Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z.C., E.G. wspólników spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do doręczenia decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 r. postanawia przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i wpisu od skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Z.C., E.G., wspólników Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do doręczenia decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 r.

Wnioskiem z dnia 8 marca 2013 r. E.G. będący stroną postępowania i pełnomocnikiem Z.C. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o uzasadnienie wyroku oraz od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, iż nie jest w stanie uiścić kosztów, bowiem po 42 latach pracy uzyskuje jedynie 1057 zł emerytury. Z formularza wniosku wynika, iż skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu.

Do wniosku dołączono przekaz pocztowy potwierdzający wysokość otrzymywanej emerytury i zaświadczenie lekarskie.

Na podstawie art.255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) – dalej powoływana jako "p.p.s.a." wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego E.G. i Z.C.:

- wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia w zakresie dokładnego zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym ( np. rachunki za gaz, energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, telefon, koszty wyżywienia, koszty ubrania, środków czystości, ewent. koszty eksploatacji samochodu, koszty leczenia itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, ewentualnie oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu,

- wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 m-ce;

- oświadczenia w zakresie wysokości uzyskiwanych dochodów przez E.G. w związku z prowadzoną działalnością Kancelarii Z. i spółki A.,

- oświadczenie o wysokości uzyskiwanych dochodów przez Z.C.,

- przedłożenie zeznań podatkowych za rok 2012 r. zarówno E.G. i Z.C.,

- oświadczenie w zakresie posiadanego tytułu przez E.G. do lokalu mieszkalnego przy ul. D. w U. oraz do lokalu przy ul. K. w Z.

- przedłożenie innych dokumentów, oświadczeń mogących potwierdzić w ocenie skarżących trudną sytuację materialną i życiową.

W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. wnioskodawca wskazał, że skarżący zamieszkują wspólnie w Z. Za energię elektryczną opłacą średnio miesięcznie około 220 zł, za wodę 50 zł, telefon ok. 100 zł, na wyżywienie ponoszą koszty około 1.200 zł. Koszty ubrań kształtują się w zależności od pory roku i wynoszą od 100 do 200 zł miesięcznie. Wnioskodawcy na środki czystości wydają średnio 90 zł miesięcznie i około 250 zł na koszty leczenia. Łączne koszty stanowią 2.060 zł. Wnioskodawca wskazał, że korzystają ze wsparcia syna Z.C., który w miarę swoich możliwości pomaga w kwocie 200 zł miesięcznie. Podkreślono, że w przypadku braku dotacji od syna wnioskodawczyni wspomagają się pożyczkami od znajomych i sąsiadów. Wnioskodawca podał, że jego emerytura oraz konta bankowe są zajęte przez komornika. Dodał, że lokal położony w U. jest jego własnością, ale z nieruchomości prowadzona jest egzekucja komornicza.

Skarżący oświadczyli, że nie uzyskują dochodu ze spółki A., gdyż w 2012r. przyniosła ona straty. Wnioskodawca wskazał, że Kancelaria przynosi straty, on jest na emeryturze i jedynie "wykańcza" dotychczasowe sprawy. Z.C. poza niską emeryturą nie posiada żadnych dochodów. Lokal w Z. jest w 1/3 własnością syna wnioskodawczyni, w którym ona ma prawo dożywotniego użytkowania.

Do pisma dołączono: rachunki za energię elektryczną, wyciąg z konta, zeznania podatkowe wnioskodawców za 2012 r. , faktury za zakup leków oraz wyciąg z księgi wieczystej nieruchomości położonej w U.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt. 1 p.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt. 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.).

W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.).

Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżących stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie. Wskazać należy, iż skarżący wykazali, z czego się utrzymują oraz wyjaśnili swoją sytuację majątkową i rodzinną. Z analizy sytuacji majątkowej wnioskodawców przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. i nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawcy znajdują się sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

Z odpisu księgi wieczystej nieruchomości należącej do wnioskodawcy wynika, iż prowadzona jest z niej egzekucja, do której przyłączają się kolejni wierzyciele.

Z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego należącego do spółki A. wynika, iż nie znajdują się na nim środki pieniężne, a ponadto występuje zadłużenie za opłaty i prowizje w wysokości 1.329,04 zł Z zeznania podatkowego E.G. za 2012 r. wynika, że osiągnął dochód w wysokości 13.178,25 zł. Natomiast z zeznania podatkowego Z.C. wynika, iż w 2012 r. osiągnęła dochód w wysokości 8.499,47 zł. Oznacza to, że miesięczne dochody obojga wspólników w 2012r. kształtowały się na poziomie 1800 zł. Jak podano w piśmie, miesięczne koszty utrzymania wynoszą 2.060 zł. Przyjmując nawet, że być może nieco zawyżono wydatki na wyżywienie, to zważywszy na straty z działalności gospodarczej, wiek wspólników i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie należy uznać, że ich sytuacja finansowa jest trudna. Bieżący dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę w formie emerytury w kwocie 1087 zł, częściowo zajętej przez komornika, po uwzględnieniu koniecznych wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadniał przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji