Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2020r. sygn. akt II SA/Ol 47/19 w sprawie ze skargi "[...]" S.A. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. WSA/pos.1- sentencja postanowienia

Wyrokiem z 30 czerwca 2020r. (sygn. akt II SA/Ol 47/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi "[...]" S.A. w L., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew. Uczestnikiem tego postępowania była także A. S. (dalej jako: skarżąca), która nie wniosła skargi kasacyjnej. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 18 sierpnia 2020 r.

W dniu 24 sierpnia 2020 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącej wniósł skargę o wznowienie, na podstawie art. 273 § 2 oraz art. 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) oraz o uchylenie wyżej wskazanego wyroku. Podał, że Sąd bezpodstawnie uchylił decyzję Kolegium, które unieważniło decyzję Wójta Gminy K., wydaną na wniosek podmiotu nieposiadającego interesu prawnego. Pełnomocnik skarżącej podał, że taki interes prawny miała tylko skarżąca jako właścicielka działki. Szczegółowo uzasadnił swoje twierdzenie i zarzucił nieprawidłowe rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd. Wskazał, że skarżąca jako uczestniczka wskazanego postępowania sądowego miała prawo przyjąć, że Sąd uwzględni wyrok z 17 grudnia 2019 r. o sygn. akt II SA/Ol 709/19, którym uchylono pozwolenie na budowę. W obecnej sytuacji zaś, w ocenie skarżącej, istnieje sprzeczność między tym wyrokiem a wyrokiem objętym skargą o wznowienie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że skarga ta stanowi w istocie polemikę z wydanym wyrokiem i nie zawiera okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Wobec braku wskazania przez skarżącą, jakie okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, zostały wykryte oraz braku wskazania, kiedy skarżąca się dowiedziała o tych okolicznościach, została wezwana do uzupełnienia skargi w tym zakresie. W odpowiedzi, w piśmie z 2 października 2020 r., pełnomocnik skarżącej podał, że zwrócił się do Kolegium, przedstawiając stanowisko skarżącej w sprawie, licząc ze Kolegium posłuży się tą argumentacją w skardze kasacyjnej od wyroku. Podał, że z pisma Sądu, które skarżąca otrzymała w dniu 13 sierpnia 2020 r. skarżąca wywnioskowała, że Kolegium nie wniosło skargi kasacyjnej i doszła do wniosku, że konieczne jest jej zaangażowanie jako strony postępowania w celu wykazania wadliwości wyroku z 30 czerwca 2020 r. Skoro zaś nie miała możliwości wyrażenia swojego stanowiska w normalnym trybie postępowania sądowego, dokonała analizy akt sprawy i uznała, że przedmiotowy wyrok nie da się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Skarga o wznowienie tego postępowania, stosownie do art. 270 - 273 p.p.s.a., przysługuje od określonych orzeczeń – prawomocnych, kończących postępowanie – i musi być oparta na przesłankach określonych w ustawie. Taka konstrukcja instytucji wznowienia ma na celu zapewnienie stabilności orzeczeń sądu (w tym wyroków) i autorytetu sądu, który je wydał (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 49-50).

Przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 271 – 273 p.p.s.a. Przy czym zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a). Zgodnie zaś z treścią art. 280 § 1 p.p.s.a. po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuca.

W niniejszej sprawie skarżąca powołała się na przesłankę wznowienia określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie wskazała także na art. 274 p.p.s.a., ale przepis ten stanowi, że z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Zatem przepis ten określa wymogi formalne w odniesieniu do przesłanki określonej w art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Stosownie do art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przy czym wykrycie, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się tylko do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom, jednakże w tym czasie istniejących. Nie odnosi się natomiast do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę. Inaczej, skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt GSK 5/2004). Skarga o wznowienie nie stanowi kolejnej instancji rozpoznającej sprawę merytorycznie i nie może być postrzegana jako alternatywny sposób wzruszenia prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, chociażby z uwagi na brak przymusu adwokacko-radcowskiego przy jej wnoszeniu. W takim przypadku mielibyśmy bowiem do czynienia z nadużyciem przez stronę prawa do sądu, godzącego ponadto w wyjątkowy charakter instytucji wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała, że przesłanką uzasadniającą w jej ocenie wniesienie skargi o wznowienie postępowania jest okoliczność niezłożenia skargi kasacyjnej przez Kolegium od wyroku, który - zdaniem skarżącej - nie się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym. Należy zatem podkreślić, że okoliczność ta w ogóle nie odnosi się do okoliczności faktycznych sprawy lub środków dowodowych dotyczących sprawy, lecz wyłącznie do kwestii decyzji procesowych podjętych przez organ jako stronę postępowania sądowego. Wskazać także należy, że skarżąca była uczestnikiem postępowania, w którym zapadł przedmiotowy wyrok. Skoro zatem o fakcie niewniesienia skargi kasacyjnej przez organ dowiedziała się – jak sama podała - z pisma, które otrzymała w dniu 13 sierpnia 2020 r., to jako uczestnik postępowania sama mogła wywieść taką skargę kasacyjną (o czym została pouczona w piśmie doręczonym jej wraz z odpisem wyroku), gdyż termin do jej wniesienia dla skarżącej upływał dopiero w dniu 17 sierpnia 2020 r. Zatem pomijając fakt, że powołana przez skarżącą okoliczność w ogóle nie dotyczy meritum sprawy, to powstała ona w takim momencie, w którym skarżąca mogła jeszcze z niej skorzystać w poprzednim postępowaniu. Fakt, że skarżąca ze swojego uprawnienia nie skorzystała, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Jak bowiem wskazano wyżej wznowienie postępowania nie jest kolejną instancją rozpoznającą sprawę merytorycznie. Także twierdzenie skarżącej, że w jej ocenie przedmiotowy wyrok jest nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, gdyż taka okoliczność w ogóle nie jest przewidziana jako ustawowa przesłanka wznowieniowa. Skoro zdaniem skarżącej wydany wyrok był wadliwy, to mogła ona – jak wskazano wyżej - wywieść od niego skargę kasacyjną, niezależnie od stanowiska organu w tej kwestii.

Należy wyjaśnić, że w literaturze prawniczej oraz w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a. nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej przesłance wznowienia podlega odrzuceniu (por. postan. SN z 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNAP 2001/4/133 oraz post. NSA z 25 września 2001 r. , sygn. akt II SA/Gd 970/01, postanowienie NSA z 6 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 208/07). W ocenie Sądu skarga o wznowienie w niniejszej sprawie nie jest oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, określonych w art. 271 – 273 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 i art. 276 p.p.s.a.