Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 17 września 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 1024/17 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę kasacyjną [pic]

I OSK 2802/18

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł P.K. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:

1/ prawa materialnego: art. 4 ust. 1 w zw. z art. 5 ust 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 489 ze zm.), dalej ustawa, poprzez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ nie zaistniały przesłanki do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego;

2/ przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie: art. 44 § 4 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że korespondencja związana z wszczęciem postępowania była skutecznie doręczona skarżącemu w drodze doręczenia zastępczego.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Jednocześnie skarżący kasacyjnie złożył oświadczenie, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że nie zostało mu doręczone żadne zawiadomienie ani informacja o awizowanej korespondencji, w konsekwencji nie został powiadomiony w skuteczny sposób o wszczęciu postępowania administracyjnego. Brak zawiadomienia o awizacji pism w toku postępowania uniemożliwiło mu wywiązanie się z obowiązków nałożonych ustawą w przedmiocie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i dalszych obowiązków wskazanych w ustawie. Skarżący podkreślił, że na bieżąco odbiera wszelką korespondencję i podejmuje w terminach przesyłki awizowane, czego potwierdzeniem jest odbiór zaskarżonych decyzji organów obu instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstaw wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Z kolei stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1/ złożenia oświadczenia majątkowego,

2/ zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3/ bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się wyłącznie do zakwestionowania oceny Sądu I instancji, który uznał za prawidłowe ustalenia organów administracji, że skarżący, mimo skutecznego doręczenia mu wezwania do stawienia się w siedzibie organu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, na wezwanie nie odpowiedział, co uznano za uniemożliwienie przeprowadzenia owego wywiadu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu Wojewódzkiego uznać należy za prawidłowe.

W niniejszej sprawie organ wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] lutego 2017 r. z prośbą o nawiązanie kontaktu do dnia [...] lutego 2017 r. celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. W piśmie zawarty został rygor, że brak kontaktu może zostać uznany za uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, co z kolei spowoduje określone w ustawie konsekwencje.

Próbę doręczenia pisma z dnia [...] lutego 2017 r. podjął w dniu [...] lutego 2017 r. pracownik organu M.H., jednak nie zastał skarżącego. W związku z tym awizował przesyłkę, a adresat został poinformowany, że przesyłka została złożona w Urzędzie Miasta B. na okres 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Pismo to zostało powtórnie awizowane w dniu [...] lutego 2017 r. Ponieważ skarżący nie odebrał pisma w terminie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, organ I instancji zasadnie uznał, że pismo zostało skutecznie doręczone w dniu [...] lutego 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl zaś art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z adnotacji doręczyciela (k. 12-13 akt adm.) wynika, że ww. zawiadomienie zostało umieszczone w skrzynce korespondencyjnej i następnie dokonano ponownej awizacji przesyłki stosownie do art. 44 § 3 k.p.a.

Prawidłowa zatem była ocena Sądu Wojewódzkiego, że skarżącemu zostało w prawidłowy sposób, określony w art. 44 k.p.a., doręczone pismo z dnia [...] lutego 2017 r., co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego, skoro nie dostosował się do jego treści.

Warto przy tym podkreślić, że skarżący nawet po wszczęciu postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego, o czym został powiadomiony w dniu [...] kwietnia 2017 r. (k. 17-18 akt adm.) nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, nie zadbał o kontakt z organami pomocy społecznej, by przeprowadziły z nim wywiad alimentacyjny, co mogłoby stanowić podstawę do umorzenia postępowania. Skoro ani wcześniej, ani później obowiązku nie dopełnił, zasadnie organy administracji uznały go za osobę uniemożliwiającą przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Konsekwencją było wydanie decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.