Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 965/19 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej oddala skargę kasacyjną.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 10 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 965/19 oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta O. z [...] lutego 2019 r., którą na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3, 4, 11 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945, dalej upzp) oraz art.104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej Kpa) ustalono skarżącej jednorazową opłatę w wysokości 3 409,80 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla udziału [...] w działce położonej przy ul. [...], oznaczonej nr [...], obręb nr [...] m. O., o całkowitej powierzchni 1,3409 ha, która na dzień sprzedaży stanowiła działkę nr [...].

2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa), poprzez oddalenie skargi na ww. decyzję Kolegium wskutek pominięcia okoliczności faktycznych sprawy i uznanie, wbrew zgromadzonemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że skarga winna być oddalona, podczas gdy wniosek takowy jest chybiony i w świetle stanu prawnego jak i faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu niniejszej skargi nieuzasadniony;

2) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa w zw. z art. 141 § 4 Ppsa poprzez przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku organy administracji wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz, że dokonały ich właściwej oceny, podczas gdy Sąd w sposób bezrefleksyjny powielił ich argumentację w zakresie okoliczności i podstaw prawnych wydanej decyzji;

3) art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej Pusa) w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 Kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej analizy odnoszącej się do istnienia podstaw rażącego naruszenia prawa i w konsekwencji bezzasadne nieuwzględnienie skargi;

4) art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa, poprzez niewyjaśnienie w sposób właściwy i rzetelny przez organ sposobu przeznaczenia i możliwości zagospodarowania spornej nieruchomości przed i po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz poprzez brak krytycznej oceny dowodu w postaci operatu szacunkowego i niezweryfikowanie oceny wzrostu wartości nieruchomości.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie należało nie uwzględniać wniosku dowodowego strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, podczas gdy analiza sprawy wskazuje bezspornie na takową konieczność.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto zawnioskowano o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia rzeczywistej i prawidłowej wartości nieruchomości.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.

3.2. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.).

3.3. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

3.4. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że w zasadzie dotyczą one kwestionowania ustaleń zawartych w operacie szacunkowym, a zaakceptowanych przez organy i Sąd I instancji. W tym zakresie wyjaśnić należy, że operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Jak jednak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie, ani sąd, ani organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Ocena operatu szacunkowego winna być jednak dokonana pod względem formalnym, to jest należy zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzeniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe (por. m.in. wyroki NSA z: 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 428/19, 12 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 1408/19, 25 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2458/18).

3.5. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw, aby w oparciu o postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania zakwestionować zasadność wydania decyzji w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez biegłego M. W. Jak prawidłowo wskazał to Sąd I instancji, operat ten jest kompletny i logiczny, spełnia warunki formalne określone w rozporządzeniu, a przy tym został oparty na rzetelnych danych stanowiących podstawę oszacowania oraz zawiera wyczerpujące uargumentowanie wynikających z niego wniosków. Biegły ustalił status planistyczny nieruchomości według planu miejscowego z 2005 r. jak i według zmienionego statusu od 19 kwietnia 2014 r. W celu określenia wartości nieruchomości biegły wydzielił 3 części funkcjonalne, dla których dokonał analizy rynku, opisał nieruchomości przyjęte do porównania, określił cechy mające wpływ na wartość nieruchomości, skalę ocen dla poszczególnych cech oraz wagi cech rynkowych; opisał także wartości cech rynkowych poszczególnych części nieruchomości wycenianej, wskazał zakresy kwotowe poprawek i w tabelach porównawczych zestawił nieruchomości.

3.6. Dokonana przez Kolegium i zaakceptowana przez Sąd I instancji ocena operatu szacunkowego była wnikliwa i wykazała, że operat szacunkowy sporządzony przez ww. rzeczoznawcę majątkowego nie zawiera błędów, które dyskwalifikują jego walory dowodowe w granicach możliwej przez organ oceny operatu. Zarzuty naruszenia art. 1 § 2 Pusa w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 Kpa są zatem niezasadne.

3.7. Odnosząc się po pozostałych zarzutów należy wyjaśnić, że powołany w pierwszym zarzucie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż ma charakter wynikowy i reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy, określając przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu. W orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzut taki nie jest trafny (por. wyroki NSA z: 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, 4 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 78/14, 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1442/13, 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1443/13). Podobnie wymyka się spod kontroli instancyjnej zarzut błędnego uznania, że w niniejszej sprawie należało nie uwzględniać wniosku dowodowego strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, podczas gdy analiza sprawy wskazuje bezspornie na takową konieczność. Konstruując ten zarzut nie podano w ogóle normy prawnej, która została naruszona. Natomiast zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 141 § 4 Ppsa nie ma jakiegokolwiek związku z niniejszą sprawą, ponieważ zaskarżona decyzja nie została wydana w trybie nadzwyczajnym, jak również nie zaistniał problem zagadnienia wstępnego i konieczności zawieszenia postępowania. Niemniej jednak, jak to zostało wyjaśnione powyżej, organy dokonały wymaganej oceny operatu szacunkowego.

3.8. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne. Nie było bowiem jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, dlatego też oddanie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 151 Ppsa uznać należy za prawidłowe. Nie było zatem jakiejkolwiek potrzeby przeprowadzenia w ramach postępowania kasacyjnego, w związku z tak postawionymi zarzutami dowodu z nowej opinii biegłego.

3.9. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną.