Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 46/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 46/19, w ten sposób, ze w wierszu jedenastym od góry w miejsce słów: "odmowy wszczęcia postępowania" wpisać "oddalenia skargi na czynność egzekucyjną"; 2. oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 46/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę R. L. na postanowienie DIAS w Bydgoszczy z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 10 września 2019 r., sygn. akt I GZ 275/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Bydgoszczy z 17 maja 2019 r. wzywające stronę do uiszczenia wpisu od skargi.

W związku z powyższym, zarządzeniem z 9 października 2019 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 maja 2019 r. w terminie siedmiu dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 29 października 2019 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upływał zatem 5 listopada 2019 r. Z akt sprawy wynika, że strona nie uiściła wymaganej opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Sąd zauważył, że wpis nie został w sprawie uiszczony, pomimo prawidłowego wezwania, co obligowało go do odrzucenia skargi na podstawie art. art. 220 § 3 p.p.s.a.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Złożona w sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (v. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (v. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność odrzucenia skargi przez Sąd I instancji.

Na gruncie tej sprawy, bezsporną okolicznością jest, że strona nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 5 listopada 2018 r., będąc prawidłowo powiadomiona o skutkach prawnych nieuzupełnienia tego braku formalnego skargi.

Należy zauważyć, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie zostało wydane 17 maja 2019 r. Zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 10 września 2019 r. oddalił zażalenie. Wobec tego, złożenie przez skarżącą w dniu 27 września 2019 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy (które ostatecznie skutkowało zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych – postanowieniem referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy postanowieniem z 12 marca 2020 r.) nie miało wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w wezwaniu z 9 października 2019 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 maja 2019 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała już obowiązek uiścić przez jego złożeniem (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 846/16). Innymi słowy, złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po upływie terminu zakreślonego w zarządzeniu z 17 maja 2019 r. nie mogło uchronić skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania tego (prawomocnego) zarządzenia.

Z kolei wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w skardze – pomimo wezwania – nie został sporządzony na urzędowym formularzu, wobec czego – zarządzeniem referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2019 r. – został pozostawiony bez rozpatrzenia. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Bydgoszczy w dniu 15 maja 2019 r.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z powodu nieziszczenia wpisu sądowego od skargi w wyznaczonym terminie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2. sentencji postanowienia.

Natomiast postanowienie zawarte w punkcie 1. sentencji wydane zostało na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 i art. 193 p.p.s.a. NSA zauważył bowiem, że w wierszu 11 od góry komparycji sentencji zaskarżonego postanowienia omyłkowo określono przedmiot postępowania jako "odmowa wszczęcia postępowania" zamiast "oddalenie skargi na czynność egzekucyjną".