Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.Sp. z o.o. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 583/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 15 maja 2024 r. nr SKO.4120.1805.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 583/24, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 maja 2024 r. nr SKO.4120.1805.2023 w przedmiocie braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu na wniosek K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w W. (dalej: "spółka" lub "uczestnik postępowania").

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z 15 maja 2019 r., nr KD.5410.1.1922.2019.AK, po rozpoznaniu wniosku spółki Starosta Wałecki, na podstawie art. 73 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., dalej: "p.r.d."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "k.p.a."), zarejestrował pojazd marki B., o numerze nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wałczu (dalej: "Prokurator"), złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie sprzeciw od ww. ostatecznej decyzji organu I instancji, w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Prokurator zarzucił organowi I instancji, że wydał ww. decyzję z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., polegającym na wydaniu decyzji bez zgromadzenia wszystkich niezbędnych dokumentów, w tym braku świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. W ocenie Prokuratora, w stosunku do przedmiotowego ciągnika rolniczego dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego UE, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego członkiem Unii. Prokurator powołał się na regulacje prawne dotyczące warunków wprowadzenia pojazdu do obrotu, w tym wymogi podlegania procedurze homologacji zawarte w przepisach p.r.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 2 marca 2013 r., dalej: "rozporządzenie nr 167/2013").

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wydało 15 maja 2024 r. decyzję nr SKO.4120.1805.2023, w której stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 70b ust. 1 i ust. 2 p.r.d., art. 70g ust. 1 p.r.d. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.) i wyjaśnił, że organ I instancji, uznając, że ciągnik rolniczy nie był nowym pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 62 p.r.d., dokonał rejestracji przedmiotowego ciągnika, zarejestrowanego uprzednio na terytorium państwa trzeciego - Białorusi, na podstawie dokumentów wymaganych art. 72 p.r.d., które nie zawierały odpowiedniego świadectwa homologacji typu nowego pojazdu - tu ciągnika kategorii T lub innego równoważnego dokumentu.

Zdaniem organu odwoławczego, problem w istocie sprowadza się do oceny, czy zgłoszony do rejestracji pojazd można było uznać wprost za pojazd nowy, który obowiązkowo podlega procedurze homologacji i wymaga w celu rejestracji potwierdzenia spełnienia wymagań technicznych odpowiednich dla tego typu pojazdu, czy też uznanie to musiało być poprzedzone analizą i wykładnią przepisów zarówno p.r.d., jak i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 oraz ustalenia prymatu wskazanych regulacji względem siebie. Zawarte w ustawie p.r.d. i rozporządzeniu nr 167/2013 definicje pojazdu nowego nie są tożsame. Odniesienie się jedynie do przepisów krajowych pozwala na uznanie, że pojazdem nowym jest każdy pojazd fabrycznie nowy, który nie był zarejestrowany. Przy czym ustawa p.r.d. nie definiuje pojęcia "rejestracji", ani "dopuszczenia" nie wskazuje też, że rejestracja może mieć miejsce jedynie na terenie UE. Natomiast w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 167/2013 można wywieść, że pojazdem nowym jest każdy pojazd sprowadzony spoza Unii, gdyż rejestracja jest zezwoleniem na dopuszczenie pojazdu, natomiast pojęcie "dopuszczenia" związane jest wyłącznie z terytorium Unii Europejskiej. Bazując zatem wyłącznie na przepisach krajowych, organ miał podstawy do rejestracji ciągnika rolniczego. Uwzględniając jednak przepisy rozporządzenia nr 167/2013 winien uzależnić jego rejestrację od przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie odpowiednich wymagań technicznych w zakresie homologacji.

Organ odwoławczy wskazał, że kwestia uznania za pojazdy nowe ciągników z państwa trzeciego, była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), który w wyroku w sprawie o sygn. C-513/15 stwierdził, że używany ciągnik z państwa trzeciego, który nie posiada homologacji typu WE i jest przeznaczony po raz pierwszy do użytku w Unii Europejskiej jest "nowym pojazdem".

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że organ I instancji powinien odmówić dokonania rejestracji ww. ciągnika z uwagi na brak dokumentów homologacji. Przy czym decyzja starosty, choć naruszająca art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., nie narusza go rażąco, ani też nie została wydana z rażącym naruszeniem innych przepisów tej ustawy, czy bez podstawy prawnej, a tym samym nie zachodzi przesłanka stwierdzenia jej nieważności. Proste zestawienie treści decyzji organu I instancji z treścią przepisów p.r.d. nie wykazuje, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Sprzeczność ujawnia się dopiero po dokonaniu wykładni przepisów krajowych z przepisami unijnymi. Nie zaistniały w ocenie organu odwoławczego, też inne przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

Prokurator złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy i uczestnik postępowania wnieśli o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.

WSA w Szczecinie wyrokiem z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 583/24, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 maja 2024 r. nr SKO.4120.1805.2023.

W uzasadnieniu powyższego wyroku WSA w Szczecinie przytoczył treść art. 156 k.p.a., art. 71 ust. 1 p.r.d., art. 72 p.r.d. i stwierdził, że w niniejszej sprawie bezsporne było, że przedmiotowy pojazd podlegał procesowi rejestracji i wcześniej nie był zarejestrowany w Polsce, lecz na Białorusi. Ponadto, jak wynikało z akt, spółka składając wniosek o rejestrację ciągnika, nie przedłożyła dokumentów homologacji. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przedmiotowy pojazd powinien posiadać dokument homologacji w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Zatem w sytuacji gdy pojazd ten nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Polski, złożenie takiego dokumentu homologacji przez spółkę było obowiązkowe w postępowaniu rejestracyjnym ww. pojazdu.

Jak zważył Sąd I instancji, kwestia regulacji prawnych dotyczących homologacji pojazdów rolniczych jest w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu nr 167/2013. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zatem jest to akt prawny, który winien być stosowny przez organ I instancji. Powyższe rozporządzenie określa ogólnounijne przepisy dotyczące wymogów technicznych i procedur, aby zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013, "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep lub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych lub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11). Według art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013 "nowy pojazd" to pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony. "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres (art. 3 pkt 38), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii Europejskiej pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 40). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu po raz pierwszy w Unii Europejskiej (art. 3 pkt 39). W rozumieniu art. 3 pkt 41 rozporządzenia nr 167/2013 "importerem" jest każda osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę w Unii Europejskiej, która wprowadza do obrotu pojazd, pochodzący z państwa trzeciego, czyli jak w niniejszej sprawie z Białorusi (państwa nie będącego członkiem UE). Powyższe rozporządzenie określa, m.in. obowiązki w zakresie homologacji pojazdów rolniczych ciążące nie tylko na producentach, lecz również na importerach. Do przepisów rozporządzenia nr 167/2013 odnoszą się przepisy p.r.d., przewidując np.:

- w art. 70g p.r.d. - zakaz wprowadzenia do obrotu nowego pojazdu bez wymaganych świadectw homologacji; sposób postępowania podmiotu, który wprowadził do obrotu ww. pojazd; sankcje;

- w art. 70zn ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 70zo ust. 2 p.r.d. - możliwość dopuszczenia jednostkowego pojazdu na wniosek producenta, importera czy właściciela pojazdu;

- w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. - obowiązek załączenia dokumentów homologacji pojazdu do wniosku o jego rejestrację, czy zwolnienie z tego obowiązku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.

Sąd I instancji podniósł, że powyższe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. i jest obowiązujące na terenie UE. Rozporządzenie nr 167/2013 uchyliło dyrektywę 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych homologowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG (Dz. U. 2003.L 171, s.1), do której odnosił się wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 czerwca 2017 r. o sygn. C-513/15. W ww. wyroku, choć wydanym na tle przepisów dyrektywy 2003/37/WE, które były podobne do przepisów rozporządzenia nr 167/201, TSUE wyjaśnił, że zarejestrowanie używanego ciągnika, pochodzącego z państwa trzeciego i wprowadzonego po raz pierwszy na teren UE jest możliwe po spełnieniu przez niego wymogów homologacji obowiązujących w UE.

Podnoszona przez organ odwoławczy odmienność pojęcia "nowy pojazd" z art. 2 pkt 62 p.r.d. i w przepisach rozporządzenia nr 167/2013 nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy, gdyż w istocie pojęcie nowego pojazdu na tle przepisów p.r.d. odnosi się do kwestii homologacji pojazdu, np. art. 70g, art. 70s.

Zdaniem Sądu I instancji, stwierdzone przez organ odwoławczy naruszenie przez organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest zatem oczywiste, gdyż dokument, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. był wymagany, dla uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego. Wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie sposób uznać, że w postępowaniu przed organem I instancji wystąpiła konieczność zastosowania złożonego procesu wykładni dla odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego i zapisanych konsekwencji prawnych. W ocenie Sądu I instancji, wystarczyło przepisy ze sobą zestawić, aby odczytać w sposób prawidłowy normę prawa. Znajomość obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem organu administracji. Powyższe stanowisko odnoszące się do kwestii oczywistości naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt: II GSK 2302/23, II GSK 1606/23, II GSK 1634/23, II GSK 1637/23, II GSK 1823/23 oraz II GSK 1904/22 (publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w których rozpoznane zostały skargi kasacyjne spółki od wyroków WSA w Szczecinie wydanych w analogicznych sprawach, dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu.

Sąd I instancji wyjaśnił, że samo przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisu jednoznacznego w swej treści, nie może stanowić jedynej i wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, aby rodzaj naruszenia i jego skutki powodowały, że decyzja, lub postanowienie nie mogły by być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob. K. Glibowski w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2020 r., s. 1264).

WSA podkreślił, że procedura stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo lub nakładających obowiązek prawny. Sąd I instancji przypomniał, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki tego stanu, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Tej ostatniej przesłance należy przy tym nadać decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania. Tym samym o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić dopiero wtedy, gdy decyzja lub postanowienie kończące postępowanie wywołuje stan istotnie niezgodny z prawem - jej funkcjonowanie w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zaufania obywatela do działań organu.

Sąd I instancji wskazał również, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych wyżej wyrokach, na potrzebę stosowania przy rozstrzyganiu spraw w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności, prawidłowego katalogu rodzajów rozstrzygnięć. Co do zasady więc, jeżeli okoliczności na to pozwalają, organ orzeka o "stwierdzeniu nieważności decyzji" bądź o "odmowie stwierdzenia nieważności decyzji", zwłaszcza, jeżeli uznaje, że nie wystąpiły podstawy do unieważnienia decyzji. W sytuacji zaś wystąpienia przesłanek negatywnych, np. z art. 156 § 2 k.p.a., właściwy organ orzeka o "wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa", wskazując przy tym okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji. Do katalogu rozstrzygnięć nie należy natomiast "stwierdzenie braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji".

Mając powyższe rozważania na względzie, zdaniem Sądu I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien uwzględnić przedstawioną ocenę prawną, a w szczególności rozważyć, czy stwierdzone w sprawie niewątpliwe naruszenie prawa miało rażący charakter. Takich rozważań decyzja organu bowiem nie zawiera. Nadto obowiązkiem organu jest przeanalizowanie, czy decyzja organu I instancji wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Jakkolwiek bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ uznał, że charakter decyzji o rejestracji pojazdu wyklucza stwierdzenie, iż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, to jednak swojego stanowiska w tym zakresie nie wyjaśnił. Z tego też względu, Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku wniósł uczestnik, wskazując na uchybienia, z których uczynił następujące zarzuty:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. uczestnik podniósł naruszenie zaskarżonym orzeczeniem prawa materialnego, tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., jak również w związku z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013 poprzez błędną wykładnię, w ramach której WSA w Szczecinie wadliwie uznał, że stwierdzone przez organ odwoławczy naruszenie przez organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy naruszenie to nie miało charakteru rażącego, a jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych ww. przepisów prawa poprzedzonych złożonym procesem wykładni,

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uczestnik podniósł naruszenie zaskarżonym orzeczeniem przepisów postępowania, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez WSA w Szczecinie o uchyleniu zaskarżonej skargą decyzji organu odwoławczego z uwagi na zarzucone jej wydanie z naruszeniem innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jednak bez jednoczesnego wykazania przez ww. sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej, a w szczególności, że w następstwie zbadania przez organ odwoławczy społeczno-ekonomiczno-gospodarczych skutków wydania decyzji o rejestracji przedmiotowego ciągnika rolniczego przez organ I instancji bez zażądania przedłożenia dokumentu homologacji może nastąpić wydanie decyzji o odmiennej niż dotychczas treści.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, uczestnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi Prokuratora poprzez jej oddalenie, zasądzenie na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, oświadczając, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zasadności zarzutów.

Prokurator, jak i organ odwoławczy nie wnieśli odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie odnieśli się do podniesionych w niej zarzutów w innej formie procesowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mając na uwadze, że wnosząca ten środek odwoławczy spółka zrzekła się rozprawy, a Prokurator Rejonowy w Wałczu i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie nie zażądali jej przeprowadzenia.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, wymienionych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, przez ich błędną wykładnię polegającą przede wszystkim na wadliwym uznaniu przez WSA, że stwierdzone przez SKO naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, jakkolwiek stwierdzone naruszenie zaistniało, to jednak nie miało charakteru rażącego, a jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych powołanych przepisów prawa, których zastosowanie musiało zostać poprzedzone złożonym procesem wykładni, co wyklucza istnienie wady kwalifikowanej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego jest niezasadny.

Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że naruszenie przez Starostę art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było "oczywiste".

Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu był i jest dowód rejestracyjny (art. 71 ust. 1 p.r.d.). Przepis art. 72 p.r.d. zawiera katalog dokumentów stanowiących podstawę do rejestracji, przy czym w odniesieniu do dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 3 powołanego przepisu, stanowi, że wymagania te nie dotyczą pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.). Żaden z powołanych przepisów prawa krajowego, regulujących dopuszczenie do ruchu pojazdu, czy też dokumentów wymaganych do jego rejestracji, nie odsyła ani też nie posługuje się pojęciem "nowego pojazdu", do którego odnosi się Samorządowe Kolegium Odwoławcze i skarżąca kasacyjnie.

W nawiązaniu do podnoszonej w skardze kasacyjnej sprzeczności definicji "nowego pojazdu" w prawie krajowym i unijnym trzeba wyjaśnić, że definicja "nowego pojazdu" zawarta w art. 2 pkt 62 p.r.d. odnosi się do wszelkiego rodzaju pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym, a więc środków transportu przeznaczonych do poruszania się po drodze oraz maszyn lub urządzeń do tego przystosowanych (art. 2 pkt 31 p.r.d.). W przypadku pojazdów rolniczych takich jak zgłoszony do rejestracji, w zakresie ich homologacji, zastosowanie mają natomiast przepisy rozporządzenia 167/2013, w tym także definicje legalne. Wobec takich zakresów regulacji prawa krajowego i unijnego nie sposób przyjąć, by zachodziła tu sprzeczność, o której mowa w skardze kasacyjnej.

Mając na uwadze, że w tej konkretnej sprawie nie miało zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., to nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. rozporządzenia 167/2013, dokument o którym mowa w art. 72 ust.1 pkt 3 p.r.d. był wymagany przy rejestracji ciągnika rolniczego. Rozporządzenie to definiuje pojęcie nowego pojazdu (pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony) i pojęcie dopuszczenia, które oznacza "pierwsze wykorzystanie w Unii pojazdu" (odpowiednio art. 3 pkt 37 i pkt 40 rozporządzenia). Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 38 omawianego rozporządzenia rejestracja oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niewątpliwe jest, że w dacie zgłoszenia do rejestracji pojazd marki B. o numerze nadwozia [...], był - w rozumieniu przepisów rozporządzenia 167/2013 - pojazdem nowym, albowiem przed tą datą nie był on wykorzystywany w UE i nie wydano administracyjnego zezwolenia na dopuszczenie tego pojazdu, w tym do ruchu drogowego. Rozporządzenie 167/2013 ustanawia wymogi administracyjne i wymagania techniczne w zakresie homologacji typu wszystkich nowych pojazdów, układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Producent nowych pojazdów, które mają być wykorzystane po raz pierwszy w Unii, ma obowiązek uzyskania homologacji, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu 167/2013 (art. 8 ust. 1 rozporządzenia). Obowiązki producentów mają także zastosowanie do importerów i dystrybutorów, w przypadkach określonych w art. 15 rozporządzenia nr 167/2013, w tym wówczas gdy importer lub dystrybutor udostępnia na rynku lub rejestruje pojazdy. Z kolei organy państw członkowskich UE, zgodnie z art. 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zezwalają na wprowadzenie do obrotu, rejestrację lub dopuszczenie tylko takich pojazdów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych, które spełniają wymogi rozporządzenia.

W rozpoznawanej sprawie należało zatem dokonać wykładni art. 72 ust.1 pkt 3 w zw. z ust. 2 pkt 1 p.r.d. i omówionych powyżej przepisów rozporządzenia unijnego. Rezultat tej wykładni przy zastosowaniu reguł językowych i systemowych jest jednoznaczny i w istocie niesporny – dokument, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. był wymagany dla uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego.

"Skomplikowany proces wykładni" eksponowany tak w skardze kasacyjnej, jak i przez Kolegium, którego działanie kontrolował Sąd I instancji nie jest tym samym co istotne wątpliwości interpretacyjne, ograniczające możliwość orzekania o rażącym naruszeniu prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i do których odnoszą się powołane w skardze kasacyjnej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Istotne wątpliwości interpretacyjne występują wówczas, gdy na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesu wykładni, możliwe są do przyjęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w znacznej mierze przeciwstawne wyniki wykładni i gdy weryfikacja celowościowo-funkcjonalna i aksjologiczna odwołuje się do tak istotnych celów, skutków czy wartości społecznych, przeważających wyniki wykładni językowo-systemowej, że ich nieuwzględnienie naruszałoby stan praworządności. Istotne wątpliwości interpretacyjne w powyżej zaprezentowanym rozumieniu w tej sprawie nie wystąpiły.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że przed wejściem w życie rozporządzenia 167/2013, w okresie obowiązywania Dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i leśnych omawiane zagadnienie budziło wątpliwości interpretacyjne, które zostały rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 15 czerwca 2017 r., C-513/15, który orzekł, że dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, że wprowadzenie do użytku i zarejestrowanie w państwie członkowskim używanych ciągników przywiezionych z państwa trzeciego jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych przewidzianych w tej dyrektywie. Jednakże orzeczenie to i powstałe wątpliwości obejmowały, co raz jeszcze należy wyraźnie podkreślić, inny stan prawny, a obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia 167/2013 są w tej kwestii jednoznaczne.

Przystępując do oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie o uchyleniu zaskarżonej skargą decyzji organu odwoławczego z uwagi na zarzucone jej wydanie z naruszeniem innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jednak bez jednoczesnego wykazania przez sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej, należy zauważyć, że powołany ostatni przepis nie należy do przepisów regulujących postępowanie administracyjne, lecz stanowi materialnoprawną podstawę aktu stwierdzającego nieważność decyzji (postanowienia). Wobec tego w przypadku stwierdzenia przez wojewódzki sąd administracyjny naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podstawę prawną wyroku powinien stanowić art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd nie ma obowiązku wykazania, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tak jak jest to w przypadku uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W świetle powyższego, oczekiwania spółki odnośnie spełnienia przez Sąd I instancji obowiązku wykazania "prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej" nie mają podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji powołując w podstawie prawnej wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie wskazał żadnego przepisu postępowania, który został naruszony przez SKO. To uchybienie, wobec wynikającego z art. 183 § 1 p.p.s.a. związania granicami skargi kasacyjnej, nie podlegało jednak ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.