![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6037 Transport drogowy i przewozy, Inne, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Uchylono decyzję I i II instancji, II SA/Ol 294/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-08-11, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Ol 294/20 - Wyrok WSA w Olsztynie
|
|
|||
|
2020-04-22 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie | |||
|
Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący/ Ewa Osipuk Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/ |
|||
|
6037 Transport drogowy i przewozy | |||
|
Inne | |||
|
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej | |||
|
Uchylono decyzję I i II instancji | |||
|
Dz.U. 2018 poz 2332 art. 2 pkt 8 i 9 i 11 lit. a, art. 24 ust. 3 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu SENT I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzje organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę 1017 złotych (słownie: tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku |
||||
|
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 24 ust. 1a, art. 26 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm. - dalej jako: ustawa o SENT), orzekł o nałożeniu na przewoźnika – Spółka A (dalej jako: Spółka lub skarżący) karę pieniężną w wysokości 2000 zł za zgłoszenie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących numeru licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w zgłoszeniu przewozu SENT. W uzasadnieniu podano, że w dniu 27 maja 2019 r. na drodze krajowej nr "[...]" w A funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę przewozu towaru objętego pozycją CN 2710 tj. dotyczącą oleju napędowego. Do kontroli kierujący środkiem transportu okazał dokumenty związane z przewozem towaru, w tym manifest wahadła wystawiony przez Spółkę dla przewoźnika B, zwierający między innymi nr przesyłki od zlecającego A oraz wypis z licencji nr "[...]" na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Kierowca podał również numer referencyjny zgłoszenia SENT dla dokonywanego przewozu drogowego. W zgłoszeniu tym wpisana została nazwa Spółki, natomiast kierowca okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wystawionej na C. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że od przewożonego oleju napędowego zostały zapłacone należne podatki. W ocenie organu przewoźnik, zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o SENT, był zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o dane wskazane w tym przepisie, w tym o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej jako: u.t.d. ), o ile są wymagane. Jeśli przewoźnik umowny, realizując przewóz, zleci podwykonawstwo usługi przewozu, to jest on zobowiązany do aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia. Spółka uzupełniła zgłoszenie przewozu SENT m.in. o numery rejestracyjne zespołu pojazdów wykonującego faktycznie przewóz towaru, ale nie zmieniła numeru licencji transportowej udzielonej dysponentowi tych pojazdów i wpisała swój numer licencji. Skoro faktyczny przewóz był wykonywany przez innego przewoźnika drogowego w rozumieniu u.t.d., to numer licencji tego przewoźnika powinien zostać wpisany (zaktualizowany) w zgłoszeniu SENT przez Spółkę, która zawarła umowę przewozu towaru. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 (aktualizacji danych w zgłoszeniu), odpowiednio na ten podmiot nakłada się karę pieniężną w wysokości 10000 zł. Jednakże w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł (art. 24 ust. 1a ustawy o SENT). Organ uznał, że brak aktualizacji numeru licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy był oczywistym błędem przewoźnika, który przez wadliwą interpretację przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy o SENT pominął numer licencji transportowej podczas aktualizacji danych w zgłoszeniu przewozu. Od decyzji tej odwołała się Spółka, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że Spółka wykonuje przewozy przesyłek towarowych za pomocą podwykonawców. Po otrzymaniu zlecenia przewozowego Spółka dokonała aktualizacji zgłoszenia SENT dokonanego przez podmiot wysyłający i uzupełniła je o dane określone w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT, w tym m.in. o dane posiadanej licencji. Wykonanie przewozu przesyłki Spółka powierzyła podwykonawcom i za każdym razem aktualizowała zgłoszenie, wprowadzając do niego dane rejestracyjne tego pojazdu podwykonawcy, którym wykonywany był przewóz. Na gruncie ustawy o SENT obowiązki zgłoszeniowe spoczywają na przewoźniku, któremu podmiot wysyłający powierzył wykonanie przewozu i w związku z tym przewozem przekazał numer referencyjny do zgłoszenia (art. 5 ust. 1 ustawy o SENT). Chodzi zatem o tzw. przewoźnika umownego, z którym podmiot wysyłający (nadawca w znaczeniu cywilistycznym) zawarł umowę przewozu, i który w związku z tym jest odpowiedzialny za wykonanie przewozu na całej jego trasie, z uwzględnieniem przeładunków. W wypadku przewoźnika wynikający z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT obowiązek aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu oznacza przede wszystkim konieczność aktualizacji danych dotyczących bezpośrednio wykonywanego przewozu. Dane identyfikujące przewoźnika zaś nie wymagają aktualizacji tak długo, jak długo przewoźnik jest stroną umowy przewozu i pozostaje odpowiedzialny za wykonanie przewozu na całej jego przestrzeni, z uwzględnieniem przeładunków. Powierzenie podprzewoźnikowi wykonania przewozu towaru objętego zgłoszeniem nie oznacza, że przewoźnik umowny zobowiązany jest, w ramach obowiązku aktualizacji zgłoszenia wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT, zastąpić swoje dane identyfikacyjne (w tym numer licencji transportowej), danymi podprzewoźnika. Stanowisko organu I instancji jest wewnętrznie niespójne, a organ nie wyjaśnił, na czym je opiera i dlaczego uznaje brak aktualizacji zgłoszenia w zakresie numeru licencji podprzewoźnika za wynik wadliwej interpretacji przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy o SENT. Gdyby stanowisko organu uznać za słuszne, to należałoby również przyjąć, że obowiązkiem Spółki było dokonanie zmiany wszystkich pozostałych danych identyfikujących przewoźnika. Wskazano także, że przyjęcie stanowiska organu I instancji skutkowałoby oczywistą sprzecznością danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem rzeczywistym, gdyż zawierałoby ono dane identyfikujące przewoźnika, które częściowo odnosiłyby się do Spółki, a częściowo do podprzewoźnika. Wskazano, że stanowisko organu może wynikać z faktu, że w zgłoszeniu numer licencji umieszczony jest wraz z numerem rejestracyjnym pojazdu w rubryce "Informacje o środku transportu". Takie umiejscowienie może stwarzać mylne wrażenie, jakoby numer licencji był informacją związaną ze środkiem transportu (pojazdem). Tymczasem numer licencji jest informacją związaną z przewoźnikiem, a nie z jego pojazdem. Licencja jest bowiem udzielana oznaczonemu podmiotowi (przewoźnikowi) i nie zawiera odniesień do środków transportu, którymi przewoźnik wykonywać może swoją działalność. Sposób działania przyjęty przez Spółkę był już wielokrotnie przedmiotem postępowań prowadzonych przez organy administracji celno-skarbowej i po wyjaśnieniach przedstawionych przez Spółkę organy uznawały, że okoliczność ta nie stanowi naruszenia przepisów ustawy o SENT. Decyzją z "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że prawidłowe dokonywanie zgłoszeń SENT w przypadku występowania podprzewoźników zostało omówione przez Departament Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów w piśmie z 25 kwietnia 2017 r. Zgodnie z tym stanowiskiem do rejestru zgłoszeń winny zostać wpisane dane w zakresie numeru zezwolenia lub numeru licencji przewoźnika, który faktycznie realizuje przewóz towarów. Stosownie do art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d. wydanie licencji na wykonywanie transportu drogowego jest ściśle związane ze wskazaniem konkretnych pojazdów, tak więc logicznym jest, że dokonując przewozu danym pojazdem należy legitymizować się licencją związaną z tymże pojazdem. Nie powinno także budzić wątpliwości, że i do zgłoszenia SENT należy wpisać numer licencji związanej z tym pojazdem, którym dokonywany jest faktyczny przewóz towaru. Organ rozważał także możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej poprzez zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uznał jednak, że z uwagi na sytuację finansową Spółki nałożona kara pieniężna w wysokości 2000 zł stanowi znikomą część osiąganych dochodów i nie powinna mieć wpływu na zmianę sytuacji ekonomicznej. Wskazano, że organ wziął pod uwagę dwie inne kary pieniężne w wysokości po 2000 zł każda, które zostały nałożone w tym samym czasie i w analogicznym stanie faktycznym, lecz jego zdaniem nawet łączna wysokość kar w kwocie 6000 zł nie powinna wpłynąć na zmianę sytuacji ekonomicznej Spółki. Skoro Spółka jest w bardzo dobrej kondycji finansowej, zatem również na płaszczyźnie ekonomicznej nie występują przesłanki do zastosowania instytucji interesu publicznego i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Dokonując zaś oceny przesłanek "interesu publicznego" na gruncie pozaekonomicznym zwrócono uwagę na to, że w "interesie publicznym" jest budowanie zaufania obywateli do organów władzy publicznej, co jest związane ze sprawnością działania aparatu państwowego. Wskazano, że art. 30 ust. 4 ustawy nowelizacyjnej SENT przewiduje możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia podlegające tej karze, jeżeli nie doszło do uszczuplenia podatku, jednak unormowane to nie dotyczy przewoźników. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka zarzucając naruszenie: - art. 120, 124 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie na jakiej podstawie prawnej organ oparł twierdzenie, iż skarżący zobligowany był do podania w zgłoszeniu numeru licencji podprzewoźnika, co prowadzi do wniosku, iż organ oparł się wyłącznie na stanowisku zawartym w piśmie Ministerstwa Finansów; - art. 121 § 1 i 124 Ordynacji podatkowej poprzez zignorowanie stanowiska innych organów w analogicznych sprawach dotyczących skarżącego, odmiennego od stanowiska organu oraz niewyjaśnienia tego skarżącemu, co podważa zaufanie skarżącego do organów, wymuszając złożenie skargi w celu uzyskania stanowiska co do zakresu aktualizacji danych podprzewoźników podawanych w zgłoszeniach, o których mowa wart. 5 ust. 4 ustawy o SENT; - art. 5 ust. 4 w zw. z art. 2 pkt 8 i 9 ustawy o SENT oraz art. 5b ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 3 pkt 5 i ust. 5 u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przewoźnik umowny zobligowany jest do aktualizacji zgłoszenia, o którym mowa w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT, o dane licencji każdoczesnego podprzewoźnika; - art. 5 ust. 4 w zw. z art. 2 pkt 8 i 9 ustawy o SENT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż aktualizacji danych wskazanych w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT dokonuje przewoźnik umowny, a nie przewoźnik faktyczny, co w konsekwencji spowodowało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji dotkniętej nieważnością jako skierowanej do podmiotu niebędącego stroną w sprawie - skarżącego (przewoźnika umownego). W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz o umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzucił, że organ bardzo lakonicznie odniósł się do argumentacji skarżącego, ograniczając się do zacytowania wyrwanych z kontekstu fragmentów pisma z Ministerstwa Finansów. Nadto braki uzasadnienia decyzji dyskwalifikują ją jako niepozwalającą na odpowiednią rekonstrukcję toku myślowego organu i w konsekwencji obronę praw skarżącego. Organ dokonał błędnej ("hybrydowej") wykładni przepisów art. 5 ust. 4 w zw. z art. 2 pkt 8 i 9 ustawy o SENT, prowadzącej do wniosku, że w sytuacji wykorzystania podprzewoźników (przewoźników faktycznych) zgłoszenia, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT winny obejmować zarówno dane identyfikujące przewoźnika umownego, jak i faktycznego. Gdyby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie definicji przewoźnika na gruncie ustawy o SENT tylko do przewoźnika faktycznego albo umownego, to jednoznacznie by to zrobił. To zaś prowadzi do wniosku, że skarżącego można kwalifikować jako przewoźnika, o którym mowa w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT. Licencja w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy nie jest związana z konkretnym pojazdem (pojazdami). Dokonanie aktualizacji w zakresie numeru licencji podprzewoźnika, ale już nie w zakresie numeru identyfikacji podatkowej, dodatkowo obnaża logiczną niespójność stanowiska organu. Jeśli zaś w rozumieniu ustawy o SENT przewoźnikiem miałby być tylko przewoźnik faktycznie wykonujący przewóz, to adresatem obowiązków wskazanych w art. 5 ust. 4 i art. 8 ust. 1 ustawy o SENT nie może być podmiot będący jedynie przewoźnikiem umownym, nie wykonującym faktycznie przewozu. W takim wypadku rzeczywiście obowiązek z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy o SENT dotyczyłby wskazania numeru licencji podprzewoźnika, ale do wypełnienia tego obowiązku jak i pozostałych wynikających z art. 5 ust. 4 ustawy o SENT nie był zobligowany skarżący, lecz podprzewoźnik. Tym samym konsekwentnie adresatem decyzji powinien być podprzewoźnik, a nie skarżący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając w świetle powyższych kryteriów wniesioną skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez skarżącego w skardze, o czym organ został powiadomiony w piśmie z 29 kwietnia 2020 r., które odebrał w dniu 4 maja 2020 r. Jednakże z uwagi na obowiązujący stan epidemiczny bieg 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a., rozpoczął się dopiero 24 maja 2020 r., stosownie do art. 68 ust. 6 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). W tak liczonym terminie organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja nakładająca na przewoźnika sankcję pieniężną za zgłoszenie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących numeru licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w zgłoszeniu SENT. Organ uznał bowiem, że przewoźnik powierzający wykonanie przewozu innemu przewoźnikowi winien dokonać aktualizacji zgłoszenia SENT i wskazać numer licencji przewoźnika wykonującego faktyczny przewóz, a nie swój numer licencji jako przewoźnika, który zawarł umowę przewozu. Nie ulega wątpliwości, że stosownie do ustawy o SENT przewoźnikiem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy był skarżący. W myśl bowiem art. 2 pkt 8 ustawy o SENT przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów rozumiany jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku (art. 2 pkt 9 ustawy o SENT). Z tego tytułu na skarżącej spółce ciążą obowiązki wynikające z tej ustawy, w tym obowiązek dokonania stosownego zgłoszenia. W przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o dane przewoźnika obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby, numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, planowaną datę zakończenia przewozu towaru, numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d., o ile są wymagane, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, numer lokalizatora albo numer urządzenia (art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o SENT). Przewoźnik ma także obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia (art. 8 ust. 1 ustawy o SENT). W cenie Sądu taka konstrukcja powołanych przepisów wskazuje, że określone w nich dane dotyczą przewoźnika w rozumieniu ustawy o SENT. Należy przy tym zauważyć, że obowiązek ich zgłoszenia związany jest przede wszystkim z celem, w jakim ustawa o SENT została uchwalona. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu tej ustawy (Druk Sejmowy nr 1244 z Kadencji Sejmu RP 2015-2019) przepisy te mają na celu wprowadzenie zmian prawnych w obszarach, w których stwierdza się najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym. Wskazano, że w celu uproszczenia systemu odpowiedzialności za zaniechanie albo zaniedbanie w wykonywaniu obowiązków nałożonych przepisami projektowanej ustawy zdefiniowano grupy podmiotów, na które nałożono obowiązki, w tym na przewoźnika. Podmioty te w wyniku swojego celowego działania, zaniechania lub niedbalstwa związanego z obowiązkami nakładanymi przez ustawodawcę będą zobowiązane do uiszczenia kary pieniężnej albo kary grzywny, której wymiar będzie miał, jak się wydaje, także charakter dyscyplinujący i prewencyjny. Skoro zatem w trybie ustawy o SENT odpowiedzialność ponosi tylko przewoźnik umowny, a nie faktyczny – czego nie kwestionują organy - to też dane przewoźnika winny znajdować się w zgłoszeniu SENT i podlegać aktualizacji. Nie zmienia tego poglądu okoliczność, że w formularzu zgłoszenia SENT numer licencji został umieszczony w ramach informacji o środku transportu, gdyż zapisy tego formularza nie mogą zmieniać zapisów ustawy. Ponadto niezależnie od tego czy środek transportu należy do przewoźnika umownego, czy też do przewoźnika faktycznego, to w dalszym ciągu to przewoźnik umowny podlega odpowiedzialności z tytułu ustawy o SENT. Ponadto słusznie podnosi skarżący, że zmiana na numer licencji przewoźnika faktycznego nie będzie odpowiadać pozostałym danym odnoszącym się do przewoźnika umownego, wskazanego w zgłoszeniu. Nawet gdyby przyjąć, że wykładnia przepisów ustawy dokonana przez organ także jest dopuszczalna, gdyż faktycznie przepisy te nie są jednoznaczne, to zwrócić należy uwagę, że przy takiej rozbieżnej interpretacji organ nie powinien nakładać kary. W wyroku z 16 grudnia 2015 r. (sygn. akt I OSK 968/14, dostępny w Internecie) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na charakter prawny sankcji administracyjnych, które stanowią nakładane w drodze aktu stosowania prawa przez organ administracji publicznej, wynikające ze stosunku administracyjnoprawnego, "ujemne (niekorzystne) skutki dla podmiotów prawa, które nie stosują się do obowiązków wynikających z norm prawnych lub aktów stosowania prawa." (M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Warszawa 2008, s. 73, H. Nowicki, Sankcje administracyjne, [w:] System prawa administracyjnego pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, t. 7 Prawo administracyjne materialne, Warszawa 2012 r., s. 635, M. Stahl, Sankcje administracyjne w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, [w:] Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga Jubileuszowa Profesora zw. dr hab. Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 658, uchwała składu siedmiu sędziów z 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 1/15, dostępna w Internecie). Mimo, że tego typu sankcje - w odróżnieniu od kar w rozumieniu prawa karnego - mogą być wymierzane nie tylko osobom fizycznym, lecz także osobom prawnym, stosowane są automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i pełnią przede wszystkim funkcję prewencyjną, a nie represyjną (por. wyroki TK z 17 lipca 2007 r., sygn. P 16/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 79; 5 maja 2009 r., sygn. P 64/07, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 64; 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06, OTK ZU nr 2/A/2008, poz. 30), to interdyscyplinarność mechanizmu karania oznacza, że represyjne sankcje administracyjne należą do szerszej kategorii prawa represyjnego, odpowiadającego autonomicznemu konstytucyjnemu pojęciu "postępowania karnego" występującemu w art. 42 Konstytucji RP. Prowadzi to do konieczności uwzględnienia dyrektyw interpretacyjnych, właściwych dla tej dziedziny prawa, w tym nakazu określoności przepisów prawnych, na podstawie których określana jest kara (a dla określenia charakteru konkretnej instytucji prawnej istotne znaczenie ma nie sama jej nazwa, lecz treść, którą ustawodawca z nią wiąże – por. wyrok TK z 10 grudnia 2002 r., sygn. P 6/02, OTK ZU nr 7/A/2002, poz. 91). Z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP wynika zasada określenia znamion czynu karalnego w ustawie, a dokonując transpozycji tego wymogu na delikt administracyjny można mówić o wymogu ścisłego określenia przesłanek sytuacji poddanych sankcji administracyjnej, wykluczającej niepewność jego adresatów co do treści praw i obowiązków, a zwłaszcza stwarzania dla organów go stosujących nazbyt dużej swobody (a nawet dowolności) interpretacji. Z kolei nakaz poprawnej legislacji znajduje swoje źródło w art. 2 Konstytucji RP oraz stanowi pochodną zachowania obowiązków statuowanych przez art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (bowiem bez dokładnego określenia warunków wymierzenia kary nie jest możliwe ustalenie, czy zachowana została zasada proporcjonalności). Jak wskazał TK w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., sygn. P 64/07, OTK-A 2009/5/64, zasadę określoności przepisów należy też wiązać z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Należyta poprawność, precyzyjność i jasność przepisów prawnych ma szczególne znaczenie, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji (por. również orzeczenie z 26 kwietnia 1995 r., sygn. K. 11/94, OTK w 1995 r., cz. I, poz. 12 oraz wyroki z 13 lutego 2001 r., sygn. K. 19/99, OTK ZU nr 2/2001, poz. 30 i z 20 listopada 2002 r., sygn. K 41/02, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 83). Także Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za stosowaniem do tego typu opłat wykładni in dubio pro cive (uchwała składu siedmiu sędziów z 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 1/15, CBOSA). W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że w ocenie Sądu w niniejszej brak było podstaw do nałożenia kary za zgłoszenie niezgodnych ze stanem faktycznym danych w zgłoszeniu SENT. Niezależnie od powyższego Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego dotyczącego możliwości zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy o SENT przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pomimo tego, że w świetle przytoczonych wyżej rozważań kwestia ta nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie stwierdzić jednak należy, że organ rozważając możliwość zastosowania tego przepisu powinien uwzględnić w szczególności rodzaj stwierdzonego naruszenia i jego konsekwencje, zachowanie przewoźnika po jego ujawnieniu, w tym fakt jego usunięcia, a także dotychczasowy sposób prowadzenia działalności gospodarczej, w tym stwierdzone naruszenia ustawy o SENT. Okoliczności te w całokształcie wpływają bowiem na ocenę, czy zgodnie z zasadami sprawiedliwości i proporcjonalności w interesie publicznym leży nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej, czy też odstąpienie od jej nałożenia. Trudno uznać bowiem, że w zgodzie z celami ustawy o SENT i w interesie publicznym leży karanie legalnie działających przedsiębiorców niezależnie od rodzaju i skali naruszeń, których się dopuścili. Odstąpienie od obowiązku nałożenia kary, o ile znajduje zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy, nie podważa funkcji prewencyjnej tej kary. Wręcz przeciwnie buduje zaufanie obywateli do organów władzy i przeświadczenie, że ich reakcja na naruszenie przepisów prawa będzie adekwatna do przewinienia. W tym też kontekście stwierdzić należy, że dobra sytuacja finansowa przedsiębiorcy nie może sama w sobie wykluczać odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, także przy ocenie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika". Rozważając zaistnienie tej przesłanki organ powinien bowiem ważyć wysokość potencjalnej kary przede wszystkim w stosunku do konkretnego przewozu, będącego jednym z przejawów prowadzonej działalności gospodarczej, a nie do przychodu/dochodu przedsiębiorcy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 987/19, CBOSA). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej Spółki ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). |
||||