Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę

Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] 2006r. Nr [...] przyznającą P. B. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.

W uzasadnieniu organ powołał się na następujący stan faktyczny: w dniu [...] 2005r. wpłynął do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek skarżącego o przyznanie płatności

z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Przeprowadzona w dniach 22 i 26 sierpnia 2005r.

oraz 23 stycznia 2006r. przez organ I instancji kontrola gospodarstwa na miejscu wykazała, iż działka D nie była użytkowana rolniczo, co wykluczało w ocenie Kierownika Biura Powiatowego ubieganie się w stosunku do niej o płatność ONW, natomiast powierzchnia działki oznaczonej symbolem A, na której zadeklarowano trawy na gruntach rolnych wynosi 1,96 ha, nie zaś 2,1 ha jak zadeklarował wnioskodawca..

Mając na uwadze powyższe ustalenia decyzją z dnia [...] 2006r.

Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w B. przyznał wnioskodawcy płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł.

Pismem z dnia 16 września 2006r. skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. zarzucając błędy przy ustalaniu stanu faktycznego, nieprawdziwość stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu uchybień, niewłaściwe ustalenie, kto jest właścicielem gruntów oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących przeprowadzania dowodów.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ II instancji wskazał, iż zarzut nieprawdziwości wystąpienia błędu GR-45 należy uznać za chybiony.

Podczas pierwszej kontroli, w dniu 22 sierpnia 2005r. powyższy błąd - oznaczający,

że producent w ten czy inny sposób uniemożliwił kontrolę w zakresie przyznania płatności ONW - wystąpił z powodu nieobecności odwołującego przy kontroli, natomiast warunkiem koniecznym do otrzymania płatności ONW konieczne są oględziny stanu gospodarstwa i jego infrastruktury, a co za tym idzie niezbędny jest przy niej udział beneficjenta lub osoby upoważnionej. Jednakże, jako że przy kolejnej kontroli beneficjent był obecny - stan gospodarstwa został prawidłowo zweryfikowany

i w zakresie w jakim gospodarstwo to spełniało warunki przyznania dopłat ONW płatności te zostały przyznane. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego powyższy błąd nie miał wpływu na wysokość naliczonej płatności ONW.

Ponadto powołując się na treść rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich organ wskazał, jakie przesłanki musi spełniać producent rolny aby uzyskać płatności ONW. Dalej podniósł, iż przeprowadzona na miejscu kontrola oraz zgromadzona dokumentacja w postaci zdjęć działki rolnej D pozwala bez żadnych wątpliwości stwierdzić, iż w stosunku do tego gruntu nie została spełniona przesłanka prowadzenia na nim działalności rolniczej. Świadczy o tym jej wysokie zachwaszczenie oraz porastające ją kilkuletnie drzewa. W ocenie Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. nieprawdopodobny jest podnoszony przez odwołującego fakt, jakoby osoby trzecie dokonywały na tej działce na jego zlecenie prac polowych.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska skarżącego jakoby identyfikacja działki D nastąpiła przez jej byłego właściciela bez uzasadnienia

tego żadnymi obowiązującymi przepisami. Powołując się na art. 75 § 1 Kpa stwierdził, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu II instancji identyfikację działki w oparciu o powyższe dowody należy uznać za prawidłową, tym bardziej, że zmierzona podczas kontroli powierzchnia ww. gruntu była zgodna z danymi pochodzącymi z Ewidencji Gruntów i Budynków, a sporządzona mapa spornej działki pokrywała się z jej zdjęciami lotniczymi.

Za bezzasadny uznał również zarzut naruszenia art. 78 § 1 i 2 Kpa poprzez

nie uwzględnienie wniosków odwołującego o dodatkową kontrolę. Dokonane

przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrole na miejscu pozwoliły zebrać wyczerpujący materiał dowodowy, dlatego też jako, że przeprowadzenie ponownej kontroli, w ocenie organu administracyjnego nie przyniosłoby ujawnienia żadnych nowych okoliczności mających znaczenie dla sprawy, nie przychylono się do wniosku odwołującego.

Ponadto Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. odnosząc się do kwestii naruszenia art. 79 § 1 i 2 Kpa wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał jako przepis wyższego rzędu art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zgodnie z którym kontrole

na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby

to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym

do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin

z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W ocenie organu odwoławczego

z powyższego przepisu wynika, iż prawodawca kwestię ewentualnego zawiadomienia beneficjenta pozostawił uznaniu organu. Nadto podkreślił, iż w przypadku gdy stwierdzone zostaną powyższe niezgodności, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ wydający decyzję musi obowiązkowo zastosować sankcje karne wynikające z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 i odpowiednio zmniejszyć płatność ONW. Obowiązujące normy nie dają możliwości jakiegokolwiek ich złagodzenia czy tez odstąpienia od ich wymierzania, a podstawa do ich wymierzania jest tylko i wyłącznie niezgodność danych zawartych we wniosku ze stanem ustalonym w toku postępowania.

W skardze skierowanej do Sądu skarżący wniósł o uznanie zaskarżonej decyzji za nieważną i uznanie, że nie było podstaw prawnych do pomniejszenia płatności wynikających z jego wniosku z dnia 14 maja 2005r.

W ocenie wnoszącego skargę identyfikacja spornej działki rolnej poprzez wskazanie jej przez byłego właściciela narusza art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej podniósł, iż organ nie wykazał jakie to szczególne okoliczności spowodowały, że kontrolerzy wyposażeni w doskonały sprzęt GPS, mapy lotnicze i wszelkie niezbędne dokumenty, zmuszeni byli zwrócić się do byłego właściciela o identyfikacje działki. Stwierdził, że zaskarżona decyzja jest bezprawna albowiem stwierdzenie organu, że zmierzona podczas kontroli powierzchnia spornego gruntu była zgodna z danymi pochodzącymi z Ewidencji Gruntów i Budynków nie znajduje pokrycia w rzeczywistości, gdyż z protokołu kontroli z dnia 22 lipca 2005r., który został skarżącemu oficjalnie przesłany wynika, iż w dniu kontroli nie dokonano pomiarów działki D, a tym samym przedmiotowy protokół nie mógł stanowić podstawy prawnej do obniżenia płatności wynikających z wniosku o dopłaty z dnia 14 maja 2005r.

Wskazał również, iż twierdzenie organu jakoby sporna działkę w sierpniu 2005r, porastały kilkuletnie drzewa należy uznać za chybione, albowiem nie byłoby możliwe bez użycia ciężkiego sprzętu przygotowanie w 2006r. pola uprawnego.

Ponadto podkreślił, iż nawet gdyby przyjąć, że faktycznie w dniu 22 sierpnia 2005r.

było wysokie zachwaszczenie na powyższej działce to nie świadczy to o tym,

iż przedmiotowa działka nie była użytkowana na dzień 30 czerwca 2003r. Dalej podniósł, iż w duchu prawa i obowiązujących przepisów w sposób celowy pewną część działki pozostawił od jesieni 2003r. nie uprawianą w celu uzyskania naturalnego drzewostanu brzozowego dla polepszenia krajobrazu i osłony drogowej.

Nie podzielił również stanowiska organu na temat kierowania dopłat do osoby sprawującej nadzór nad ziemią gdyż nie znajduje ono pokrycia w przepisach z których wynika, że o prawie dopłat decydują uzgodnienia miedzy właścicielem a dzierżawcą lub ewentualnym użytkownikiem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) (zwana dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów pos0tępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa

w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269)

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie przyznał skarżącemu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej

na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.

Z akt sprawy wynika, iż wniosek złożony przez skarżącego dotyczył przyznania płatności obszarowych do gruntów rolnych o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Ze względu na treść wniosku podstawę prawną decyzji stanowiła ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) wraz z wydanym na podstawie delegacji ustawowej art. 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzeniem Rady Ministrów

z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.)

Na wstępie należy wskazać, iż płatność ONW to pomoc finansowa przyznawana na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Udzielana jest producentowi rolnemu, który spełnia określone warunki zgodnie z treścią powyższego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. Z powyższych przepisów wynika, że beneficjentem w tym przypadku jest producent rolny gospodarujący na działkach rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania o pow. nie mniejszej niż 1 hektar przynajmniej przez 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, a ponadto działalność rolnicza prowadzona jest zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r.

za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.

W ocenie Sądu organy administracyjne zasadnie uznały, iż skarżący warunków tych w odniesieniu do zadeklarowanej działki D nie spełniał.

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy zasadnie przyjęły, że działka D nie mogła być objęta dofinansowaniem w postaci płatności ONW, bowiem nieprawdopodobny jest fakt prowadzenia na niej działalności rolniczej.

Podczas kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 22 sierpnia 2005r. stwierdzono, że działkę porastały krzewy i drzewa oraz, że była wysoko zachwaszczona. Wskazywała na to załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna obrazująca stan działki D. Również skarżący sam przyznał w skardze,

iż cześć działki pozostawił od jesieni 2003r. nieuprawianą w celu uzyskania naturalnego drzewostanu brzozowego dla polepszenia krajobrazu i osłony drogowej. Natomiast ze szkicu działki D wykonanego podczas kontroli na miejscu, znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż drzewa i krzewy rosną w samym centrum gruntu, co wyklucza pełnienie przez nie funkcji osłonowej od drogi jak twierdzi skarżący.

W sprawie nie są przedmiotem sporu ustalenia organu w zakresie rzeczywistej powierzchni gruntów działki D w stosunku do powierzchni zadeklarowanej

przez skarżącego we wniosku, lecz zarzuty dotyczące postępowania dowodowego

przy identyfikacji działki. Sąd nie podziela tych zarzutów.

Przepis art. 25 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji

oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18) dopuszcza możliwość niezapowiedzenia kontroli na miejscu, a tym samym dopuszcza możliwość przeprowadzenia kontroli pod nieobecność kontrolowanego. Zapowiadanie kontroli byłoby sprzeczne z celem, jaki ma się dzięki niej osiągnąć. Zatem tylko wówczas, gdy cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie jednak ograniczone do niezbędnego minimum (w zasadzie nieprzekraczające 48 godzin).

Ustalając stan faktyczny sprawy na podstawie art. 75 § 1 Kpa organy mają obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić

się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Pod pojęciem dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione w tym przepisie.

W świetle tych uregulowań, wskazania byłego właściciela gruntu działki D

wraz z pozostałym materiałem dowodowym (dane z ewidencji gruntów, mapy

z ewidencji gruntów) dawały organom możliwość poprawnej identyfikacji i określenia powierzchni gruntu.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego o bezpodstawności stanowiska organu na temat kierowania dopłat do osoby sprawującej nadzór nad ziemią. Z oświadczenia skarżącego złożonego do akt sprawy 20 stycznia 2006r. wynika, że prowadzi on działalność rolniczą na takiej samej powierzchni, jaka została zadeklarowana do płatności z tytułu ONW w roku 2004r. Natomiast z przedłożonych organowi oświadczeń p. T. z dnia 20 lutego 2006r. i p. A. B. z dnia 20 marca 2006r. wynika, że to oni od roku 2002 użytkują rolniczo działkę D znajdującą się w L. jako źródło paszy dla bydła, co skarżący potwierdził w dniu 01 sierpnia 2007r. na rozprawie.

Stwierdzając trafność dokonanej przez organy oceny wiarygodności oświadczeń

p. T., p. U. i p. B. Sąd podziela stanowisko organów,

iż uzgodnienia pomiędzy właścicielem a dzierżawcą lub użytkownikiem nie mogą decydować o prawie do dopłat.

Z treści art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) wynika,

że może być udzielana pomoc finansowa na wpieranie działalności rolniczej

na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Beneficjentem tej pomocy zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy są producenci rolni. Ustawa nie definiuje pojęcia producenta rolnego, tylko w tym zakresie odsyła do przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei w ustawie z dnia 18 stycznia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 z póź. zm.) w art. 3 pkt 3 podana została definicja producenta rolnego. W rozumieniu powyższego przepisu producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Natomiast jak wskazano na wstępie zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. beneficjentem płatności ONW jest producent rolny gospodarujący na działkach rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, iż w przedmiotowej sprawie producent rolny ubiegający się o przyznanie wnioskowanej pomocy musi posiadać

w swej dyspozycji grunty rolne, natomiast jak wynika z akt sprawy sporna działka

od 2002r. nie była użytkowana przez wnioskodawcę.

Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.