Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 554/22 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 15 kwietnia 2022 r. nr 68/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 554/22 (dalej postanowienie z 2 kwietnia 2024 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek A.B. (dalej skarżąca) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 4 lipca 2023 r. II SA/Bd 554/22 oddalającego skargę skarżącej na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 15 kwietnia 2022 r. nr 68/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca otrzymała opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 1 grudnia 2023 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał jej więc 2 stycznia 2024 r. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej został natomiast wniesiony 15 grudnia 2023 r., co oznacza, że skarżąca złożyła go przedwcześnie. Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu złożony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jako przedwczesny, był niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej ppsa). Dlatego podlegał odrzuceniu. Sąd zwrócił również uwagę, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna zostać wniesiona skarga kasacyjna, co nie zostało uczynione (k. 163, 265-266 akt sądowych).

Zażalenie na postanowienie z 2 kwietnia 2024 r. złożyła skarżąca. Podniosła, że jej dotychczasowy pełnomocnik - adw. [...] zaniedbał swoje obowiązki, reprezentując ją w tej sprawie, ani razu nie kontaktując się z nią, by porozmawiać, wyjaśnić bądź zasięgnąć wiedzy na temat prawidłowości postępowania (k. 323-324 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa).

Zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania, zobligowanego do dokonania pewnej czynności procesowej w oznaczonym czasie (postanowienia NSA z: 6.9.2004 r. FZ 129/04, niepubl.; 14.2.2005 r. FZ 707/04, Legalis nr 608874; 14.9.2011 r. II FZ 442/11, Legalis nr 662055).

Z literalnego brzmienia powołanych przepisów wprost wynika, że ewentualne przywrócenie stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej stanowi konsekwencję uchybienia terminu do jej dokonania. Brak uchybienia terminu uniemożliwia zastosowanie instytucji przywrócenia terminu.

Wbrew treści zażalenia w niniejszej sprawie nie jest kluczowe zachowanie dotychczasowego pełnomocnika skarżącej wobec niej (brak kontaktu w stopniu umożliwiającym przyjęcie strategii procesowej), lecz dokonana przez pełnomocnika czynność prawna polegająca na złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 4 lipca 2023 r. (k. 196-198). Sąd I instancji, prawidłowo powołując art. 177 § 4 ppsa, zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia, trafnie wskazał, że w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej dotychczasowy pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która została doręczona skarżącej 1 grudnia 2023 r. (k. 206). Jednocześnie Przewodniczący pouczył skarżącą, że 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie na nowo od dnia doręczenia jej odpisu opinii (k. 200-201a verte). Termin ten rozpoczął bieg 2 grudnia 2023 r. i upłynął 2 stycznia 2024 r. W konsekwencji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony 15 grudnia 2023 r. (k. 207-208) prawidłowo został uznany przez Sąd I instancji za przedwczesny i jako taki niedopuszczalny, a w rezultacie podlegający odrzuceniu, zgodnie z art. 88 zdanie pierwsze ppsa. Zaznaczyć należy, że pełnomocnik skarżącej nie miał obowiązku konsultowania ze skarżącą okoliczności sprawy, jeżeli na podstawie akt uznał, że brak jest podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Nawet gdyby przyznać rację skarżącej co do bezzasadności odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie z uwagi na przedwczesność tego wniosku, to nie mógłby on zostać uwzględniony z uwagi na niedokonanie czynności procesowej, co do której strona uchybiła terminowi, to jest niezłożenie skargi kasacyjnej równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, jak wymaga tego art. 87 § 4 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.