Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 721/23 w sprawie ze skargi J.P. na akt Przewodniczącego Okręgowego Sądu Lekarskiego w [...] z dnia 19 października 2023 r. nr WIL.DOI.SKT.0132.010.2023 w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 721/23 oddalił w całości skargę J.P. na akt Przewodniczącego Okręgowego Sądu Lekarskiego w [...] z dnia 19 października 2023 r. nr WIL.DOI.SKT.0132.010.2023 w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej w kwocie 38,55 zł.

J.P. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wyjaśnić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie taki akt mógłby dla strony wywołać, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi – wzruszony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek J.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu o ustaleniu opłaty za udostępnienie informacji publicznej w kwocie 38,55 zł i zobowiązaniu wyżej wymienionego do jej uiszczenia – nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślenia wymaga, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji wynikających z niego praw i obowiązków. W takim przypadku Sąd ocenia, czy podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, aby sąd, w oparciu o konkretne dane, mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, iż wykonanie każdego aktu pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jego uchylenie powoduje, że wykonanie tego aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed jego wydania.

Jak już wskazano, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Dokonując oceny tego rodzaju wniosku, Sąd musi mieć możliwość stwierdzenia – w oparciu o szczegółowe dane poparte stosownymi dokumentami – że uiszczenie określonej kwoty pieniężnej spowoduje uszczerbek w majątku skarżącego w zakresie, który można uznać za znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Złożony w tej sprawie wniosek nie pozwala na tego rodzaju ocenę, bowiem nie został on w żaden sposób uzasadniony. Jednocześnie trudno uznać, aby ewentualne wykonanie zaskarżonego aktu i uiszczenie przez skarżącego opłaty w wysokości 38,55 zł miało spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.