drukuj    zapisz    Powrót do listy

6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym), Prawo miejscowe, Rada Gminy, oddalono skargę, II SA/Rz 1745/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2017-06-14, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Rz 1745/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie

Data orzeczenia
2017-06-14 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Wolska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
II OSK 3056/17 - Wyrok NSA z 2018-07-16
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2015 poz 199 art. 2 pkt 5, art. 6,art. 15 ust. 2, art. 16, art. 17, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. J., J. J. i W. J. na uchwałę Rady Gminy Trzebownisko z dnia 1 lipca 2016 r. nr XXII/192/16 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego -skargę oddala-

Uzasadnienie

II SA/Rz 1745/16

UZASADNIENIE

Uchwałą Nr XXII/192/16 Rady Gminy Trzebownisko z dnia 1 lipca 2016 r., podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm. – dalej "u.s.g.") i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. – zwana dalej "u.p.z.p.") oraz

w związku z uchwałą Rady Gminy Trzebownisko Nr XXXVI/320/13 z dnia 28 listopada 2013 r. – uchwalony został Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej GPZ Rzeszów EC z linią 110 kV relacji Rzeszów (Widełka) – Łańcut na terenie gminy Trzebownisko.

Pismem z dnia 21 września 2016 r. (16 wrzesień 2016 r. – data wpływu do organu) K. J., J. J. i W. J. wezwali Radę Gminy Trzebownisko do usunięcia naruszenia prawa – poprzez stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie uchwały. Wskazali, że uchwała ta narusza ich interes prawny, gdyż dotyczy działek stanowiących ich własność. Zarzucili, że podjęta została

z naruszeniem prawa co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. W ich ocenie brak jest podstaw do uznania, że przedmiot uchwały, tj. linia elektroenergetyczna może zostać uznana za inwestycję celu publicznego. Nadto naruszona została procedura wprowadzania planów zagospodarowania przestrzennego zakreślona przepisami u.p.z.p. – brak zapewnienia czynnego udziału zainteresowanych w procedurze planistycznej, czym uniemożliwiono skuteczne wnoszenie wniosków i uwag do planów. Nadto jako integralną część uchwały wymieniono "załącznik nr 2 – rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu" – jednak taki dokument nie został przedłożony wraz z uchwałą, brak też ww. załącznika w publikatorze Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego pod poz. 2655. Składający wezwanie zwrócili także uwagę, że forma sporządzonych przez Radę map stanowiących "załącznik nr 1" nie odpowiada powiązanym z tymi mapami fragmentami kopii studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Trzebownisko, co uniemożliwia ich analizę. Zakwestionowali jakość sporządzonych kopii studium, jak i nieczytelne oznaczenie lokalizacji objętych pkt II uchwały "ustalenia ogólne dla terenu objętego planem". Zakwestionowali także porozumienie zawarte przez Gminę Trzebownisko z PGE Dystrybucja S.A. Oddział

w Lublinie z dnia 26 czerwca 2014 r. oraz wskazali na wadliwość decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.

W związku z nieudzieleniem przez organ odpowiedzi na ww. wezwanie K. J., J. J. i W. J. – reprezentowani przez pełnomocnika adw. R. S. w dniu 22 listopada 2016 r. (data wpływu do organu – 23 listopada 2016 r.) złożyli skargę na opisaną na wstępie uchwałę Nr XXII/192/16 z dnia 1 lipca 2016 r. LVII/311/2013, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Motywy skargi są tożsame z argumentacją podniesioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

Kwestionowanej uchwale skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 14 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. i art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że inwestycja budowy odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV jest inwestycją celu publicznego

w rozumieniu powyższych artykułów;

- art. 17 pkt 9 u.p.z.p. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązkowi każdorazowego informowania zainteresowanych, w tym skarżących, o ogłoszeniu

i wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz o zorganizowaniu dyskusji publicznej nad projektem, co uniemożliwiło skarżącym zgłaszanie uwag na każdym etapie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie w sposób rażący naruszyło prawa skarżących do czynnego udziału w/w procedurze;

- art. 17 pkt 11 u.p.z.p. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązkowi skutecznego wyznaczenia zainteresowanym podmiotom terminu do wnoszenia uwag dotyczących projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

i obwieszczenia o tym terminie, pozbawiając tym samym skarżących prawa do czynnego udziału w w/w procedurze;

- art. 17 pkt 12, pkt 13 i pkt 14 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie przez organ

w zaskarżonej uchwale rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrywania uwag do projektu planu, brak "Załącznika nr 2 - rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu" w zaskarżonej uchwale, co uniemożliwia przeprowadzenie merytorycznej, całościowej kontroli prawidłowości przeprowadzenia przez organ procedury sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania;

- art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez brak podjęcia przez Radę Gminy Trzebownisko uprzedniej, indywidualnej uchwały o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego;

co w konsekwencji łącznie doprowadziło do:

- naruszenia art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez dokonanie przez organ istotnego naruszenia zasad i trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co pociąga za sobą skutek w postaci nieważności zaskarżonej uchwały;

- naruszenie § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez:

a) załączenie przez organ do zaskarżonej uchwały kopii studium uwarunkowań

i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Trzebownisko, która nie pozwala na odniesienie do w/w kopii map miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

b) sporządzenie przez organ obu kategorii map przy użyciu odmiennych skal, co nie pozwala na ich weryfikację, czy organ zastosował się do wyznaczonych treścią uchwały wytycznych,

c) nieczytelne oznaczenie przez organ na sporządzonych mapach lokalizacji objętych pkt II uchwały "Ustalenia ogólne dla terenu objętego planem",

d) nieuzasadnione uwzględnienie przez organ na sporządzonych mapach tylko części obszarów wymagających zwiększonej uwagi, z pominięciem takich terenów jak "obszar zmeliorowany", "obszar korytarza ekologicznego Doliny Wisłoka" czy tereny z "drzewami i krzewami o wysokości powyżej 3m";

- naruszenie art. 73 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw.

z art. 71 ust. 1, ust. 2, ust. 3 tej ustawy poprzez sporządzenie przez organ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zupełnymi pominięciem faktu, iż w bliskim sąsiedztwie terenu objętego uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się obszar specjalnej ochrony siedlisk Natura 2000 pod nazwą Mrowle Łąki, uwzględniony w Decyzji Wykonawczej Komisji UE 2015/2369 z dnia 26.11.2015 r. jako jeden z terenów mających znaczenie dla Wspólnoty i składających się na kontynentalny region biogeograficzny, co winno zostać przez organ bezwzględnie wzięte pod uwagę przy przyjmowaniu planu zagospodarowania przestrzennego;

- naruszenie art. 33 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez podjęcie przez organ zaskarżonej uchwały bez przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, które uwzględniałoby okoliczność, iż projekt planu może znacząco oddziaływać na wymieniony wyżej obszar Mrowle Łąki.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Trzebownisko – reprezentowana przez Wójta Gminy Trzebownisko wniosła o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że Rada Gminy Trzebownisko, na sesji w dniu 1 lipca 2016 r, po przeprowadzeniu procedury planistycznej określonej w art. 14, art. 15 i kolejnych u.p.z.p. oraz w zw. z uchwałą nr XXXVI/320/13 z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie przystąpienia do Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej GPZ Rzeszów EC z linią 110 kV relacji Rzeszów (Widełka) - Łańcut na terenie Gminy Trzebownisko - podjęła zaskarżoną uchwałę nr XXII/192/16. Organ wyjaśnił, że plan objął kilkaset działek stanowiących własność Gminy Trzebownisko, Skarbu Państwa, bądź innych podmiotów. W dniu 26 września 2016 r. do RG Trzebownisko wpłynęło wezwanie skarżących do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr XXII/192/16 oraz o stwierdzenie jej nieważności. Rada Gminy Trzebownisko pozostawiła powyższe wezwanie bez odpowiedzi.

Organ wskazał, że niewątpliwie skarżący jako współwłaściciele kilku działek objętych przedmiotowym MPZP (nr działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...] położnych w Trzebownisku - działki te zgodnie z planem położone są w terenie 19R

i 21R tj. tereny rolne) posiadają interes prawny w rozumieniu art. 101 u.s.g. Natomiast w ocenie organu skarżący nie wykazali, że ww. uchwała doprowadziła do ograniczenia lub pozbawienia ich konkretnych uprawnień albo spowodowała nałożenie na nich pewnych obowiązków. Organ podkreślił, że wbrew zarzutom skarżących, Rada Gminy ma nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek podejmowania uchwał planistycznych dotyczących określonych terenów i sposobów ich zagospodarowania oraz zabudowy w szczególności związanych z inwestycją celu publicznego. Przesądza o tym art. 14 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 5 tej ustawy i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Linia energetyczna objęta MPZP, jest inwestycją celu publicznego, ma szczególne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego na terenie Gminy Trzebownisko. Jej celem jest zwiększenie stopnia pewności zasilania w energię elektryczną odbiorców oraz poprawa dostarczania energii z EC Rzeszów. Inwestycja ma szczególne znaczenie dla Gminy, ze względu na jej podmiejski charakter, o dużej intensywności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz znacznej ilości zakładów produkcyjnych

i usługowych, skoncentrowanych na terenie Podkarpackiego Parku Naukowo Technologicznego w Jasionce (SSE Mielec), w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska Rzeszów-Jasionka. Inwestycja jest działaniem ponadlokalnym, obejmującym także sąsiednie gminy tj. Krasne i Miasto Rzeszów.

Organ podkreślił, że zachowana została procedura planistyczna określona

w art. 15 i kolejnych u.p.z.p., w tym dokonano właściwych uzgodnień oraz uzyskano konieczne opinie i analizy. Rada na sesji w dniu 1 lipca 2016 r. rozstrzygnęła także

o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu. Nadto zaskarżona uchwała została uznana za zgodną z prawem przez organ nadzoru - Wojewodę Podkarpackiego

i ogłoszona jako akt prawa miejscowego, stosownie do dyspozycji art. 29 u.p.z.p.

w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 27 lipca 2016 r. pod poz. 2655. Organ zauważył, że zgodnie z ww. przepisem publikacji podlega część tekstowa planu i część graficzna (rysunek planu). Wbrew twierdzeniom skarżących, nie istnieje obowiązek publikacji rozstrzygnięcia Rady o sposobie rozpatrzenia uwag. Jest to załącznik do planu miejscowego, który przekazuje się organowi nadzoru wraz z uzasadnieniem oraz dokumentacją planistyczną, w procedurze oceny zgodności

z prawem uchwały (art. 20 u.p.z.p.).

Organ zauważył dodatkowo, że ustawodawca w związku z uchwaleniem planu miejscowego, przewidział dla właścicieli nieruchomości objętych planem, w art. 36

i 37 u.p.z.p. kilka możliwości prawnych (roszczeń) związanych np. z uzyskaniem od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, czy roszczenie o wykup nieruchomości w przypadku, gdy w związku z uchwaleniem planu korzystanie

z nieruchomości w dotychczasowy sposób stało się niemożliwe, bądź istotnie ograniczone lub w sytuacji, gdy jej wartość uległa obniżeniu, a właściciel zbywa taką nieruchomość. Organ zaważył, że w UG w Trzebownisku, z wniosku skarżących toczy się postępowanie z art. 37 ust. 7 u.p.z.p. o ustalenie w drodze decyzji opłaty,

o której mowa w art. 36 ust. 4 z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Tymczasem ekspertyza w zakresie prognozy skutków finansowych uchwalenia MPZP, która jest dokumentem obligatoryjnym w zakresie projektu tego planu wskazuje, że nie będą ustalane opłaty planistyczne z art. 36 ust. 4 ustawy, co potwierdza fakt, że nie doszło do wzrostu wartości nieruchomości objętych skarżonym Planem. Skarżący byli informowani o tej kwestii, podtrzymali jednak wniosek z art. 37 ust. 4 u.p.z.p.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ wyjaśnił, że informacja o udziale społeczeństwa w pracach nad planem oraz zachowaniu jawności i przejrzystości procedur planistycznych znajduje się w uzasadnieniu do uchwały oraz jest udokumentowana w dokumentacji planistycznej. Również tok formalno-prawny postępowania został opisany w uzasadnieniu do uchwały i udokumentowany

w dokumentacji planistycznej. Nadto przepisy u.p.z.p. i przepisy wykonawcze do ustawy regulują zakres opracowania planu i studium, w tym także wymagań załączników graficznych. Te zasady zostały uwzględnione przy opracowaniu planu

i trzeciej zmiany studium. Przed przystąpieniem do prac planistycznych, opracowana została ekofizjografia, w której przedstawione zostały uwarunkowania wynikające ze stanu przyrody i środowiska, w tym także rozpatrywane było położenie terenów, przez które przebiegała planowana inwestycja względem obszarów Natura 2000 - Mrowle Łąki (odległość ok. 4,5 km od terenu objętego planem). Po opracowaniu projektu planu wykonana została Prognoza Oddziaływania na Środowisko, z której wynika, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na obszar Natura 2000. Projekt planu został pozytywnie zaopiniowany przez RDOŚ w Rzeszowie.

Końcowo organ uznał, że twierdzenia skarżących o naruszeniu ich interesu prawnego są niezasadne i nie znajdują oparcia w dokumentacji planistycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami

a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a.") - zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie

w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga wniesiona

w niniejszej sprawie dotyczy uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – a więc objęta jest zakresem pkt 5 § 2 art. 3 P.p.s.a. Nadto zakres kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., przy czym Sąd rozstrzyga w granicach skargi nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby jednak Sąd mógł przystąpić do kontroli legalności zaskarżonej uchwały, dokonuje najpierw oceny posiadania przez stronę skarżącą legitymacji skargowej. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Stosownie do tego przepisu (uwaga Sądu: w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie więc do legitymacji w postępowaniu administracyjnym poddanym regułom K.p.a. i w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 K.p.a.), uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.

Materia skarżonej uchwały (plan zagospodarowania przestrzennego) mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1992 r., IV SA 3723/92, Samorząd Terytorialny 1994 r., s. 120; wyrok SN z dnia 3 czerwca 1993 r., III ARN 28/93, ONSCP 1994/2/44). Nadto skarga poprzedzona została wezwaniem Rady Gminy Trzebownisko do usunięcia naruszenia (pismo z dnia 21 września 2016 r.), a odpowiedź na to wezwanie nie została skarżącym udzielona.

Przesądziwszy zatem o dopuszczalności skargi (wniesionej w terminie określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a.), sąd zobowiązany był dokonać oceny, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza interes prawny (uprawnienie) skarżących,

o którym mowa w cyt. wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Obowiązek bowiem uwzględnienia skargi powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego (lub uprawnienia) skarżącej jest związane jednocześnie z naruszeniem przepisów prawa, tj. obowiązującej w dacie uchwalania planu normy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w tym przepisie łączyć musi naruszenie subiektywnie pojmowanego interesu skarżącego (interes prawny powinien wynikać z przepisów prawa materialnego) z obiektywnym nieprzestrzeganiem norm prawnych powszechnie obowiązujących przez organ gminy podejmujący uchwałę (zob. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995 r., IV SA 346/93, ONSA 1996/3/125). Trzeba również podkreślić, że nie jest wykluczone, iż naruszenie nie doprowadzi do uwzględnienia skargi. Będzie to miało miejsce wówczas, w przypadku skargi na uchwałę

w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, gdy naruszenie przepisów mieści się w granicach tzw. władztwa planistycznego gminy, a które przysługuje jej

w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647). Władztwo to obejmuje samodzielne ustalenie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Podjęcie zatem uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego nawet z naruszeniem interesów podmiotu skarżącego, ale w granicach tego władztwa, nie doprowadzi do uwzględnienia skargi (zob. Z. Niewiadomski: "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz", C.H. Beck, W – wa, s. 197 – 198).

W sprawie niniejszej, gdzie kwestionowane są przez skarżących K. J., J. J. i W. J. rozwiązania planistyczne odnoszące się do zagospodarowana (przeznaczenia) nieruchomości stanowiących ich własność, niewątpliwie został naruszony zaskarżoną uchwałą interes prawny skarżących (polegający na ograniczeniu uprawnień właścicielskich w zakresie zagospodarowania działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] – naruszenie uprawnień właścicielskich ww. działek).

Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.

Badając legalność zaskarżonej uchwały z dnia 1 lipca 2016 r. Nr XXII/192/16 Rady Gminy Trzebownisko w sprawie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV łączącej GPZ Rzeszów EC z linią 110 kV relacji Rzeszów (Widełka) – Łańcut na terenie gminy Trzebownisko należało stwierdzić, że w toku procedury planistycznej nie doszło do naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, również zachowana została właściwość organów w tym zakresie. Nadesłana wraz z odpowiedzią na skargę dokumentacja planistyczna wykazuje jednoznacznie, że organ prowadzący procedurę planistyczną dopełnił czynności przewidzianych przepisami art. 14 - 20 u.p.z.p.

Pod pojęciem trybu rozumieć należy także formalne stwierdzenie zgodności rozwiązań planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, natomiast w pojęciu zasad sporządzenia planu mieści się także merytoryczna zgodność planu z treścią tego studium.

W myśl art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Wskazać należy, że wymóg ten zostanie spełniony, gdy zostanie podjęta odrębna uchwała w tym względzie, jak i gdy uchwała o zgodności projektu planu z ustaleniami studium podjęta będzie w części wstępnej uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie taki wymóg został spełniony, co nastąpiło w części wstępnej zaskarżonej uchwały.

Badając zaskarżoną uchwałę Sąd uznał, że przy uchwalaniu planu miejscowego Nr XXII/192/16 nie doszło do naruszenia zasad sporządzania planu. Sąd nie znajduje żadnych podstaw do uznania, jakoby plan ten był sprzeczny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Rzeszowa, uchwalonym przez Radę Gminy Trzebownisko Nr XII/119/99 z 17 grudnia 1999 r. z późniejszymi zmianami.

To właśnie postanowieniami wspomnianej uchwały w sprawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Rzeszowa związana była Rada Miasta Rzeszowa, ustalając przeznaczenie terenu i przyjmując konkretne w nim rozwiązania planistyczne. Podkreślić przy tym należy, że ustalenia planu miejscowego, będące konsekwencją zapisów studium uwarunkowań

i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie mogą być więc skutecznie podważane dopóki nie zostanie stwierdzona niezgodność z prawem ustaleń studium (zob. wyrok NSA z dnia 28.09.2007 r., II OSK 813/2007, Lex Polonica 2118346).

Zdaniem Sądu, przedstawiona przez organ argumentacja w odpowiedzi na skargę (znajdując wsparcie w dokumentacji planistycznej), w sposób dostatecznie klarowny wskazuje, że kwestionowane przez skarżących rozwiązanie planistyczne (przewidziane na nieruchomości stanowiącej ich własność) wprowadzono do planu w granicach władztwa planistycznego gminy, które stanowi uprawnienie organu do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Celowość natomiast tego przeznaczenia (rozwiązania) i ocena, czy jest ono optymalne pozostaje poza zakresem kognicji Sądu, który stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem.

Skarżący zarzucili, że podjęta uchwała narusza prawo a dokładniej art. 14 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. i art. 6 u.g.n. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, ze planowana budowa odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV jest inwestycją celu publicznego.

Ten zarzut, jak słusznie zauważył organ zarówno w uzasadnieniu do kwestionowanej uchwały, jak i odpowiedzi na skargę, jest nieuzasadniony. Zgodnie

z art. 14 u.p.z.p. w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W okolicznościach sprawy taka uchwała została podjęta (uchwała Rady Gminy Trzebownisko Nr XXXVI/320/13 z 28 listopada

2013 r.). Słusznie zauważył organ, wbrew twierdzeniom skarżących, że planowana inwestycja – jaką jest budowa odcinka trasy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej GPZ Rzeszów EC z linią 110 kV relacji Rzeszów (Widełka) – Łańcut na terenie gminy Trzebownisko – stanowi inwestycję celu publicznego. Powyższe wynika z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. ponieważ stanowi realizację celu wymienionego w art. 6 u.g.n. Ostatnio wskazany przepis jako cel publiczny wymienia utrzymanie i budowę ciągów drenażowych, przewodów

i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej. Organ wyjaśnił, że budowa ww. odcinak linii ma szczególne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego na terenie Gminy Trzebownisko. Ma na celu zwiększenie stopnia pewności zasilania w energię elektryczną odbiorców oraz poprawę dostarczania energii z EC Rzeszów. Nadto inwestycja ma szczególne znaczenie dla Gminy, ze względu na jej podmiejski charakter, o dużej intensywności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz znacznej ilości zakładów produkcyjnych i usługowych, skoncentrowanych na terenie Podkarpackiego Parku Naukowo Technologicznego w Jasionce (SSE Mielec), w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska Rzeszów-Jasionka. Jest działaniem ponadlokalnym, obejmującym także sąsiednie gminy tj. Krasne i Miasto Rzeszów.

Zaskarżona uchwała podyktowana jest kierunkami rozwoju gminy podyktowanymi lokalizacją na jej terenie inwestycji celu publicznego, obejmującej budowę dwutorowej linii elektroenergetycznej. Inwestycja – jeżeli chodzi o działki skarżących - będzie przebiegała przez tereny użytkowane rolniczo. Podkreślić należy, że stosownie do art. 15 ust. 3 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się

w zależności od potrzeb m.in. granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, czy też granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały organ miał na uwadze potrzeby związane z realizacją właśnie celu publicznego.

Skarżący podnoszą, że planowana inwestycja nie jest celem publicznym

a poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia ich uprawnień właścicielskich. Należy wyjaśnić skarżącym, że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, iż własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy

i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Stosownie zaś do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi jednakże w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do podanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia.

Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają między innymi z przepisów u.p.z.p. Organom gminy przysługuje prawo do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze wskazuje się, że plan miejscowy wraz z innymi przepisami kształtuje sposób wykonywania prawa własności, nie rozstrzyga o samym prawie własności, a tylko o sposobie jego wykonywania. Ustalając plan miejscowy, rada gminy może określone tereny przeznaczać na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych poszczególnych podmiotów do tych terenów. Brak zgodności zamierzeń skarżących, co do sposobu wykorzystania działki z treścią projektu planu nie oznacza, że zapisy planu i podjęta uchwała są niezgodne z prawem. W szczególności nie oznacza to, że przyjęte w projekcie planu rozwiązania są sprzeczne z Konstytucją, która choć chroni własność indywidualną to dozwala nawet na wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny za słusznym odszkodowaniem (zob. wyroki NSA sygn. akt IV SA 514/2003, IV SA 237/2001, Z. Niewiadomski, Planowanie przestrzenne. Zarys systemu, W-wa 2003, str. 90).

Skarżący podnoszą także zarzut dotyczący naruszenia procedury uchwalenia planu, w związku z czym doszło do naruszenie ich interesu prawnego, przede wszystkim poprzez niepoinformowanie ich o ogłoszeniu i wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz

o zorganizowaniu dyskusji publicznej nad projektem, co uniemożliwiło im zgłaszanie uwag na każdym etapie procedury uchwalania planu i rażąco naruszyło prawo do czynnego udziału w/w procedurze.

Wskazać należy, że w dniu 28 listopada 2013 r. listopada 2013 r. Rada Gminy Trzebownisko podjęła uchwałę nr XXXVI/320/13 w sprawie przystąpienia do sporządzania przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 1 u.p.z.p.). Integralną część powyższej uchwały stanowił załącznik graficzny, wyznaczający granice obszaru objętego planem (art. 14 ust. 2 u.p.z.p.). Ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzenia tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ukazało się w prasie miejscowej "Nowiny" w dniu 18 grudnia 2014 r. oraz na tablicy ogłoszeń urzędu, gdzie było wywieszone w dniach 17 grudnia 2014 r. – 8 stycznia 2015 r. Nadto, informację w powyższej kwestii zawarto w biuletynie informacji publicznej. Wg treści tego obwieszczenia i ogłoszenia – wnioski do planu można było składać w terminie 21 dni od dnia ukazania się ogłoszenia. Zachowany zatem został termin minimum 21 dni o którym mówi przepis art. 17 pkt 1 u.p.z.p.

Akta planistyczne wskazują, że o podjęciu przez Radę Gminy Trzebownisko uchwały nr XXXVI/320/13 o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawiadomiono instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu oraz uzyskano niezbędne stanowiska organów. Wypełniono w ten sposób wymóg wynikający z art. 17 pkt 2 i pkt 6 u.p.z.p. Rozpatrzono złożone do planu wnioski opracowano prognozę skutków uchwalenia planu (art. 17 pkt 4 u.p.z.p.). Sporządzony projekt uzyskał wszelkie wymagane przepisami opinie i uzgodnienia.

W dniu 16 września 2015 r. w gazecie "Nowiny" opublikowano obwieszczenie o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Informacja powyższa znalazła się w dniu 15 września 2015 r. także na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Trzebownisko i stronie BIP Urzędu. Wyłożenie planu odbywało się od dnia 24 września 2015 r. do 22 października 2015 r. Powyższe czyni zadość art. 17 pkt 9 u.p.z.p., który nakazuje, aby projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko był wyłożony na okres co najmniej 21 dni. Wskazać jednocześnie należy, że zachowany został, wynikający z wymienionego przepisu termin (co najmniej 7 dni), który winien upłynąć między ogłoszeniem o wyłożeniu projektu planu, a dniem wyłożenia. Termin składania uwag przedłużono do dnia 13 listopada 2015 r. Dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami odbyła się w dniu 16 października 2015 r. Uwagi do planu można było składać do dnia 6 listopada 2015 r. Termin przedłużono następnie do 13 listopada 2015 r. Wg art. 17 pkt 11 u.p.z.p. Wójt wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 9, termin,

w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia projektu planu. Zakończenie czasu wyłożenia planu, jak wyżej wskazano przewidziano na dzień 22 października 2015 r. uwagi zaś można było składać do dnia 6 listopada 2015 r. (przedłużono do 13 listopada 2015 r., co oznacza, że wskazany w cytowanym przepisie termin został zachowany. Uwagi do planu wniesione zostały złożone przez K. J., W. J. i M. J. Zgłoszone uwagi do planu zostały rozpatrzone w terminie określonym w art. art. 17 pkt 12 u.p.z.p. tj. w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania. (zarządzenie Wójta Gminy Trzebownisko z 18 listopada 2015 r. nr 325/15). Zgodnie z art. 17 pkt 13 u.p.z.p. Wójt wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia. Następnie, projekt planu został przekazany do Rady Gminy Trzebownisko wraz

z wykazem nieuwzględnionych uwag (art. 17 pkt 14 u.p.z.p.). Rada Gminy podjęła

w dniu 25 listopada 2015 r. uchwałę nr XIV/100/15 w sprawie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej GPZ Rzeszów EC z linią 110 kV relacji Rzeszów (Widełka) – Łańcut na terenie gminy Trzebownisko.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 4 stycznia 2016 r. nr P.II.4131.2.2013.2015 Wojewoda Podkarpacki stwierdził nieważność ww. uchwały. Organ wskazał na naruszenie zasad sporządzania planu. Cześć gruntów nie zostało objętych zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wątpliwości tez wzbudziły zapisy dotyczące drogi publicznej klasy lokalnej, oznaczonej na rysunku planu symbolem 1 KDL.

W tej sytuacji Wójt Gminy Trzebownisko ponownie, realizując zapisy art. 17 ust. 6 wystąpił o ponowne uzgodnienia i opinie do organów właściwych w zakresie skorygowanego projektu planu. Nadto wystąpił o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Stosowaną decyzję nr [...] wydał w dniu 21 kwietnia 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Następnie projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko wyłożony został do publicznego wglądu w dniach 22 marca 2016 r. do 20 kwietnia 2016 r. Poinformowano, że publiczna dyskusja odbędzie się w dniu 19 kwietnia

2016 r. Uwagi natomiast należy zgłaszać w terminie do dnia 12 maja 2016 r.

O powyższym ogłoszono w prasie miejscowej "Nowiny" w dniu 15 marca 2016 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Trzebownisko (obwieszczenie wywieszono na tablicy ogłoszeń w dniach 15 marca – 20 kwietnia 2016 r.) oraz na stronie BIP Urzędu. Publiczna dyskusja zaplanowana na dzień 19 kwietnia 2016 r. nie odbyła się z uwagi na brak zainteresowanych osób. W dniach 29 kwietnia 2016 r. i 12 maja 2016 r. zgłoszone zostały uwagi do projektu planu (przez K. J., W. J. i P. J.). Zarządzeniem z dnia 19 maja 2016 r. nr 464/2016 uwagi te zostały rozpatrzone.

W dniu 1 lipca 2016 r. Rady Gminy Trzebownisko uchwałą Nr XXII/192/16 uchwaliła Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego odcinka trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, łączącej GPZ Rzeszów EC z linią 110 kV relacji Rzeszów (Widełka) – Łańcut na terenie gminy Trzebownisko, która opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 27 lipca 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarp., poz. 2655).

Powyższy tok formalno-prawny został zachowany i w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia procedury planistycznej, tym samym nie doszło do naruszenia prawa skarżących do czynnego udziału w procedurze uchwalania planu.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że ustawodawca nie narzucił organowi planistycznemu formy normatywnej, w jakiej następuje rozstrzygnięcie zgłoszonych uwag. Akt organu planistycznego rozstrzygający o uwagach złożonych do projektu studium może więc mieć formę zarówno odrębnej uchwały, jak i załącznika do uchwały o przyjęciu planu (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1970/13; postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 2017/13; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1947/10, CBOSA).

W okolicznościach sprawy jest to Załącznik nr 2 do kwestionowanej uchwały zatytułowany "Rozstrzygniecie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu" wraz

z załącznikiem do rozstrzygnięcia.

Kolejnym, podlegającym badaniu przez sąd zagadnieniem była ocena, czy zostały zachowane zasady sporządzania planu miejscowego. Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą jego merytorycznej treści, a więc obejmują badanie zawartości planu, kwestii braku naruszenia treści planu miejscowego w stosunku do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowisk organów uzgadniających i opiniujących, zakresu stosowania władztwa planistycznego oraz standardów dokumentacji planistycznej.

Zdaniem Sądu, plan zagospodarowania przestrzennego zawiera wszystkie elementy (składniki) obligatoryjnie wymagane przez art. 15 ust. 2 u.p.z.p. Nadto wskazany akt prawa miejscowego spełnia wynikające z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wymagania, co do koniecznych załączników do planu. Zawiera bowiem załącznik graficzny (rysunek planu - zał. Nr 1), rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do planu (zał. Nr 2). Nadto rysunek planu spełnia, wbrew zarzutom skarżących, wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587). Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia § 8 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem projekt rysunku planu miejscowego sporządza się w czytelnej technice graficznej zapewniającej możliwość wyłożenia go do publicznego wglądu, sporządzania jego kopii, a także ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Na projekcie rysunku planu miejscowego stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Do projektu rysunku planu miejscowego dołącza się objaśnienia wszystkich użytych oznaczeń.

Dokonując oceny zaskarżonej uchwały po kątem powyższej regulacji zauważyć należy, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy sporządza się

w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000.

Zatem obowiązkiem organu przy sporządzeniu miejscowego było posłużenie się mapą zasadniczą w odpowiedniej skali. W niniejszej sprawie organ wykonał rysunek planu w skali 1:1000. Zatem nie ulega wątpliwości, iż spełnia on wymagania z art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Na marginesie Sąd zaznacza, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. określa standardy dokumentacji planistycznej, w tym wymogi formalne, dotyczące graficznej części planu. Naruszenie tego wymogu nie jest ani naruszeniem zasad, ani trybu sporządzania planu. Nie istnieje zatem żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy, której skutkiem jest stwierdzenie nieważności uchwały (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. II OSK 1481/06, baza orzeczeń NSA).

Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przepisów o ochronie środowiska. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż w trakcie procesowania sporządzono prognozę oddziaływania na środowisko, a projekt planu był opiniowany i uzgadniany z wyspecjalizowanymi podmiotami tj. Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Ponadto jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, iż przed przystąpieniem do prac planistycznych, opracowana została ekofizjografia, w której przedstawione zostały uwarunkowania wynikające ze stanu przyrody i środowiska,

w tym także rozpatrywane było położenie terenów, przez które przebiegała planowana inwestycja względem obszarów Natura 2000 - Mrowle Łąki (odległość ok. 4,5 km od terenu objętego planem). Po opracowaniu projektu planu wykonana została Prognoza Oddziaływania na Środowisko, z której wynika, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na obszar Natura 2000. Projekt planu został pozytywnie zaopiniowany przez RDOŚ w Rzeszowie. Z akt wynika, że wybrano najkorzystniejszy wariant przedsięwzięcia z uwzględnieniem uwarunkowań środowiskowych, technicznych, ekonomicznych i społecznych (w tym

z uwzględnieniem ochrony zdrowia ludzi).

Reasumując stwierdzić należy, że skarżona uchwała nie narusza prawa, a tym samym obiektywnie rozumianego interesu prawnego skarżących, co w rezultacie wyklucza uwzględnienie skargi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.



Powered by SoftProdukt