Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów – oddala skargę –

Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu [...], działając na podstawie art. 31 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575) – zwanej dalej ustawą o IPN, po rozpoznaniu wniosku M. L. (zwanej dalej skarżącą) w sprawie udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących M. I., w dniu [...] maja 2017 r. wydał decyzję nr [...], mocą której udostępnił skarżącej kopie stron określonych w tej decyzji z materiałów archiwalnych o podanych sygnaturach.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o IPN, w dniu [...] lipca 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że dokumenty objęte zaskarżoną decyzją, oprócz dokumentu znajdującego się na klatce [...] z materiałów archiwalnych o sygn. akt [...], nie dotyczą M. I. w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN, mimo że są to dokumenty z nim związane (był źródłem informacji). Dokumenty te zostały przez niego wytworzone lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora przy operacyjnym zdobywaniu informacji, jednakże nie dotyczą jego w rozumieniu powołanego przepisu, a zatem nie powinny zostać udostępnione do wglądu M. L., jako osobie najbliższej.

M. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2017 r., w której podała, że otrzymała już kopie dokumentów, a Prezes IPN nie ma prawa jej ich odebrać, za to blokuje jej wgląd do oryginałów dokumentów dotyczących jej zmarłego męża. Udostępnione jej kopie dokumentów są nieczytelne.

Prezes IPN w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o IPN każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udostępnienie do wglądu dotyczących go dokumentów będących w zasobach Instytutu Pamięci. Udostępnienie to odbywa się w formie czynności materialno - technicznej. Dokumenty udostępnia się do wglądu w siedzibie oddziału Instytutu Pamięci właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Każdy kto uzyskał wgląd w dokumenty ma przy tym prawo - na zasadach i w zakresie określonych w ustawach - do uzyskania kopii tych dokumentów. Akta lub ich kopie udostępniane są bez tzw. anonimizacji. Zainteresowanym są udostępniane pełne dane identyfikujące tożsamość osób, które przekazywały informacje organom bezpieczeństwa państwa do 1989 r. Formę decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział jedynie dla udostępnienia kopii dokumentów dotyczących wnioskodawcy i wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji (art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN).

Natomiast art. 31 ust.1 ustawy o IPN stanowi, że udostępnienie przez Instytut Pamięci kopii dokumentów, w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W świetle powyżej przytoczonych przepisów, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że dokumenty, które organ pierwszej instancji udostępnił skarżącej, a które dotyczyły M. I., nie powinny być udostępnione skarżącej, gdyż nie zostały spełnione warunki określone w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN.

Zgodnie z art 32 ust.1 ustawy o IPN, po rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w art. 31 ust. 2, Prezes Instytutu Pamięci wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy decyzję, o której mowa w art. 31 ust. 1;

2) uchyla decyzję, o której mowa w art. 31 ust. 1, i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie pkt 2 powyżej przytoczonego przepisu i należy ocenić, że organ odwoławczy, ograniczony treścią powyżej przytoczonego przepisu, mógł wydać tylko rozstrzygnięcie w warunkach tego przepisu, pomimo że skarżąca otrzymała już kopie żądanych dokumentów.

Z powyższych względów Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.