Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej ... Spółki akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 82/10 o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi ... Spółki akcyjnej z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia ... lutego 2010 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 82/10, na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.", umorzył postępowanie przed tym Sądem w sprawie ze skargi ... Spółki akcyjnej z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia ... lutego 2010 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem skargi ... Spółki akcyjnej z siedzibą w W. jest bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia ... lutego 2010 r. dotyczącego udostępnienia informacji publicznej. Pismem tym Spółka wniosła do organu o udostępnienie na płycie CD kompletnego "Modelu kalkulacji kosztów usług świadczonych przez operatorów sieci komórkowej" wraz z elementami składowymi (takimi jak formuły).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaś pismem z dnia ... kwietnia 2010 r. Prezes UKE wniósł o umorzenie postępowania. Organ poinformował Sąd, że przy piśmie z dnia ... kwietnia 2010 r. nr ... udostępnił ... Spółce akcyjnej z siedzibą w Warszawie wersję elektroniczną modelu bottom-up (zawierającą elementy składowe, takie jak formuły) na nośniku CD, tj. w wersji i formie określonej przez wnioskodawcę. Pismo z załącznikiem doręczono wnioskodawcy w dniu 20 kwietnia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż wobec tego że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej udostępnił wnioskodawcy, przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2010 r., żądaną informację publiczną, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wszczęte skargą na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu, w chwili rozpoznania skargi organ nie pozostawał zatem w bezczynności.

Skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła ... Spółka akcyjna z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego. Postanowienie Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 149 P.p.s.a., przez błędne zastosowanie, tzn. błędne uznanie, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, wyłącznie na podstawie skierowanego do sądu oświadczenia procesowego Prezesa UKE z dnia 20 kwietnia 2010 r., w którym to piśmie organ twierdzi, że przekazał ... Spółce akcyjnej z siedzibą w W. informację publiczną, której udzielenia skarżąca żądała wnioskiem z dnia ... lutego 2010 r., a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy i wydanie postanowienia, pomimo że nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania;

2) art. 161 § 2 w zw. z art. 91 § 1 P.p.s.a. oraz art. 90 § 2 P.p.s.a. i art. 106 § 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie, tzn. przez wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym i doręczenie skarżącej tego orzeczenia wraz z załączonym oświadczeniem Prezesa UKE zawierającym wniosek o umorzenie postępowania, a w ten sposób udaremnienie możności obrony swych praw przez skarżącą (ustosunkowania się do twierdzeń i wniosku organu zawartych w przedmiotowym oświadczeniu), co stanowi przesłankę nieważności postępowania pomimo że w przedstawionym stanie sprawy konieczne było co najmniej zapoznanie się przez Sąd z wyjaśnieniami i oświadczeniami stron odnośnie oświadczenia procesowego Prezesa UKE z dnia 20 kwietnia 2010 r. zawierającego wniosek o umorzenie postępowania oraz charakteru i treści informacji udzielonej skarżącej przez Prezesa UKE wraz z pismem z dnia ... kwietnia 2010 r./znak: .... , które rzekomo - zdaniem organu - stanowiło prawidłową odpowiedź na wniosek ... Spółki akcyjnej z siedzibą w W. z dnia ... lutego 2010 r. o udzielenie informacji publicznej;

3) art. 106 § 3 w zw. z art. 161 § 2 i art. 91 § 1 P.p.s.a. oraz art. 90 § 2 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie, tzn. poprzez przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu (pisma Prezesa UKE z dnia 19 kwietnia 2010 r. wraz z załącznikami, adresowanego do ... Spółki akcyjnej z siedzibą w W.) na posiedzeniu niejawnym, pomimo że sąd pierwszej instancji powinien był wyznaczyć posiedzenie jawne w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych zaistniałych wskutek przesłania ... Spółce akcyjnej z siedzibą w W. pisma organu z dnia 19 kwietnia 2010 r. oraz ewentualnie przeprowadzić dowód z tego pisma na rozprawie;

4) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie, tzn. przez lakoniczne i niepełne uzasadnienie postanowienia, w którym brak jest:

- stanowiska skarżącej odnośnie oświadczenia Prezesa UKE z dnia 20 kwietnia 2010 r. (zawierającego wniosek o umorzenie postępowania), co nastąpiło wskutek jednoczesnego doręczenia skarżącej postanowienia i oświadczenia organu, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu (zaniechanie doręczenia oświadczenia przed wydaniem postanowienia),

- wyjaśnienia, dlaczego Sąd uznał oświadczenie Prezesa UKE za wystarczające dla stwierdzenia, iż wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania (tj. przyczyn uznania, że organ udzielił informacji publicznej żądanej przez stronę).

Wskazując na te zarzuty ... Spółka akcyjna z siedzibą w W. wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że postępowanie w sprawie bezczynności organu staje się bezprzedmiotowe w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji lub dokonania czynności - po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Sytuacja opisana na wstępie zachodzi w sprawie niniejszej, ponieważ po wniesieniu przez ... Spółkę akcyjną z siedzibą w W. skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 2 lutego 2010 r. dotyczącego udostępnienia informacji publicznej, Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. oznajmił, że w załączeniu przekazał na płycie CD kopię "Modelu kalkulacji kosztów usług świadczonych przez operatorów w sieci komórkowej" wskazując jednocześnie, że informacja ta została zamieszczona na stronach Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu 9 czerwca 2009 r.

Kwestia sposobu rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność w przypadku, gdy organ po wniesieniu skargi na bezczynność dokonał czynności lub wydał akt, była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2006 r. (sygn. akt I OPS 6/08), w której wyrażono pogląd, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono m.in., iż stosownie do art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo, że pozostawał on w zwłoce - przestaje tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również z tego powodu i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd wyrażony w powyższej uchwale. Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest więc nieusprawiedliwiony.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. przez lakoniczne i niepełne uzasadnienie postanowienia, w którym brak jest stanowiska skarżącej odnośnie oświadczenia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 20 kwietnia 2010 r. oraz wyjaśnienia, dlaczego Sąd pierwszej instancji uznał oświadczenie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej za wystarczające dla stwierdzenia, że wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem nie można uznać, że miałby on istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Instytucja umorzenia postępowania sądowego toczącego się w sprawie bezczynności organu oparta została na przesłance obiektywnej - wydaniu określonych rozstrzygnięć przez organ będący uprzednio w bezczynności. Organ wydając te orzeczenia nie jest już w bezczynności, zaś sprawa prowadzona przez Sąd w tym zakresie staje się bezprzedmiotowa. Odrębną zaś kwestią jest pozbawienie strony postępowania możności działania w tym postępowaniu, tak jak to podnosi skarżąca kasacyjnie, przez niedoręczenie przedmiotowych rozstrzygnięć. Sprawa ta pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania, jednakże wskazać należy, że strona pozbawiona możności działania, która np. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy, może w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dochodzić swoich praw, przed organem, który przedmiotowe orzeczenia wydał.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a., zaś w sprawie niniejszej skarga kasacyjna została oddalona.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.