Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. na rzecz skarżącego R. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Dyrektor Aresztu Śledczego w R. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r. działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako Kpa), art. 184 ust. 1, art. 187 oraz art. 192 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 79, poz. 523) odmówił przyznania R. W. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że ww. funkcjonariusz do wniosku dołączył akt poświadczenia dziedziczenia w formie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2010 r., z którego wynika, że nabył on [...] części spadku po W. W.. W skład spadku wchodzi nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...] metrów kwadratowych i powierzchni mieszkalnej [...] metrów kwadratowych. W związku z powyższym funkcjonariusz nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. W. wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W., decyzją nr [...]

z dnia [...] listopada 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 184

i art. 187 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. R. W. nabył

w drodze dziedziczenia udział wynoszący [...] części nieruchomości, na której posadowiony jest dom mieszkalny o powierzchni mieszkalnej [...] metrów kwadratowych, a zatem stał się współwłaścicielem domu mieszkalnego. W dniu złożenia wniosku wnioskodawca posiadał dom mieszkalny w miejscowości pobliskiej pełnienia służby, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Dodatkowo organ wskazał, ze zgodnie z art. 206 kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem

i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2010 r., R. W. (dalej jako skarżący) wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie 187 pkt 2 w zw. z art. 173 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy

o Służbie Więziennej, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni co najmniej [...] metrów kwadratowych przypadającej na jego rodzinę;

- naruszenie art. 11 Kpa w zw. z art. 173 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez brak uzasadnienia wartości przyjętej jednostkowej normy powierzchni mieszkalnej co do członków rodziny skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w toku postępowania ustalono, że nabył udział w wysokości [...] współwłasności domu, nie można więc przyjąć, że jest właścicielem całej nieruchomości, zaś po przeliczeniu jego udział przekłada się na powierzchnię mniejszą niż [...] metrów kwadratowych. Nie zgodził się również

z argumentacją organu co do art. 206 kc, podnosząc że nie jest możliwe zamieszkiwanie w [...] domu przez [...] rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga jest zasadna. Organy obu instancji dokonały bowiem błędnej interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, a tym samym dopuściły się wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bezspornym jest, że skarżący jako funkcjonariusz służby stałej nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.

Poza sporem jest również, że nabył spadek po ojcu w skład którego wchodził udział ([...]) w części nieruchomości domu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m. kw., mieszkalnej [...] m. kw. wraz z rodzeństwem.

W ocenie Sądu fakt nabycia przez skarżącego jako jednego ze spadkobierców ustawowych udziału w domu po ojcu, nie pozbawia go uprawnień do pomocy finansowej na podstawie art. 184 ustawy o Służbie Więziennej.

W stanie faktycznym wynikającym z akt sprawy nabyty udział w spadkowym budynku mieszkalnym nie odpowiadał bowiem nawet minimalnym normom powierzchniowym, jakie przysługują funkcjonariuszom posiadającym rodzinę,

a określonym w art. 173 ust. 1 i 2 ww. ustawy.

Skoro rodzina skarżącego, co jest okolicznością bezsporną, składa się z [...] osób, to minimalna powierzchnia mieszkalna wynosi [...] m. kw. Tymczasem w wyniku spadku skarżący nabył [...] części budynku mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej [...] m. kw. Tak więc przysługująca mu część domu, w przypadku gdyby doszło nawet do jego fizycznego podziału wynosiłaby mniej niż [...] m. kw. ([...] : [...] = [...]m. kw.).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego jako funkcjonariusza posiadającego [...] osobową rodzinę – nie zostały

w myśl ww. przepisów zaspokojone.

Organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów kodeksu cywilnego dotyczących współwłasności na tle stanu faktycznego sprawy.

Przepisy o Służbie Więziennej nie wykluczają z kręgu osób uprawnionych do przydziału lokalu i pomocy finansowej na uzyskanie lokalu funkcjonariuszy będących współwłaścicielami domów.

Ponadto organy błędnie interpretując przepisy prawa materialnego dopuściły się także naruszenia przepisów postępowania, gdyż nie wyjaśniły w wystarczający sposób sytuacji mieszkaniowej skarżącego i uznały, że odziedziczony po ojcu wspólnie z rodzeństwem udział w nieruchomości w zakresie powierzchni mieszkalnej nieodpowiadającej przewidzianym dla funkcjonariusza posiadającego rodzinę normom mieszkaniowym pozbawia go uprawnień do pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Organy uchybiły w ten sposób art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny w sposób wyczerpujący ustalić sytuację mieszkaniową skarżącego, w tym z uwzględnieniem jego tytułu prawnego do spadkowego budynku, w szczególności gdzie skarżący wraz z rodziną zamieszkuje, kto zamieszkuje, korzysta i w jakim zakresie z budynku będącego przedmiotem spadku, czy skarżący wraz z pozostałymi spadkobiercami dokonał działu spadku i w jaki sposób.

Wynik ustaleń faktycznych we wskazanych zakresach organy służbowe powinny następnie skonfrontować z odpowiednimi przepisami regulującymi zasady udzielania pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w Służbie Więziennej

i w zależności od wyników tych ustaleń podjąć właściwe rozstrzygnięcie.

Organy mając na uwadze powyższe uwagi Sądu oraz treść art. 153 p.p.s.a winny ponownie więc rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt

1 ppkt a) i c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak

w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), bowiem skarżący był reprezentowany przed Sądem przez adwokata.