Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia [A.] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 300/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [A.] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu z budżetu państwa postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 28 października 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 300/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [A.] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu z budżetu państwa.

Sąd I instancji podniósł, że w dniu 4 października 2019 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej odpis postanowienia z 30 września 2019 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W dniu 14 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że w dniach 4-5 października 2019 r. prowadził szkolenie w K. w gminie R. N., w związku z czym nie mógł podjąć jakichkolwiek działań w sprawie aż do powrotu 6 października 2019 r. Oświadczył, że 7 października 2019 r. zlecił stowarzyszeniu przygotowanie dodatkowych danych i dokumentów księgowych niezbędnych do złożenia zażalenia na postanowienie, ze szczególnym uwzględnieniem sprawozdania finansowego za 2017 i 2018 rok. Uzyskał zapewnienie, że wszelkie niezbędne informacje zostaną przygotowane przez osobę zatrudnioną w stowarzyszeniu na stanowisku księgowej i przekazanie mu najpóźniej do 10 października 2019 r. Jednak z przyczyn niezależnych, podyktowanych koniecznością nagłego wyjazdu, księgowa w dniach 9 - 11 października 2019 r. skorzystała z urlopu na żądanie. Po jej powrocie do pracy 14 października 2019 r. wszelkie dane zostały przekazane pełnomocnikowi, a samo zażalenie również w tym dniu złożono w placówce pocztowej.

Do wniosku pełnomocnik skarżącej dołączył kopię wniosku o urlop na żądanie księgowej M. M., kopię oświadczenia pracodawcy ws. urlopu na żądanie, zaświadczenie o prowadzeniu szkolenia w dniach 4-5 października 2019 r. oraz zażalenie na postanowienie.

Sąd I instancji, odmawiając przywrócenia terminu podkreślił, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiego można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Zdaniem Sądu I instancji, ryzyko skutków wynikających z niewykonania zleconych czynności przez osoby trzecie obciąża pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się zawodowy pełnomocnik, nie mogą być uznane za brak winy w uchybieniu terminowi, bowiem to pełnomocnik ponosi wówczas ryzyko działania takich osób. Pełnomocnik powinien ponadto tak zorganizować swoją pracę, aby zapewnić sprawność i terminowość swego działania. Pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił zatem, że nie ponosi winy za uchybienie terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca przedstawiła ponownie argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności strona nie miała możliwości dochowania terminu.

Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej wniesienie zażalenia z zachowaniem wyznaczonego terminu.

Pełnomocnik skarżącej podał jako przyczynę uchybienia terminu dwie okoliczności: po pierwsze, prowadzenie przez pełnomocnika szkolenia w dniach 4-5 października 2019 r., a po drugie urlop księgowej skarżącego stowarzyszenia w dniach 9-11 października 2019 r. Odnosząc się do pierwszej z nich, należy stwierdzić, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej powinien tak zorganizować swoją pracę, aby móc skutecznie świadczyć pomoc prawną na rzecz swojego mocodawcy. Przebywanie przez pełnomocnika poza siedzibą kancelarii w związku z prowadzeniem szkolenia w innej miejscowości nie usprawiedliwia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, fakt ten nie zwalnia bowiem pełnomocnika z obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych w imieniu strony. Wyjazd na szkolenie nie może być uznany za sytuację nagłą i nieprzewidywalną i nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia.

Nie mogła również zostać uwzględniona argumentacja dotycząca niemożności złożenia w terminie skutecznego zażalenia w związku z brakiem dokumentacji księgowej. Należy bowiem podkreślić, że warunkiem skuteczności zażalenia, w myśl art. 85 p.p.s.a., jest jego złożenie w terminie. Natomiast brakująca dokumentacja księgowa, która zdaniem skarżącej potwierdzała okoliczności podnoszone w zażaleniu, mogła zostać przesłana do Sądu w ramach uzupełnienia zażalenia już po jego wniesieniu w ustawowym terminie. W konsekwencji, urlop pracownika skarżącego stowarzyszenia nie był okolicznością uniemożliwiającą pełnomocnikowi podjęcie skutecznych działań zmierzających do ochrony interesów mocodawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zatem przyjąć, by przytoczone przez pełnomocnika skarżącej okoliczności świadczyły o zachowaniu najwyższej staranności w prowadzeniu sprawy, a co za tym idzie, by mogły zostać uznane za świadczące o braku winy w uchybieniu terminu. Z tej przyczyny Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługiwał na uwzględnienie.

Należy dodatkowo wyjaśnić, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17, z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 222/17 oraz z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 392/16, orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.