Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 25 września 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1101/16 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od osób fizycznych za 2013 r. oraz odsetek za zwłokę od niewpłaconych w terminie zaliczek w tym podatku za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. o sygn. VIII SA/Wa 1101/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi E. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IS) z dnia 21 października 2016 r. o nr [...] w przedmiocie podatku od osób fizycznych za 2013 r. oraz odsetek za zwłokę od niewpłaconych w terminie zaliczek w tym podatku za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że skarżąca wniosła skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora IS. W skardze tej skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz o wstrzymanie wykonania ww. decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśniła, że nie posiada środków do życia, choruje na cukrzycę stopnia 2, POHP, zakrzepicę żył, korzysta z pomocy osób trzecich.

3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

3.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Warszawie podał przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności. W ocenie WSA w Warszawie argumentacja przedstawiona w ww. wniosku nie potwierdza zaistnienia przesłanek uzasadniających udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej.

4. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

4.1. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i uznanie, że skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności, podczas gdy wykazała niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, uwzględniając jej sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiada prawu i stwierdzono w nim prawidłowo, że skarżąca nie wykazała w należyty sposób zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IS. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA w Warszawie - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Należy także mieć na względzie, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi.

5.2. Odnosząc powyższą argumentację do rozpoznawanej sprawy prawidłowo WSA w Warszawie stwierdził, że uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych wymogów. Powołano się w nim jedynie na podstawy wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, uregulowane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody łączy ze swoją sytuacją finansową, zdrowotną i rodzinną. Nie przedstawia jednak swoich obaw wykonania zaskarżonej decyzji w kontekście negatywnych skutków, które mogą powstać w związku z podjęciem próby wykonania decyzji. Skarżąca nie przedstawiła bowiem danych pozwalających na stwierdzenie, że przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji przekracza zdolności płatnicze skarżącej w stopniu uprawdopodabniającym wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama wysokość zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu wykonania zaskarżonego aktu na możliwości płatnicze i bytowe strony (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., I FSK 2069/14). Tymczasem to na skarżącej ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy wskazanymi okolicznościami a możliwością wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

5.3. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.