![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego, Inne, Inne, Oddalono skargę, V SA/Wa 1566/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-03-03, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
V SA/Wa 1566/25 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2025-05-13 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Madalińska-Urbaniak Robert Żukowski. |
|||
|
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego | |||
|
Inne | |||
|
Inne | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Robert Żukowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na czynność Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego z dnia 10 marca 2025 r. w przedmiocie ustalenia wyników konkursu ofert oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] z siedzibą w W. (dalej jako: Wnioskodawca, Strona, Skarżący, Stowarzyszenie) jest czynność Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (dalej jako: Dyrektor NIW-CRSO, Organ) z dnia 10 marca 2025 r. w spawie ustalenia wyników konkursu ofert. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: [...] (nr KRS: 0000259254) w dniu 10 grudnia 2024 r. za pomocą Systemu Obsługi Dotacji NIW-CRSO złożyło ofertę nr 71105 pt. "Marsze równości w małych i średnich miastach", w ramach otwartego konkursu ofert w edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030, w odpowiedzi na ogłoszenie o konkursie w ramach edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021- 2030 . Oferta nr 71105 złożona przez Stowarzyszenie została oceniona pozytywnie pod kątem spełnienia kryteriów formalnych i została zakwalifikowana do oceny merytorycznej. Ocena merytoryczna obejmowała treść oferty i przeprowadzona została na podstawie kryteriów oceny merytorycznej i skali punktowej. Kryteria merytoryczne dotyczyły ogólnych zasad odnoszących się do treści oferty, wiarygodności i zdolności projektodawcy do podjęcia realizacji projektu oraz zasad finansowania projektów w ramach konkursu. Kryteria merytoryczne miały charakter uniwersalny, tj. odnoszące się do wszystkich projektów realizowanych w ramach Konkursu. Oferta otrzymywała pozytywną ocenę merytoryczną, jeśli uzyska nie mniej niż 60% wszystkich punktów i co najmniej 50% punktów w kryterium nr 1. Oceny każdej z ponad 2000 ofert złożonych w konkursie dokonywali eksperci wyłonieni w procedurze otwartego i konkurencyjnego naboru przez Dyrektora NIW-CRSO, który przy ich naborze brał pod uwagę ich doświadczenie w pracy/współpracy z sektorem pozarządowym oraz doświadczenie w ocenianiu ofert realizacji zadania publicznego. Każda oferta, w tym oferta nr 71105 złożona przez Stowarzyszenie została oceniona indywidualnie i niezależnie przez dwóch losowych ekspertów na podstawie kryteriów oceny merytorycznej. W ramach oceny merytorycznej każda oferta mogła otrzymać maksymalnie 200 punktów. Oferta 71105 została oceniona merytorycznie: • W dniu 2025-02-08 przez pierwszą osobę oceniającą na 43/100; • W dniu 2025-02-03 przez drugą osobę oceniającą na 93/100. Zgodnie z Regulaminem konkursu, w przypadku, gdy oferta została oceniona pozytywnie formalnie, ale występuje wyraźna różnica w ocenie: różnica punktów pomiędzy ocenami obu ekspertów przekracza 30 punktów oraz co najmniej jedna z ocen jest wyższa niż 59 punktów (w tym otrzymała minimum 25 punktów w kryterium 1) - oferta kierowana jest do oceny III eksperta, a przy tworzeniu listy rankingowej bierze się pod uwagę dwie najbliższe oceny10. W związku z powyższym odbyło się losowanie osób oceniających w ramach III eksperta do oceny ofert, w których zachodzi taka konieczność - w tym do oferty nr 71105 . Oferta została oceniona merytorycznie przez III eksperta: • w dniu 2025-02-23 na 46/100. W efekcie, zgodnie z Regulaminem konkursu przy tworzeniu listy rankingowej wzięte pod uwagę zostały dwie najbliższe oceny: Ocena 1:43/100 , Ocena 2: 93/100 i Ocena 3:46/100 (podkr. Sądu). Następnie została utworzona lista rankingowa ofert dla każdego Priorytetu na podstawie wyniku oceny merytorycznej i uszeregowanych zgodnie z liczbą uzyskanych punktów. Na liście rankingowej nie zostały uwzględnione oferty ocenione negatywnie na etapie oceny formalnej lub merytorycznej. Na podstawie listy rankingowej Dyrektor NIW-CRSO sporządził listę ofert kwalifikujących się do przyznania dotacji przy uwzględnieniu dostępnej alokacji środków w ramach danego Priorytetu. Dyrektor NIW-CRSO sporządził "listę ofert rezerwowych" spośród ofert na liście rankingowej, które nie otrzymały dofinansowania, uszeregowanych zgodnie z uzyskaną punktacją w ramach oceny. Natomiast oferty, które nie znalazły się na liście rankingowej oraz liście rezerwowej, umieszczone zostały na "liście ofert odrzuconych w ocenie merytorycznej". Oferty, których ocena merytoryczna była niższa niż 120 punktów (60% maksymalnej oceny) oraz/lub ocena w kryterium 1 (średnia ocen) była niższa niż 25 punktów zostały ocenione negatywnie pod względem merytorycznym. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku oferty nr 71105 złożonej przez Stowarzyszenie, ponieważ oferta została oceniona na 93/200 - ocena była niższa niż 120 punktów (60% maksymalnej oceny) oraz średnia ocen w kryterium 1 była niższa niż 25 punktów -10 punktów. W związku z powyższym, oferta nr 71105 została umieszczona na liście ofert odrzuconych w ocenie merytorycznej. W dniu 7 marca 2025 r. odbyło się posiedzenie Komisji Konkursowej. Komisja konkursowa ustaliła ocenę oferty (liczbę punktów) oraz kwotę dotacji mając możliwość wykorzystania opinii ekspertów wyrażonych w trakcie oceny merytorycznej oraz własnej oceny oferty. Z posiedzenia komisji konkursowej sporządzony został protokół, który został opublikowany na stronie NIW-CRSO . Dyrektor NIW-CRSO, po zapoznaniu się z przedstawionym protokołem komisji konkursowej rozstrzygnął otwarty konkurs ofert, tj. zatwierdził listy oraz w dniu 10 marca 2025 r. ogłosił wyniki konkursu w sposób zgodny z art. 15 ust. 2j ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571). Listy ofert przeznaczonych do dofinansowania wraz z przyznanymi kwotami zostały opublikowane na stronie internetowej www.niw.gov.pl, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w siedzibie NIW-CRSO . Stowarzyszenie otrzymało dostęp do uzasadnienia oceny złożonej oferty nr 71105 w dniu 20 marca 2025 r. W skardze na czynność Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności z 10 marca 2025 r. Strona skarżąca wniosła o jej uchylenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Skarżąca zarzuciła organowi, że sytuacja, w której oferta dostaje rażąco różne oceny - tak jak 43 i 93 punkty, czyli aż 50 punktów różnicy - jest sygnałem, że w procesie oceniania nastąpiły nieprawidłowości. Regulamin konkursu w jasny sposób wyróżnił taką sytuację (i to już od 30, nie 50 punktów). W ocenie Skarżącego rozwiązanie przewidziane przez regulamin, tj. dokonanie trzeciej oceny przez losowego eksperta - nie jest rozwiązaniem sprawiedliwym ani skutecznym. Przede wszystkim - trzecia dokonana ocena nie podlega już żadnej weryfikacji. W przypadku Skarżącego - żeby trzecia ocena została odrzucona, musiałaby wynieść mniej niż -7 (minus siedem) punktów lub więcej niż 143 punkty; jednak ocena musi mieścić się w przedziale od 0 do 100 punktów. Wskazano też, że oceny pierwsza (43 punkty) i trzecia (46 punktów) zostały przygotowane niezgodnie z art. 32. Konstytucji RP - tj. stanowią przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Zdaniem Skarżącego, reguły konkursu nie zostały napisane obiektywnie, lecz z konkretnym celem - zablokowania najważniejszego projektu dedykowanego mniejszościom seksualnym obecnego w konkursie, zablokowania marszów równości - które są permanentnym celem ataków ze strony środowisk prawicowych. Podniesiono nadto, że informacja o tym, kto jest autorem opinii, nie jest jawna - więc Skarżący nie ma możliwości zweryfikowania konfliktu interesów autorów tych opinii. W uzasadnieniu wskazano na argumenty przemawiające za stanowiskiem Skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Narodowego Instytutu Wolności wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Odnosząc się do rozbieżności w ocenach merytorycznych ofert złożonych w konkursie Organ wyjaśnił, że wskazana rozbieżność wynika z tego, że ocena dokonywana przez eksperta z założenia jest oceną subiektywną, szczególnie ważnym jest, aby zapewnić Oferentom równe szanse - nie dopuścić do sytuacji, w której ekspert oceniający ofertę budzi wątpliwości pod względem relacji z organizacją, której Ofertę ocenia. W tym celu, w Regulaminie konkursu wskazano sposób postępowania w przypadku rozbieżności pomiędzy ocenami i w przypadku oferty nr 71105 taką procedurę zastosowano. Zaznaczono, iż ocena 1 i ocena 3 są ze sobą spójne (43 i 46 punktów). Aby pod uwagę została wzięta ocena nr 2 (93 punkty), ocena nr 3 powinna wnosić minimum 68 punktów. Organ wskazał, że nie jest prawdą twierdzenie Strony skarżącej zawarte w skardze, aby Komisja Konkursowa nie analizowała treści ofert i ocen ofert "ze sprzecznymi ocenami". Wręcz przeciwnie, z treści protokołu z posiedzenia Komisji Konkursowej wynika wprost, iż członkowie Komisji Konkursowej otrzymali do analizy treść wszystkich ofert i ich ocen. Fakt, iż nie toczyła się dyskusja na temat oferty nr 71105 i jej oceny oznacza, iż Komisja Konkursowa zgodziła się z oceną wyrażoną w ramach kart oceny merytorycznej przez zewnętrznych ekspertów. W ocenie Organu bezpodstawne jest stwierdzenie zawarte w skardze, iż treść ocen wskazuje na przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Organ szczegółowo analizując treść kart oceny merytorycznej oferty nr 71105 nie znalazł w nich jakichkolwiek przesłanek związanych z dyskryminacją w jakikolwiek obszarze. W ocenie Organu oceny ekspertów nr 1 i 3 są ze sobą spójne, wskazują na faktyczne braki i błędy w ofercie - w obu przypadkach, oceniający nie znając swoich ocen uznali ofertę za negatywną merytorycznie. Zastrzeżenia dotyczą wyłącznie elementów logiki projektowej, brak obniżenia punktacji ze względu na tematykę zadania. W związku z powyższym w ocenie Organu, zarzut Stowarzyszenia w zakresie dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w kartach oceny merytorycznej ma charakter insynuacyjny, nie został podparty jakimikolwiek dowodami i w związku z tym jest nieuprawniony oraz niezasadny. W szczególności niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut, iż oceny pierwsza i trzecia zostały przygotowane niezgodnie z art. 32 Konstytucji RP i stanowią przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Stowarzyszenie nie przedstawiło na wskazaną okoliczność stosownych dowodów a jego twierdzenia są gołosłowne i tym samym całkowicie nieuprawnione. W ocenie Organu Stowarzyszenie bezskutecznie próbuje w skardze podważyć ocenę dokonaną przez niezależnych ekspertów w ocenach merytorycznych ofert złożonych w konkursie. Organ w całości podziela argumentację ekspertów przedstawioną w ramach analizy oceny ofert i nie znajduje podstaw faktycznych oraz prawnych do jej kwestionowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje administracyjne, postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Stosownie zaś do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt (...) albo stwierdza bezskuteczność czynności, przy tym art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Wyrok został wydany zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., według których to przepisów jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organ administracji publicznej nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej czynności. W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie ustawy z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1618 z p. zm.; obecnie Dz. U. z 2026 r., poz. 94) – dalej "u.n.i.w.", ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338 z p.zm.) – dalej "u.d.p.p.w.", jak również przepisy Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030, który został przyjęty uchwałą Nr 82/2023 Rady Ministrów z dnia 31 maja 2023 r. i postanowienia Regulamin otwartego konkursu ofert w edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 (Regulamin konkursu) Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 1a u.n.i.w. Narodowy Instytut realizuje programy wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego samodzielnie lub we współpracy z organizacjami pozarządowymi, a także m.in. z podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak stanowi art. 24 ust. 1 i 2 u.n.i.w. do zadań Narodowego Instytutu należy realizacja działań na rzecz wspierania rozwoju wspólnoty obywatelskiej i społeczeństwa obywatelskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności przez zwiększanie instytucjonalnej sprawności organizacji pozarządowych oraz innych zorganizowanych form społeczeństwa obywatelskiego, ich niezależności oraz profesjonalizmu, przy jednoczesnym zachowaniu ich obywatelskiego charakteru; jak również wzmacnianie potencjału organizacji pozarządowych oraz innych zorganizowanych form społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności przez wspieranie pozyskiwania przez nie środków pozabudżetowych na działalność, której celem jest wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz wspieranie rozwoju kadr, ze szczególnym uwzględnieniem wolontariuszy i społeczników. Ponadto do zadań Narodowego Instytutu należy także (art. 24 ust. 3 ww. ustawy): 1) wspieranie zaangażowania obywateli, organizacji pozarządowych oraz innych zorganizowanych form społeczeństwa obywatelskiego w życie publiczne, procesy kształtowania polityk publicznych i podejmowania decyzji; 2) wspieranie obywatelskiej kontroli nad funkcjonowaniem instytucji publicznych i instytucji zaufania publicznego oraz zwiększenie ich przejrzystości i przestrzegania reguł dobrego rządzenia; 3) wspieranie oddolnej aktywności obywatelskiej, wzmacnianie etosu społecznikowskiego obywateli, wspieranie i upowszechnianie wolontariatu; 4) podtrzymywanie i upowszechnianie kultury oraz zakorzenionej w chrześcijańskim dziedzictwie tradycji narodowej i lokalnej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, a także solidarności i wrażliwości społecznej; 5) promocja poszanowania i ochrony praw człowieka i praw obywatelskich; 6) edukacja obywatelska i kształtowanie postaw obywatelskich oraz wspieranie zaangażowania obywateli i organizacji obywatelskich w realizację zadań z zakresu edukacji formalnej i nieformalnej; 7) wspieranie ochrony środowiska oraz praw zwierząt; 8) udział w realizacji międzynarodowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, w tym programów współfinansowanych ze środków zagranicznych; 9) prowadzenie i wspieranie programów badań dotyczących społeczeństwa obywatelskiego; 10) upowszechnianie informacji w środowisku organizacji pozarządowych oraz innych zorganizowanych form społeczeństwa obywatelskiego o planowanych i ogłaszanych konkursach; 11) popularyzowanie efektów zrealizowanych zadań oraz prowadzenie repozytorium modelowych przedsięwzięć, dobrych praktyk, rezultatów i produktów wypracowanych w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego; 12) realizacja innych zadań zlecanych przez Przewodniczącego Komitetu, przy jednoczesnym zapewnieniu na ich realizację środków finansowych, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. b. Narodowy Instytut realizuje zadania samodzielnie lub zleca realizację zadań, o których mowa w ust. 1-3, wyłonionym w drodze otwartego konkursu ofert organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 24 ust. 5 u.n.i.w.). Do realizacji zadań Narodowego Instytutu, o których mowa w art. 24 ust. 1-3, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą oraz odrębnymi przepisami, stosuje się przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 28 u.n.i.w.). W przypadku realizacji zadań Narodowego Instytutu organem administracji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest Dyrektor (art. 29 ww. ustawy). Ponadto Narodowy Instytut współpracuje z podmiotami, o których mowa w art. 23 ust. 1a, w szczególności przez zlecanie realizacji zadań w ramach programów, o których mowa w art. 23 ust. 1, w formie otwartych konkursów ofert, o których mowa w dziale II rozdziale 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 30 ust. 1 pkt 1 u.n.i.w.). Z kolei regulaminy konkursów, o których mowa w ust. 1 art. 30, są ustalane przez Dyrektora i zatwierdzane przez Radę Narodowego Instytutu (art. 30 ust. 2), a ich zawartość określa ust. 3 art. 30 ww. ustawy. Przy ocenie wniosków złożonych w konkursie bierze się pod uwagę następujące kryteria (art. 30 ust. 4 u.n.i.w.): 1) adekwatność oferty w odniesieniu do celów programu oraz celów i potrzeb jego uczestników i organizacji zaangażowanych w jego realizację; 2) jakość planu działań zawartych w ofercie i jego realizacji; 3) potencjalny wpływ działań zawartych w ofercie na uczestników, organizacje zaangażowane w realizację oferty oraz inne podmioty będące interesariuszami działań, w tym także trwałość rezultatów działań zawartych w ofercie i jakość środków mających na celu upowszechnienie rezultatów; 4) możliwość realizacji zadania przez osoby zaangażowane w jego realizację, w tym doświadczenie wnioskodawcy, a także potencjał partnerów; 5) zasadność planowanych kosztów w stosunku do celu, rezultatów i zakresu działań, które obejmuje oferta. W przypadku zatem gdy organ administracji publicznej zamierza zlecić realizację zadania publicznego organizacjom pozarządowym lub podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, ogłasza otwarty konkurs ofert (art. 13 ust. 1 u.d.p.p.w.). W świetle natomiast art. 15 ust. 1 d.p.p.w. organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu ofert: 1) ocenia możliwość realizacji zadania publicznego przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3; 2) ocenia przedstawioną kalkulację kosztów realizacji zadania publicznego, w tym w odniesieniu do zakresu rzeczowego zadania; 3) ocenia proponowaną jakość wykonania zadania i kwalifikacje osób, przy udziale których organizacja pozarządowa lub podmioty określone w art. 3 ust. 3 będą realizować zadanie publiczne; 4) w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2, uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 udział środków finansowych własnych lub środków pochodzących z innych źródeł na realizację zadania publicznego; 5) uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, wkład rzeczowy, osobowy, w tym świadczenia wolontariuszy i pracę społeczną członków; 6) uwzględnia analizę i ocenę realizacji zleconych zadań publicznych w przypadku organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, które w latach poprzednich realizowały zlecone zadania publiczne, biorąc pod uwagę rzetelność i terminowość oraz sposób rozliczenia otrzymanych na ten cel środków. Dalej ust. 2a i 2e powołanego przepisu przewiduje, że organ administracji publicznej ogłaszający otwarty konkurs ofert powołuje komisję konkursową w celu opiniowania złożonych ofert, która może korzystać z pomocy osób posiadających specjalistyczną wiedzę z dziedziny obejmującej zakres zadań publicznych, których konkurs dotyczy. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2h u.d.p.p.w. ogłoszenie wyników otwartego konkursu ofert zawiera w szczególności: 1) nazwę oferenta; 2) nazwę zadania publicznego; 3) wysokość przyznanych środków publicznych. Na podstawie ust. 2i powołanego przepisu każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty. Wyniki otwartego konkursu ofert ogłasza się niezwłocznie po wyborze oferty w sposób określony w art. 13 ust. 3 (ust. 2j). Po ogłoszeniu wyników otwartego konkursu ofert organ administracji publicznej, bez zbędnej zwłoki, zawiera umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego z wyłonionymi organizacjami pozarządowymi lub podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 (ust. 4). W pierwszej kolejności odnosząc się do stanowiska organu, zgodnie z którym skarga jest niedopuszczalna, Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowany był wcześniej pogląd, że ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę materialnoprawną do wydawania w toku procedury konkursowej przez organ administracji publicznej ogłaszający konkurs, czy też powołaną przez niego komisję konkursową, decyzji administracyjnych czy też innych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jak również nie zawiera przepisu szczególnego, w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. przewidującego sądową kontrolę. Na tej podstawie sądy administracyjne stały na stanowisku, że czynności czy też akty organów administracji publicznej wydawane w toku procedury konkursowej prowadzonej w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, w tym rozstrzygające o wyniku otwartego konkursu, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych (zob. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 2022/11; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt SK 12/20, orzekł w punkcie 1, że: "Art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), rozumiany w ten sposób, że nie obejmuje rozstrzygnięcia organu władzy publicznej w przedmiocie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, rozpisanego w trybie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057), jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wszczęcie, przeprowadzenie oraz rozstrzygnięcie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, o którym mowa w art. 13 u.d.p.p.w., niewątpliwie stanowi przejaw władczego działania organów administracji publicznej. Końcowy wynik postępowania konkursowego (tj. wybranie konkretnej oferty, niedokonanie wyboru, unieważnienie konkursu) jednostronnie kształtuje sytuację prawną oferentów. Okoliczność, że samo postępowanie konkursowe jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z 2003 r., a nie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), nie odbiera aktom wydanym w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu, charakteru rozstrzygnięcia organów administracji publicznej w rozumieniu art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji. Według TK nie sposób bowiem nie zauważyć, że treść przedmiotowych aktów jest adresowana do oferentów. Akty te wydane w następstwie przeprowadzenia konkursu nie mają charakteru aktów wydawanych w sferze wewnętrznej administracji. Już sama redakcja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. świadczy o tym, że ustawodawca dążył do objęcia kognicją sądów administracyjnych jak najszerszej kategorii aktów i czynności z zakresu administracji publicznej. Procedura wprowadzona w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma na celu ochronę praworządności, a środek prawny w postaci skargi do sądu administracyjnego jest jednym z instrumentów gwarantujących jej ochronę. Z kolei same rozstrzygnięcia konkursów, o których mowa w art. 13 u.d.p.p.w., stanowią akty przesądzające w sposób władczy kwestię rozdysponowania środków publicznych na realizację zadań zleconych, a zatem nie są to akty (zdarzenia) prawnie irrelewantne; przeciwnie - dotyczą sfery finansów publicznych (a więc gospodarowania środkami finansowymi, których źródłem są w szczególności podatki i inne daniny publiczne). Stąd po stronie oferentów tworzą zatem prawo do skutecznego domagania się (z prawem do sądu włącznie), by właściwe organy władzy publicznej przeprowadzające postępowanie konkursowe działały zgodnie z prawem. Trybunał Konstytucyjny zauważył również, że w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie brak jest przepisu wyraźnie wyłączającego wniesienie skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie konkursu ofert. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że postępowanie konkursowe, o którym mowa w art. 13 u.d.p.p.w., ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Tym samym interpretacja (wykładnia) art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wyłączająca kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej, wydanych w następstwie przeprowadzenia konkursu, sprawowaną przez niezależny sąd administracyjny, podważa konstytucyjne prawo do sądu. To zaś implikuje niezgodność z rzeczonym prawem takiej interpretacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., która wyklucza wniesienie przez oferenta skargi na bezczynność organu, który po ogłoszeniu konkursu zaniechał przepisanych prawem dalszych czynności w tej materii. Podstawowym prawem jednostki jest bowiem możliwość weryfikacji wydanych wobec niej aktów i czynności lub zaniechań organów administracji publicznej (bez względu na ich rodzaj) przez podmiot niezwiązany z nimi strukturalnie (organizacyjnie), którym jest sąd administracyjny. Powyższy wyrok TK zasadniczo zmienił dotychczasową linię orzeczniczą prezentowaną przez sądy administracyjne w tego rodzaju sprawach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2023 r. sygn. akt: II GSK 2185/22, II GSK 101/23 i II GSK 105/23 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1143/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 748/23 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 244/22 i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 listopada 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 2368/22; dostępne tamże). Orzeczenie to ma zatem kluczowe znaczenie dla organizacji biorących udział w otwartych konkursach ofert na realizację zadania publicznego prowadzonych na mocy przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W stanie prawnym ukształtowanym ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygnięcie organu władzy publicznej w przedmiocie zatwierdzenia wyników otwartego konkursu ofert będzie podlegało kontroli sądu administracyjnego, jako mieszczące się w kategorii innych niż określonych w art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd przyjął, że skarga Strony wniesiona na informację Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego z dnia 10 marca 2025 r. ustalającą wyniki konkursu podlega kontroli sądowej w zakresie oferty Strony skarżącej zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i powinna zostać rozpoznana przez Sąd na podstawie art. 53 § 2 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Powyższe wymogi Strona skarżąca spełniła wnosząc skargę za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 9 kwietnia 2025 r. na informację o wynikach otwartego konkursu ofert ogłoszoną 10 marca 2025 r. Tym samym stanowisko Organu o niedopuszczalności skargi należało uznać za bezzasadne (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1103/23; dostępny tamże). Sąd jednocześnie podziela stanowisko Organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że Sąd rozpoznając sprawę posiada kompetencję jedynie do kontroli konkursu w zakresie oferty Strony jako jej indywidualnej sprawy administracyjnej, tj. prawidłowości dokonania oceny oferty złożonej wyłącznie przez Stronę skarżącą. Mając na uwadze charakter aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądowej, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., musi być on adresowany do konkretnego, indywidualnie oznaczonego adresata (uczestnika konkursu). Za sprawę administracyjną w niniejszej sprawie Sąd mógł zatem uznać wyłącznie wynik konkursu w zakresie nieuwzględnienia przez organ oferty Strony, a nie ogólny wynik konkursu i ocenę pozostałych ofert. Tym samym Strona posiada interes prawny jedynie w zakresie oceny jej oferty. Interes faktyczny Strony skarżącej w zakresie oceny ofert pozostałych uczestników konkursu nie uprawnia Sądu do rozszerzenia zakresu niniejszego postępowania na inne oferty. Wobec stwierdzenia, że zaskarżony akt – informacja o wynikach otwartego konkursu ofert podlega kontroli sądu administracyjnego, istotnego znaczenia nabiera uzasadnienie do ww. informacji. Powyższe jest szczególnie istotne w kontekście granic działania sądu administracyjnego. Sąd działa w granicach kompetencji przyznanych art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2020 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które – jak na to wyżej wskazano - sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wynikającego z uzasadnienia zajętego stanowiska. Uzasadnienie aktu organu administracji publicznej spełnia zasadniczą rolę w procesie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Umożliwia poznanie motywów, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie konkursu ofert w sprawie powierzenia organizacji pozarządowej realizacji zadania publicznego. Winno być integralną częścią każdego aktu jako element umożliwiający sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości podjętych przez organ działań. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika również z art. 41 ust. 2 lit. c Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 7 grudnia 2000 r., a także z wykonawczego wobec niej Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z 6 września 2001 r., który zasadę uzasadniania rozstrzygnięć formułuje w art. 18 (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 302/23, LEX nr 3605568). W ocenie Sądu z treści Regulaminu konkursu – część IV. Rozstrzygnięcie konkursu pkt 1 (str. 31-35 Regulaminu), wynika szczegółowa procedura dokonywania oceny ofert, jak również ogłaszania wyników konkursu i treści informacji, które są przekazywane składającemu ofertę. Wobec tego, że Strona skarżąca przystąpiła do konkursu, składając ofertę zaakceptowała postanowienia Regulaminu, w tym również sposób oceny, jak i formę powiadomienia oferentów o sposobie rozstrzygnięcia konkursu. W związku z tym Sąd stoi na stanowisku, ze nie można w takich przypadkach rygorystycznie przyjmować zasad wynikających z postępowania administracyjnego, albowiem obowiązek sporządzenia merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia konkursu ofert w trybie art. 15 u.d.p.p.w. sprowadza się do wyjaśnienia kwestii uzyskania określonej punktacji i w efekcie "wygrana" w konkursie musi wynikać z prawidłowo przeprowadzonego konkursu, co musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia takiego konkursu. (patrz: wyrok NSA z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 105/23, tamże). Organ w informacji, którą uzyskała Strona, wynikającej z protokołu posiedzenia Komisji Konkursowej, jak również ze szczegółowych kart oceny oferty udostępnionych Stronie, wskazał, na jakiej podstawie Strona otrzymała punktację i jak zostały ocenione poszczególne składowe oferty. Sąd nie dopatrzył się w działaniach Organu naruszenia zasad wynikających z treści Regulaminu konkursu, a tym samym zasad postępowania mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 146 p.p.s.a. i uchylenie aktu lub czynności administracji publicznej może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu treść aktu lub czynności byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. |
||||