drukuj    zapisz    Powrót do listy

6119 Inne o symbolu podstawowym 611, Inne, Dyrektor Izby Skarbowej, Oddalono skargę, III SA/Wa 426/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-11-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Wa 426/15 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2015-11-26 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Beata Sobocha /przewodniczący sprawozdawca/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 953/16 - Postanowienie NSA z 2017-01-18
I FSK 953/15 - Wyrok NSA z 2018-03-15
I SA/Wr 2101/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2015-02-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749 art. 120 art. 165a par.1 art. 74a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] listopada 2012 r. określił F. (dalej zwana Skarżącą lub Fundacją) kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2005 r. oraz styczeń 2006 r., kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2005 r., styczeń i luty 2006 r. oraz kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r.

Powyższa decyzja była konsekwencją wydania na poprzednich etapach postępowania rozstrzygnięć przez Dyrektora Izby Skarbowej, sąd administracyjny oraz organ pierwszej instancji.

Od decyzji tej Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego DIS zauważył, iż organ I instancji wydając decyzję z [...\ listopada 2012 r. nie uchylił wcześniejszej decyzji, tj. z [...] lutego 2008 r. w części dotyczącej rozliczenia za okresy od grudnia 2005 r. do marca 2006 r. i nie określił w tej części prawidłowego rozliczenia, do czego był zobowiązany stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.), dalej zwana O.p., a ograniczył się jedynie do określenia rozliczenia w podatku od towarów i usług za ten okres.

DIS decyzją z [...] stycznia 2013 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] listopada 2012 r., orzekł uchylenie decyzji z [...] lutego 2008 r. w części dotyczącej określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2005 r., styczeń 2006 r.; kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2005 r.. styczeń i luty 2006 r. oraz kwoty zobowiązania podatkowego za marzec 2006 r. oraz określił właściwe kwoty w podatku od towarów i usług za te okresy.

Skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję DIS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyniku, której Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 810/13 uchylił w całości decyzję DIS oraz stwierdził, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

DIS nadmienił, że ani w sentencji wyroku, ani w uzasadnieniu wyroku nie ma mowy o uchyleniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.

Od powyższego wyroku zarówno DIS, jak i Skarżąca złożyli skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Następnie 14 sierpnia 2014 r. Fundacja złożyła na podstawie art. 74a w zw. z art. 207 O.p. wniosek o wydanie z urzędu decyzji, która określi wysokość nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 165a § 1 O.p. postanowieniem z 15 września 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie określenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r.

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie postanowienia w całości, z uwagi na wydanie go z powołaniem art. 165a O.p., a jednocześnie z powodu bezczynności organu, przejawiającej się niewydaniem z urzędu na podstawie art. 165 § 2 w zw. z art. 74a O.p. postanowienia o wszczęciu postępowania w ww. zakresie wniesiono o niezwłoczne wszczęcie przedmiotowego postępowania i załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Zdaniem Skarżącej organ nieprawidłowo zastosował art. 165a O.p., który dotyczy odmowy wszczęcia postępowania na żądanie strony, natomiast sytuacja taka nie zaistniała w sprawie, bowiem Fundacja nie wystąpiła z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie określenia nadpłaty.

DIS postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.

W ocenie DIS argumentacja Skarżącej przedstawiona w zażaleniu nie znajdowała uzasadnienia. DIS wskazał, że w przypadku wydania orzeczenia odmawiającego wszczęcia postępowania istotą tak rozstrzygniętej sprawy jest stwierdzenie istnienia przesłanek powodujących niedopuszczalność rozpoczęcia postępowania. Orzeczenie to skutkuje brakiem postępowania w sprawie żądania strony, ma charakter formalny, zapobiega prowadzeniu danej sprawy. Art. 165a O.p. wskazuje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest przypadek gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Drugą jest natomiast wystąpienie jakichkolwiek innych przyczyn, z których postępowanie nie może być wszczęte. W tym zakresie DIS wskazuje, iż zgodnie z orzecznictwem zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny.

Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem równocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku Skarżącej.

W opinii DIS Naczelnik Urzędu Skarbowego W. słusznie stwierdził, iż w sprawie zaistniały przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie określenia nadpłaty podatku.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy decyzja DIS z [...] stycznia 2013 r. określająca m.in. kwoty zobowiązań podatkowych za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r. została uchylona wyrokiem WSA z 5 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 810/13. Od powyższego wyroku zostały złożone skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez organ oraz przez Fundację. W dniu wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie określenia nadpłaty, jak również w trakcie trwania postępowania zażaleniowego, brak jest informacji o zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powyższe oznacza, jak słusznie zauważył Naczelnik Urzędu, iż jego decyzja nie została uchylona. Rodzi to określone konsekwencje również w zakresie wysokości zobowiązania określonego decyzją Naczelnika Urzędu.

DIS wskazał ponadto, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie określenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r. odpowiada prawu, zasadnie uwzględniając wiążący dla niniejszej sprawy charakter decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za ten okres.

DIS podkreślił, że nie mogą toczyć się dwa odrębne postępowania dotyczące tego samego okresu rozliczeniowego, to jest postępowanie dotyczące określenia zobowiązania podatkowego i postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku. Tak więc, dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę na podstawie art. 72 i nas. O.p. (wyrok WSA z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1187/10).

DIS podkreślił, że wobec tego, że w obrocie prawnym pozostaje nieprawomocna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2012 r., z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Tym samym wywołuje ona skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji przez organ podatkowy, których zniesienie może nastąpić tylko na skutek uchylenia decyzji przez organ podatkowy II instancji lub przez sąd administracyjny w toku dalszego postępowania. W związku z powyższym, zapłacony przez Fundację podatek od towarów i usług wynikający z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2012 r. jest podatkiem należnym i nie stanowi nadpłaty, o której mowa w art. 72 § 1 O.p.

W złożonej skardze z 22 stycznia 2015 r. Skarżąca zaskarżyła w całości postanowienie DIS wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, dokonanie wskazania co do dalszego postępowania w przedmiocie obowiązku wszczęcia z urzędu na podstawie art. 74a O.p. postępowania w sprawie określenia Fundacji nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r. oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 120 w zw. z art. 165a § 1 oraz art. 74a O.p., poprzez wydanie postanowienia w oparciu o bezpodstawnie przywołany art. 165a § 1 O.p. oraz zlekceważenie nakazu prawnego, wynikającego wprost z art. 74a O.p., w związku z uznaniem, iż bezczynność organu I instancji, przejawiająca się odmową wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia nadpłaty, jest zgodna z porządkiem prawnym.

Zdaniem Skarżącej DIS zobowiązany był do działania na podstawie oraz w granicach prawa, a także stania na straży praworządności, co mógł uczynić poprzez podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Utrzymując w mocy zażalone postanowienie DIS pogwałcił normę procesową, o której mowa w art. 165a O.p., ponieważ nie konstytuuje ona podstawy prawnej do wydania postanowień. Skarżąca nie występowała z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, a w złożonym piśmie wskazała na prawny obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia nadpłaty. Nie zaszła więc przyczyna, która powodowałaby możliwość odmowy wszczęcia postępowania.

Skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W związku z tym, iż żaden z przypadków wymienionych w przepisach art. 73 § 2 i art. 74 O.p. nie występuje w sprawie, określony w art. 74a tryb wszczęcia postępowania z urzędu znajduje zastosowanie w sprawie określenia nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 26 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 106 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadził dowód z odpisu decyzji DIS z 31 stycznia 2013 r. oraz odpisu pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 31 sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie zostało wydane z naruszeniem prawa skutkującym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie za niekwestionowane należało uznać, że podatnik uiścił kwotę podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r. Kwestią sporną pozostaje natomiast to czy wobec uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2013 r. w obrocie prawnym pozostaje nieostateczna decyzja Naczelnik Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2012 r. określająca Skarżącej Fundacji wysokość zobowiązania w tym podatku. Ponadto sporną kwestię stanowiło także, czy w takiej sytuacji, podatnik uprawniony był do żądania zwrotu nadpłaty podatku oraz, czy w sprawie dopuszczalne było wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie.

W wyroku z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1259/05 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z unormowań przyjętych w Ordynacji podatkowej wynika, że gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, to jest z dniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, i nakłada na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (art. 21 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej), postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty może toczyć się samodzielnie w zasadzie tylko wówczas, gdy nie toczy się już postępowanie podatkowe. Postępowanie podatkowe bowiem zmierza do stwierdzenia, czy dane zawarte w deklaracji, które mogą mieć wpływ na wysokość zobowiązania, są zgodne ze stanem faktycznym (art. 21 § 5 zdanie ostatnie Ordynacji podatkowej). W jego wyniku organ podatkowy także stosuje przepisy ustawy właściwej dla danego podatku i wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, określa wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę, ewentualnie - jeśli dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym i podatnik zapłacił w całości zadeklarowany podatek - umarza postępowanie. Taki sam przedmiot, to znaczy ustalenie właściwej wysokości zobowiązania podatkowego, ma także sprawa o stwierdzenie nadpłaty, jednakże w jej wyniku organ podatkowy nie jest władny rozstrzygać, czy wystąpiła zaległość w podatku. W obu sprawach zatem, przy wykorzystaniu dwóch różnych instytucji prawa procesowego, organ podatkowy w gruncie rzeczy rozstrzyga o treści obowiązków na podstawie właściwych dla danego podatku przepisów prawa podatkowego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że nie mogą toczyć się dwa odrębne postępowania dotyczące tego samego okresu rozliczeniowego, to jest postępowanie podatkowe i postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku. Tak więc, dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wykazana w zeznaniu, nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę.

Również w wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1343/08 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego uniemożliwia wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty dopóki w obrocie prawnym pozostaje pierwotna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Powyższa konstatacja wynika z niekwestionowanego stwierdzenia, że postępowanie wymiarowe ma charakter zasadniczy i nadrzędny wobec postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Wynika to przede wszystkim z tego, że postępowanie wymiarowe ma znacznie szerszy zakres przedmiotowy i ostatecznie kształtuje wysokość zobowiązania podatkowego.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni aprobuje powyższe stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Jednocześnie wskazuje, że nie do zaakceptowania jest pogląd Skarżącej, iż na skutek uchylenia przez Sąd wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2013 r. decyzji DIS z 31 stycznia 2013 r. uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2012 r., ta ostatnia decyzja wyeliminowana została z obrotu prawnego. Taki skutek mógłby wywołać jedynie wyrok Sądu uchylający nie tylko zaskarżoną decyzję, ale również decyzję organu I instancji. Tymczasem z sentencji wyroku z 5 sierpnia 2013 r. wynika jednoznacznie, że Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2005 r., styczeń 2006 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2005 r., styczeń i luty 2006 r. oraz kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r. Jednocześnie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. daje Sądowi orzekającymi możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części, nie mniej jednak przedmiotowym wyrokiem Sąd uchylił sporą decyzję DIS w całości. Takie uprawnienie wynika natomiast z art. 134 p.p.s.a., w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego twierdzenia Skarżącej, że nie skarżyła decyzji z [...] stycznia 2013 r. w części uchylającej decyzję organu I instancji pozostają bez znaczenia dla oceny zakresu rozstrzygnięcia przez WSA z 5 sierpnia 2013 r.

Wyrok z 5 sierpnia 2013 r. wywołał sytuację, w której z obrotu prawnego wyeliminowane zostało rozstrzygnięcie DIS z [...] stycznia 2013 r., a w konsekwencji brak było rozstrzygnięcia, które uchylałoby decyzję organu I instancji.

Skoro zatem w obrocie prawnym pozostaje nieprawomocna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2012 r., nr [...] z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, to wywołuje ona skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji przez organ podatkowy, których zniesienie może nastąpić tylko na skutek uchylenia decyzji przez organ podatkowy II instancji lub przez sąd administracyjny w toku dalszego postępowania. W związku z powyższym, zapłacony przez Fundację podatek od towarów i usług wynikający z powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. jest podatkiem należnym i nie stanowi nadpłaty, o której mowa w art. 72 § 1 O.p.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym obowiązujące przepisy prawne nie przewidują możliwości wydania przez organ podatkowy decyzji określającej wysokość nadpłaty w stanie faktycznym sprawy, tj. na podstawie nieprawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uchylającego decyzję organu II instancji, w sytuacji, gdy zobowiązanie wynikające z decyzji organu I instancji wygasło poprzez zapłatę, a sama decyzja nie została jeszcze wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z powyższym nie można uznać, iż kwota uiszczona na podstawie decyzji jest nadpłatą.

Odnosząc się do zarzutu Strony naruszenia przepisów art. 120 w zw. z art. 165a § 1 oraz art. 74a O.p., Sąd jeszcze raz pragnie podkreślić, że w obrocie prawnym pozostaje nieprawomocna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, natomiast dokonana przez Stronę wpłata należności określonych powyższą decyzją nie stanowi nadpłaty, zatem nie stwierdzić, iż w tej sytuacji organ naruszył dyspozycję art. 74a O.p. Niemożność wydania decyzji określającej nadpłatę wynikała z faktu pozostawania w obrocie prawnym decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

Choć stanowisko Fundacji wyrażone w piśmie z dnia 14 sierpnia 2014 r. sprowadzało się de facto do zasygnalizowania, że inicjacja postępowania w sprawie określenia wysokości nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i marzec 2006 r. winna nastąpić z urzędu, to nie sposób przyznać, że wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a O.p. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zastosowanie niniejszego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej aktu sąd dostrzeże, że rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania i oceni, że naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym wadliwość musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie istniały podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie określenia nadpłaty, organy nie mogły podjąć z urzędu działań wskazywanych przez Stronę, zatem organ, wbrew twierdzeniom Strony, nie zlekceważyły nakazu prawnego wynikającego z przepisów prawa. W przypadku, gdy organ podatkowy ma możliwości wszczęcia postępowania z urzędu, następuje to zwykle w wyniku wewnętrznych czynności urzędowych. Nie mniej jednak sygnał od strony nie obliguje właściwego organu do wszczęcia postępowania z urzędu. Przeciwna interpretacja stanowiłaby całkowite pozbawienie organu samodzielności w rozstrzyganiu czy podjąć działanie, czy nie.

Niewątpliwie przepis art. 165a O.p. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Jednakże zdaniem Sądu, wydanie, na podstawie art. 165a O.p., przez organ podatkowy pierwszej instancji postanowienia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, w której Skarżąca zmierzała do odzyskania zapłaconego podatku VAT. W rezultacie bowiem, wobec podniesionych wyżej okoliczności postępowanie w sprawie określenia nadpłaty nie mogło być wszczęte ani na wniosek, ani z urzędu. Strona sygnalizując, w jej ocenie, konieczność wydania decyzji określającej nadpłatę w trybie art. 74 a O.p., zarzucając bezczynność organów w tym przedmiocie, z pewnością oczekiwała reakcji i stanowiska organów podatkowych. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia niewątpliwie wyjaśnia przyczyny, z powodu których nie jest możliwe rozstrzygnięcie przez organ w przedmiocie określenia nadpłaty.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.



Powered by SoftProdukt