Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. S., S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę S. S.. Sygn. akt VIII SA/Wa 947/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. S., S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę A. S..

S. S. pismem procesowym z dnia [...] września 2011 roku wspólnie z A. S. wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lipca 2011 roku, którą to decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2011 roku w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wznowienie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego prowadzonej przez inwestora – T. W. na działce nr [...] przy ulicy [...] w K..

W zakresie legitymacji procesowej skarżącej S. S. podniesiono, że co prawda właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przy ulicy [...] w K. jest A. S., który otrzymał ją w darowiźnie od matki. Jednocześnie skarżący wskazywali, że S. S. ma na przedmiotowej nieruchomości ustanowione prawo dożywotniego zamieszkiwania i prawo korzystania z nieruchomości.

Faktycznie S. S. zamieszkuje na tej nieruchomości.

W związku z powyższymi okolicznościami zdaniem skarżących S. S. ma interes prawny do występowania w tej sprawie w charakterze strony.

Ich zdaniem wynik toczącego się postępowania ma wpływ na interes prawny skarżącej S. S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 roku odrzucił skargę S. S..

Sąd dokonując oceny uznał, że po stronie S. S. nie występuje interes prawny, który pozwala uznać ją za stronę niniejszego postępowania administracyjnego.

Przedmiotowe postępowanie dotyczy samowoli budowlanej, której dopuścił się inwestor T. W. na nieruchomości, która sąsiaduje z nieruchomością, której właścicielem jest A. S..

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela i akceptuje stanowisko sądów administracyjnych, mówiące iż stroną postępowania dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej jest zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W postępowaniach takich nie ma zastosowania art. 28 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej jako prawo budowlane), który to przepis jako lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., ma wyłącznie zastosowanie w sprawach o pozwolenie na budowę( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2010 roku, syg. akt II OSK 1771/10, LEX nr 746782).

Należy podnieść, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest kategorią prawa materialnego i nie wywodzi się z wewnętrznego przekonania osoby, która się na niego powołuje, ale z wynikającego z przepisów prawa materialnego rzeczywistego, bezpośredniego i aktualnego związku pomiędzy sferą jej indywidualnych praw

a prowadzonym postępowaniem.

W ocenie Sądu należy uznać, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 kodeksu cywilnego do uczestniczenia jako strona ( art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki sąsiedniej nieruchomości(sposób korzystania z niej), iż będzie

to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2005 roku, syg. akt OSK 682/04; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 grudnia 2010 roku, syg. akt II SA/Ke 728/10).

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć,

że skarżący interes prawny S. S. widzą w tym, że posiada ona prawo dożywotniego zamieszkiwania i korzystania z nieruchomości.

Niewątpliwie prawa, które przysługują skarżącej należy zaliczyć do kategorii ograniczonych praw rzeczowych.

Należy uznać, że właściciel lub użytkownik wieczysty sąsiedniej nieruchomości może mieć interes prawny w sprawie administracyjnej dotyczącej samowoli budowlanej.

Nie można całkowicie wykluczyć, że podmiot mający ograniczone prawa rzeczowe

do nieruchomości będzie miał w szczególnych sytuacjach taki interes.

Interes prawny takiego podmiotu musi jednak wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, być uszczegółowiony wyraźnymi postanowieniami umowy

o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego, mieć ścisły związek z konkretnym stosunkiem prawno- administracyjnym występującym w danej sprawie i nie może kolidować z prawem właściciela nieruchomości.

Z wyjaśnień uzasadnienia skargi należy uznać, iż na rzecz S. S. ustanowiono służebność mieszkania na zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność jej syna A. S..

Prawo służące S. S. jest prawem pochodnym nadanym przez właściciela nieruchomości. Z tych też względów nie można uznać, że skarżąca nabyła samodzielne uprawnienia do bycia stroną postępowania, niezależnie od właściciela nieruchomości.

A. S. jako właściciel nieruchomości jest stroną postępowania w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym biorąc za podstawę art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 28 k.p.a. orzeczono jak na wstępie.

Sygn. akt VIII SA/Wa 947/11

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako PINB), działając na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze, zm., powoływanej dalej jako Kpa), udzielił pozwolenia na wznowienie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego prowadzonej przez inwestora T. W. na działce nr [...] przy ul. N. Ś. [...] w K..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z zebranych w toku postępowania materiałów dowodowych wynika, że w dniu [...] czerwca 2008 r. wydana została T. W. decyzja o pozwoleniu na budowę. W dniu [...] lipca 2009 r. PINB w K. podczas kontroli na działce nr [...] stwierdził, że prowadzona jest rozbudowa budynku mieszkalnego przez T. W., a długość realizowanego obiektu w stosunku do zatwierdzonego projektu została zwiększona. Stwierdzono również brak tablicy informacyjnej oraz planu BIOZ.

W dniu [...] lipca 2009 r. do organu wpłynął wniosek S. S.

i A. S. właścicieli sąsiedniej działki nr [...] o wstrzymanie prowadzonej rozbudowy.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. PINB w K. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Następnie w dniu [...] września 2010 r. organ ten po stwierdzeniu, że prowadzone roboty budowlane wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, decyzją nr [...] nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 60 dni projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. S. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2009 r. ustanawiając nowy 2 - miesięczny termin na wykonanie zamiennej dokumentacji budowlanej.

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 106/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. S. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] września 2009 r.

W dniu [...] lutego 2010r. Starosta K. decyzją nr [...] uchylił swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia T. W. na rozbudowę budynku mieszkalnego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. PINB w K. zatwierdził projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego, która to decyzja została następnie uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r.

Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej ww. budynku z uwzględnieniem wątpliwości organu nadzoru co do stanu technicznego prac wykonanych w ramach odstępstw od dokumentacji projektowej oraz robót budowlanych bez nadzoru budowlanego w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.

W dniu [...] lutego 2011 r. A. W. złożyła w organie orzeczenie techniczne dot. stanu technicznego zrealizowanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. Burmistrz Gminy K. potwierdził, że decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie warunków zabudowy dla T. W. jest ważna i prawomocna. Ponadto wskazano, iż decyzją z dnia [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa poinformowała, że ocenę stanu technicznego mają prawo sporządzać osoby posiadające uprawnienia budowlane, a ocena przydatności i wiarygodności danej oceny technicznej czy ekspertyzy należy do organu prowadzącego sprawę, albo do inwestora. W związku z zajętym w przedmiotowej sprawie stanowiskiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., Burmistrza Gminy K. oraz po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania PINB w K. na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego udzielił pozwolenia na wznowienie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przez inwestora T. W. w zakresie objętym projektem.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. S. wskazując na konieczność podjęcia decyzji o rozbiórce inwestycji wobec realizowania jej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako MWINB) po rozpatrzeniu odwołania A. S. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji wydał skarżoną decyzję bez ponownego przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazał, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego, najpierw decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego, a następnie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, obligowało organ nadzoru budowlanego I instancji do ponownego przeprowadzenia procedury naprawczej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Wskazał, że powyższe stanowisko zostało już zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., w której organ zaznaczył, że nie jest możliwe kontynuowanie postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, gdy postępowanie prowadzone zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy zostało nieprawidłowo przeprowadzone. Organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 20010 r. zapadły w przedmiotowej sprawie, gdzie Sąd ten stwierdził, że żądanie przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (w konsekwencji jego zatwierdzenie) było co najmniej przedwczesne, a nałożenie obowiązku w w/w zakresie winno zostać poprzedzone rzetelnym ustaleniem stanu faktycznego.

Skargę na powyższą decyzję złożyli A. S. i S. S. zarzucając zaskarżonej decyzji w szczególności:

- naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego przez wdrożenie postępowania naprawczego w stosunku do budowy w sytuacji, kiedy jej parametry, cechy i funkcje są inne, aniżeli określone w pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę,

-naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego w orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 16.06.2010 Sygn. akt VIII SA/Wa 106/10,

- naruszenie prawa przez organy obu instancji art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 Kpa poprzez niepodjęcie z urzędu i pominięcie wnioskowanych przez skarżących czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- przewlekłe prowadzenie postępowania oraz wielokrotne powielanie tych samych błędów przy stosowaniu prawa, nierespektowanie wyroku Sądu,

- naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez nie odniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich merytorycznych zarzutów podniesionych w odwołaniu na decyzję PINB w K. wskazujących, iż kontynuacja przez inwestora rozpoczętych robót budowlanych, narusza ich interesy jako właścicieli sąsiedniej działki, jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami, co uniemożliwia procedurę legalizacyjną z uwagi na niedające się usunąć naruszenia prawa;

- nieuwzględnienie przez organ nadzoru budowlanego sprzeczności realizowanej rozbudowy z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 113), z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) oraz ustawą Prawo budowlane, w szczególności oddziaływania inwestycji prowadzonej w granicy działek na nieruchomość sąsiednią, - bezpodstawne pominięcie przez organy nadzoru budowlanego, analizy braków formalnych i prawnych prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...].02.2008 r. uniemożliwiających zgodne z prawem prowadzenie procedury naprawczej,

- błąd w ustaleniach faktycznych w postaci nieustalenia przez organ wszystkich istotnych odstąpień inwestora T. W. od decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę,

- bezpodstawne zaniechanie przez organy nadzoru budowlanego żądania od inwestora dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen wykonanych samowolnie robót budowlanych, mimo bezspornego ustalenia przez organ, iż realizowana budowa przez T. W. odbywała się bez nadzoru kierownika budowy,

- bezpodstawne pominięcie przez organ nadzoru budowlanego, iż utrzymywanie w dalszym ciągu istniejącej już od 2 lat samowoli budowlanej grozi katastrofą budowlaną i zagraża życiu oraz zdrowiu ludzi,

- bezpodstawne pominięcie przez organy nadzoru budowlanego faktu niezrealizowania obowiązków nałożonych na inwestora treścią postanowienia nr [...], z dnia [...].02.2011, co powinno skutkować obowiązkiem orzeczenia rozbiórki obiektu lub przeprowadzeniem wymaganych procedur przez organy nadzoru,

- naruszenie przez organy art. 7 Kpa, poprzez niewyczerpujące postępowanie dowodowe niemające na celu uzyskania prawdy obiektywnej, , art. 9 Kpa poprzez nieinformowanie skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, art. 10 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie im czynnego udziału w każdym stadium postępowania, art. 12 § 1 Kpa poprzez przewlekania w sprawie od 2 lat, art. 77 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, art. 78 § 1 Kpa poprzez nieuwzględnianie żądań dotyczących przeprowadzenia licznych dowodów, których przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, art. 79 § 1 i § 2 Kpa, poprzez niezawiadomienie o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu i oględzin, uniemożliwienie im w ten sposób zadawania pytań biegłemu i składania wyjaśnień oraz art. 80 Kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej opartej na niekompletnym materiale dowodowym.

Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji i prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz nakazanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 rozbiórki samowoli budowlanej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r. Sąd odrzucił skargę S. S. uznając, że nie posiada ona interesu prawnego w uczestniczeniu jako strona w niniejszym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga A. S. jest niezasadna.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu co do zgodności z prawem podlegała zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa.

Decyzja kasacyjna powodująca uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji – art. 138 § 2 Kpa w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – może zapaść, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Taka decyzja kasacyjna nie może być podjęta w innych sytuacjach. Ograniczenie zastosowania art. 138 § 2 Kpa wiąże się z art. 136 Kpa, bowiem zgodnie z tym ostatnim przepisem "organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję". Zasadnie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że w sytuacji procesowej, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, nie doszło do wyjaśnienia sprawy w całości, w szczególności nie przeprowadzono postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem natomiast skarżącego prowadzenie takiego postępowania w stosunku do budowy, której parametry i funkcje są inne aniżeli określone w pozwoleniu na budowę winno skutkować orzeczeniem rozbiórki obiektu w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić przede wszystkim należy, że w toku postępowania administracyjnego niniejszej sprawy z obrotu prawnego została wyeliminowana najpierw decyzja nakładająca na inwestora T. W. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (z dnia [...] września 2009 r.), a następnie decyzja (z dnia [...] kwietnia 2010 r.) zatwierdzająca projekt budowlany zamienny oraz udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Taki przebieg postępowania w sprawie obligował organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje okoliczność, że T. W. odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego na rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w K., zaś organ nadzoru budowlanego I instancji mimo wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 106/10 (uchylającego decyzję organów obu instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego) w zakresie rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, pozwalającego na analizę obciążenia już istniejącego budynku (fundamentów i ścian nośnych) wraz z rozbudowaną częścią przekraczającą powierzchnię dobudowy określoną projektem i pozwoleniem na budowę oraz analizą zacienienia działki, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane udzielił pozwolenia na wznowienie rozbudowy budynku mieszkalnego prowadzonej przez inwestora T. W..

Należy podkreślić, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (rozbudowę) jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Brak takiej decyzji obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 50 i art. 51 wym. ustawy. Art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – właściwy organ, w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przy czym jak podkreślił WSA w powołanym wyżej wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. samo przedstawienie projektu zamiennego nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem bez rzetelnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W tym też zakresie rację ma skarżący, że pominięta została przez organ I instancji ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku. Jeśli bowiem organ I instancji dokonał ustaleń w zakresie na jaki wskazywał sąd administracyjny to w następnej kolejności winien był prowadzić postępowanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem organ ten jako podstawę materialnoprawną decyzji uczynił art. 51 ust. 4, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (w rozpoznawanej sprawie nie został nałożony tego rodzaju obowiązek) i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.

W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z powyższego wynika, że decyzja mająca podstawę w art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ma charakter aktu związanego, tzn. że organ obowiązany jest wydać tę decyzję jedynie w sytuacji, gdy wcześniej wydał decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Wobec braku rozstrzygnięcia PINB w K., wydanego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3, brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Słusznie zatem organ odwoławczy uchyli decyzję PINB w K.. W żadnym natomiast razie w sytuacji procesowej w niniejszej sprawie, organ nie mógł orzec nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jak tego domaga się skarżący. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przepis ten ma zastosowanie, gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem (por. Prawo budowlane, Komentarz, red. Z.Niewiadomski, W-wa 2011, s-568-569). W takim przypadku organ nakazuje zaniechanie dalszych robót (co w stosunku do prac już wykonanych nie będzie miało zastosowania), rozbiórkę obiektu budowlanego lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny. Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 lub ust. 3 ustawy. Wydanie takiej decyzji winno być zatem poprzedzone ustaleniami faktycznymi co do możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.

Podkreślić również należy, że prawidłowo uchylona decyzja organu I instancji, nie spełnia wymogów procesowych. Jej uzasadnienie poza szczegółowym przebiegiem postępowania w sprawie nie zawiera żadnego uzasadnienia prawnego, przez co organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 Kpa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Przede wszystkim przypomnieć należy, że stosownie do zawartych w Kpa zasad (art. 6, 7, 8) organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Obowiązkiem organów administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji (art. 9 Kpa - zasada udzielania informacji, art. 11 Kpa - zasada wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Obowiązek uzasadnienia decyzji zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Strona ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich interesów. Organy winny w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić powody, dla których podjęły zaskarżone rozstrzygnięcie. Wymienionych warunków decyzja PINB w K. nie spełniała i także z tej przyczyny jej uchylenie przez organ odwoławczy było uzasadnione.

Wobec nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane pozostałe zarzuty skargi również nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.