Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na bezczynność w zakresie rozpatrzenia ponaglenia postanawia: odrzucić skargę.

J. O. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia ponaglenia z [...] kwietnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.).

W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Z kolei zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (zob. postanowienie WSA w Opolu z 29 kwietnia 2022 r., II SAB/Op 94/21, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpatrzenia ponaglenia z [...] kwietnia 2022 r.

W pierwszej kolejności niezbędnym jest zaznaczenie, że skarżony organ w piśmie z 28 kwietnia 2022 r. (znak: [...]) poinformował skarżącego, że ponaglenie z [...] kwietnia 2022 r. wpłynęło do organu wojewódzkiego po zakończeniu postępowania, w związku z czym nie mieści się ono w granicach uprawnień przyznanych stronie w art. 37 § 1 k.p.a., a tym samym brak jest podstaw do jego załatwienia w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a. Zatem, wbrew twierdzeniom skargi, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał wniesione ponaglenie, choć podjęte rozstrzygnięcie nie było zgodne z oczekiwaniami skarżącego.

Niemniej powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy bowiem podkreślić, że ponaglenie stanowi jedynie formalny wymóg wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę tę można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, a warunek ten jest spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez ten organ. Skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z 22 października 2019 r., I SAB/Bd 8/18, WSA w Warszawie z 7 lipca 2020 r., I SAB/Wa 27/20, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto trzeba dodać, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37). Co więcej, rozpoznanie ponaglenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która - nawet jeśli zostanie ujęta w formie postanowienia - nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nie zażalenie. Powyższe orzeczenie należy do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a. i ma ono charakter wpadkowy (incydentalny). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z 7 lutego 2012 r., II OSK 2259/10, dostępny jw.).

Z przedstawionych wywodów wynika, że załatwienie, czy też niezałatwienie ponaglenia nie mieści się w katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. tj. katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne. W konsekwencji wniesiona w niniejszej sprawie skarga w przedmiocie bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpatrzenia ponaglenia z [...] kwietnia 2022 r. nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.