy dokumentów, zrozumiałe jest sięganie po inne bardziej precyzyjne metody identyfikacji.

Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych nie można przypisać organowi bezczynności w sytuacji, w której zgodnie z przepisami nie nadał biegu wnioskowi z powodu nieusunięcia braku formalnego w zakreślonym terminie, bowiem tylko prawidłowy formalnie wniosek mógł spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego i w konsekwencji wykreować obowiązek właściwego organu administracji publicznej do załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Skoro Skarżący nie wykonał w terminie wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku, należało z uwagi na dyspozycję art. 64 § 2 in fine k.p.a., pozostawić wniosek bez rozpoznania. Nieusunięcie braków formalnych wniosku powoduje, że nie jest on zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania (por. Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2017, s. 400-401). W konsekwencji, organ nie tylko nie jest zobowiązany, ale nawet nie jest uprawniony do prowadzenia czynności postępowania administracyjnego. Skuteczne, a więc zgodne z art. 64 § 2 k.p.a., pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

Innymi słowy należy stwierdzić, że organ administracji nie dopuścił się bezczynności, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz aktów prawnych regulujących postępowanie dotyczące wniosku o wydanie dowodu osobistego prawidłowo zastosował formę wezwania do usunięcia braku formalnego powstałego na etapie wstępnej weryfikacji wniosku w przedmiotowej sprawie. Skoro wniosek Skarżącego o wydanie nowego dowodu osobistego nie zawierał wszystkich wymaganych danych, o których mowa w art. 29c ustawy o dowodach osobistych i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 października 2021 r. niezbędnych do wydania decyzji, umożliwiających procedowanie wniosku - to jego nieuzupełnienie (nieusunięcie braku) stanowi o niespełnieniu wymagań formalnych wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Z uwagi na powyższe, organ nie dopuścił się bezczynności, prawidłowo stosując art. 64 § 2 k.p.a.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.