II SA/Po 803/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-02-28	
Data wpływu	2023-12-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący/
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	uchylono zaskarżone orzeczenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 15 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2024 r. w sprawie ze skargi K. D. na akt Okręgowej Izby Aptekarskiej z dnia 16 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Okręgowej Izby Aptekarskiej na rzecz K. D. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.	
Uzasadnienie
K. D. (dalej jako "Skarżący") pismem z dnia 11 października 2023 r. zwrócił się do [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej (dalej jako "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Pismem z dnia 24 października 2023 r. organ wezwał Skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia danych wskazanych we wniosku.

Skarżący na powyższe odpowiedział pismem z dnia 2 listopada 2023 r.

Pismem z dnia 16 listopada 2023 r., nr OIA : [...], działając na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 dalej: "ustawa") organ poinformował Skarżącego, iż udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem (w zakresie dotychczas niewskazanym) będzie wiązało się z koniecznością poniesienia przez OIA dodatkowych kosztów związanych z zebraniem, przeanalizowaniem oraz "wyciągnięciem" informacji z kilku tysięcy/kilkuset dokumentów, a następnie opracowaniem i usystematyzowaniem tak uzyskanych danych.

Organ podniósł, iż powyższe, zgodnie z analizą dokonaną przez OIA , będzie wymagało około 90 roboczogodzin. Z uwagi na zatrudnianie przez OIA tylko 5 pracowników czynności te będą musiały być wykonane w nadliczbowym czasie pracy pracowników OIA . Stawka godzinowa za pracę w godzinach nadliczbowych pracowników OIA, którzy mają być zaangażowani w przygotowanie wnioskowanych informacji, wynosi [...] zł brutto (razem ze składkami ZUS płaconymi przez pracodawcę).

Z powyższego wynika, iż wskazana w art. 15 ust. 1 ustawy opłata za udostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem (w zakresie dotychczas niewskazanym) wynosi [...] zł.

Skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. D. zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności ww. aktu.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że koszt dodatkowy udostępnienia informacji publicznej musi to być koszt wykraczający poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu zobowiązanego i może być ustalony dopiero na gruncie zawisłego przed organem wniosku, albowiem ma charakter zindywidualizowany. Tym samym Organ ma obowiązek naliczyć opłatę - o ile jest to stosowne - w sposób konkretnie i ściśle związany z danym wnioskiem, a nie poprzez odwołanie się do generalnego aktu, jakim jest zarządzenie o sposobie ustalania opłat. Tym samym, nawet gdyby uznać, że dopuszczalne jest nałożenie opłaty w niniejszej sprawie - z czym Skarżący się nie zgadza - sposób jej wyliczenia nie może być uznany za prawidłowy.

Skarżący wyjaśnił iż organ nie wykazał, że ponosi jakiekolwiek dodatkowe koszty, które wykraczałyby poza zakres zwykłej pracy biurowej i organizacyjnej. Przede wszystkim Organ nie wskazał żadnych kosztów, związanych z formą bądź sposobem udostępnienia informacji - wszystkie okoliczności mają charakter wyłącznie kadrowy.

Ponadto Skarżący podkreślił, iż realizacja jego wniosku polega na udzieleniu szeregu odpowiedzi w formie wiadomości e-mail - a zatem wymaga dokonania czynności z zasady bezkosztowej, a na pewno niewymagającej jakichkolwiek zakupów materiałów, zatrudnienia specjalistów, dokonania outsourcingu. Innymi słowy - nie wykazano, że udostępnienie informacji wykracza w jakikolwiek sposób poza normalne działanie Organu.

Skarżący wskazał, iż nie można wykluczyć sytuacji, w której ze względu na charakter bądź liczbę informacji takie działanie jest żmudne i uciążliwe dla podmiotu zobowiązanego - i z tego względu mogą one wydłużyć czas realizacji wniosku na zasadzie art. 13 ust. 2 ustawy. W dalszym jednak ciągu mówimy o zwykłych, podstawowych czynnościach Organu, które nie mogą być podstawą do obciążenia wnioskodawcy opłatą.

W ocenie Skarżącego jeśli podmiot obowiązany uznaje, że doszło do spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, to uznał, że pożytek z udostępnienia informacji przeważa nad kosztami, związanymi z realizacją wniosku. Zdaniem Skarżącego w takim świetle zupełnie niezrozumiałe jest obciążanie wnioskodawcy opłatą, a w szczególności w tak zaporowej wysokości. Mówiąc inaczej - Organ, na gruncie niniejszej sprawy, sam uznał, że warto udostępnić informację, bowiem jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Równocześnie jednak, obciążając Skarżącego opłatą w takiej wysokości, potencjalnie stawia go w sytuacji, w której zmuszony będzie zrezygnować z wniosku, i tym samym nie dojdzie do wykorzystania informacji w sposób, który jak sam Organ uznał, jest korzystny dla interesu społecznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.

Argumentując wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, iż nie jest możliwe wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na Pismo - skarga taka jest niedopuszczalna. Organ odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w orzeczeniu z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 252/16, wskazał, że "powiadomienie/informacja", o którym mowa w cytowanym przepisie następuje przed udzieleniem informacji publicznej, a więc przed poniesieniem kosztów jej udostępnienia. Stanowi zatem jedynie informację o tym, jaką kwotę tytułem opłaty, organ zamierza "pobrać". Stwierdzić należy więc, że powiadomienie jest swoistą czynnością podmiotu zobowiązanego (Organu), podejmowaną w toku załatwiania sprawy o udostępnienie informacji publicznej, niestanowiącą jednak samoistnego źródła obowiązku czy uprawnienia strony. Czynność ta, w swym charakterze zbliżona jest do zwykłych czynności informacyjnych organu administracji publicznej prowadzącego określone postępowanie. Powiadomienie o przewidywanych kosztach nie zmienia wynikającego z Ustawy prawa do uzyskania informacji oraz nie kształtuje sytuacji prawnej strony.

Zdaniem Organu "powiadomienie/informacja" nie jest "aktem lub czynnością", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j.) - dalej: ppsa.

Odnosząc się do istoty sprawy organ wskazał, iż w zaskarżonym piśmie w sposób bardzo szczegółowy wskazał jakie dodatkowe czynności musi podjąć oraz jakie koszty będą one generować po stronie Organu. Organ wyjaśnił również, iż obiektywne przyczyny organizacyjne (ilość pracowników) powodujące konieczność odjęcia dodatkowych i czasochłonnych czynności w zakresie realizacji Wniosku Skarżącego.

Ponadto organ podniósł, iż uprawnienie do żądania od Skarżącego opłaty przewidzianej w art. 15 ustawy, nie jest w żadnym zakresie związane z istnieniem po stronie Skarżącego szczególnego istotnego interesu publicznego w zakresie udostępnienia mu informacji publicznej objętej Wnioskiem. Dla możliwości ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej i żądania jej zapłaty, istnienie po stronie danego wnioskodawcy szczególnego istotnego interesu publicznego w zakresie udostępnienia mu informacji publicznej, jest okolicznością całkowicie niezależną. To czy dany wnioskodawca posiada/wykazał szczególny istotny interes publiczny w zakresie udostępnienia mu informacji publicznej czy też nie, nie wpływa w żadnym zakresie na możliwość dochodzenia przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej opłaty za jej udostępnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd.

W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest akt [...] Okręgowej Izby Lekarskiej o ustaleniu opłaty za udostępnienie informacji przetworzonej.

Wobec powyższego wskazać należy, odnosząc się jednocześnie do wniosku organu o odrzucenie skargi, iż w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który skład w niniejszym składzie w pełni podzielam, że ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest aktem/czynnością z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i to niezależnie od tego, czy zostało dokonane przed czy po udostępnieniu informacji publicznej. Stwierdza bowiem obowiązek poniesienia opłaty oraz ustala jej wysokość, kreując zobowiązanie o charakterze finansowym. Może on być określony np. jako: "zarządzenie", "zawiadomienie", "wezwanie", "informacja", czy nawet "postanowienie", jak również może nie zawierać określenia formy i stanowić pismo skierowane do wnioskodawcy, jednak samo zawarcie w treści pisma informacji o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej wypełnia dyspozycję normy z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 – dalej jako "ustawa") (por. postanowienie z 28 lutego 2017r., sygn. akt I OSK 213/17 i wskazane tam orzecznictwo, wyrok WSA w Opolu z 18 września 2018 r., sygn. II SA/Op 259/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Na marginesie Sąd wskazuje, iż przywołane w odpowiedzi na skargę postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 252/16 na mocy wyżej cytowanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2027 r., sygn. akt I OSK 213/17 zostało uchylone.

Zgodnie zatem z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a., ponieważ między podjęciem aktu (16 listopada 2023 r.) a wniesienie skargi (17 listopada 2023 r.) upłynął zaledwie 1 dzień.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za dopuszczalną, a wniosek organu o odrzucenie skargi za niezasadny.

Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, iż materialoprawną podstawę wydania zaskarżonego aktu o ustaleniu opłaty za udostępnienie informacji publicznej stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Przepis ust. 2 natomiast stanowi, że podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

Wobec powyższego podkreślić w tym miejscu należy, iż przytoczony przepis wprowadza wyjątek od zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej wyrażonej w art. 7 ust. 2 ustawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, że powiadomienie o wysokości opłaty jest obligatoryjnym i wstępnym etapem postępowania, poprzedzającym samą czynność udostępnienia informacji, lecz jednocześnie jej niewarunkującym. Rozwiązanie z art. 15 ust. 2 ustawy, z jednej strony, gwarantuje pewność działania podmiotu zobowiązanego, ale także nie wyłącza możliwości zmiany lub wycofania wniosku przez zainteresowanego. Z drugiej strony, powiadomienie umożliwia wnioskodawcy podjęcie decyzji o pokryciu kosztów, gdy zgadza się z ustaloną opłatą, jak również może odstąpić od żądania udostępnienia informacji bądź zmodyfikować (zmienić) wniosek w zakresie sposobu lub formy jej udostępnienia.

Ustawodawca pozostawił bowiem wnioskodawcy 14 dni na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Milczenie wnioskodawcy będzie prowadzić do udostępnienia informacji w sposób i w formie wskazanej pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacania kosztów określonych w powiadomieniu.

Przytoczony przepis art. 15 ust. 1 ustawy pozwala podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej, który ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, pobrać od wnioskodawcy opłatę odpowiadającą wysokości tych kosztów. Co wymaga w tym miejscu zaakcentowania, koszty, o których mowa w tym przepisie i na co słusznie zwrócił uwagę Skarżący, ustalane są zatem każdorazowo w konkretnej sprawie.

Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że przez "dodatkowe koszty" udostępniania informacji publicznej na wniosek należy rozumieć rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację, dodatkowe koszty rzeczowe lub osobowe poniesione przez adresata wniosku w związku z określonym we wniosku sposobem udostępnienia informacji lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1159/17, dostępny w CBOSA). Kosztem dodatkowym jest zatem wydatek rzeczywiście poniesiony ponad koszt funkcjonowania podmiotu zobowiązanego, związany z realizacją wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1302/17, dostępny w CBOSA).

Nadto przepis art. 15 ust. 1 ustawy nie nakłada na organ (dysponenta informacji publicznej) obowiązku ustalenia opłaty w wysokości odpowiadającej poniesionym dodatkowym kosztom, a jedynie daje taką możliwość. Obciążenie opłatą ma zatem charakter uznaniowy, co nakłada na adresata wniosku o udostępnienie informacji dysponującego żądaną informacją publiczną obowiązek starannego rozważenia, czy w konkretnym wypadku opłatę tę należy wymierzyć, a jednocześnie wykazania, że w wyniku udostępnienia informacji publicznej w sposób zgodny z wnioskiem, poniesione zostały tzw. "dodatkowe koszty". Jak również podkreśla się w orzecznictwie sądowym, w przypadku zadecydowania przez podmiot zobowiązany o ustaleniu opłaty na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, organ powinien wykazać zasadność przyjęcia wystąpienia tzw. kosztów dodatkowych.

W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy pozostaje zwrócić uwagę, że ustalając stronie w piśmie z 16 listopada 2023 r. opłatę z tytułu udostępnienia informacji publicznej organ ograniczył się jedynie do wskazania potencjalnych kosztów osobowych, tj. dodatkowego wynagrodzenia pracownika za ponadnormatywną pracę, którego koszt jednej godziny określono na [...] zł brutto, zaś szacowany czas przygotowania informacji wskazanej we wniosku to 90 godziny pracy.

Tak ustalona opłata mająca odpowiadać kosztom dodatkowym w podanym wyżej rozumieniu w istocie rzeczy nie poddaje się kontroli Sądu, albowiem w piśmie z 16 listopada 2023 r. organ nie zwarł żadnej dodatkowej argumentacji, która wspierałaby jego stanowisko co do tego, że koszty poniesione przez organ w związku z udostępnieniem informacji publicznej przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu.

Za takie uzasadnienie nie można uznać wyłącznie sformułowania "zgodnie z analizą dokonaną przez [...]IOA". Z zaskarżonego aktu w żaden sposób nie wynika nie tylko ilość obliczonych godzin ale również wysokość przyjętej stawki godzinowej . Jeżeli faktycznie organ dokonał analizy celem wyliczenia faktycznej ilości czasu potrzebnego do przygotowania wnioskowanej informacji to winien dać temu wyraz w zaskarżonym akcie. Natomiast samo odwołanie się do przeprowadzonej analizy w tym zakresie jest niewystarczające.

Warto w tym miejscu wskazać, że przekształcanie informacji przez jej ewentualnie zebranie, przeanalizowanie i wyciągnięcie wniosków może generować dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w sposób wnioskowany przez Skarżącego może łączyć się z ponoszeniem opłat, niemniej jednak obowiązkiem organu jest skrupulatne wykazanie, że koszty udostępnienia informacji publicznej przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu, nadto również w jaki sposób żądana opłata została wyliczona oraz, że jej wysokość odpowiada rzeczywiście poniesionym kosztom.

Ponadto na gruncie niniejszej sprawy podkreślić należy, iż żaden przepis prawa nie sprzeciwia się uprawnieniu odzyskania kosztu pracy związanej z udostępnieniem informacji, jeżeli jednak wykazane zostanie, że ów koszt przekracza normalne działanie pracownika w ramach wykonywania swoich obowiązków. Koszty osobowe (koszty pracy) mogą być zatem traktowane jako dodatkowe koszty w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy tylko wówczas, jeżeli jest konieczność (potrzeba) zatrudnienia dodatkowej osoby do udzielenia informacji lub zapłacenia za nadgodziny pracownikowi wynika z realizacji wskazanych we wniosku szczególnej formy lub sposobu jej udostępnienia (por. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2018; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 547/18 oraz z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 923/21, orzeczenia dostępne w CBOSA). Ponadto czynności związane z udzieleniem informacji publicznej winny być w pierwszym rzędzie wykonywane w normalnym czasie pracy, jako jedno z podstawowych zadań organu (podmiotu wykonującego zadania publiczne), wynikające wprost z art. 61 Konstytucji RP. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy nie stanowi bowiem podstawy prawnej do wykonywania czynności związanych z udostępnianiem informacji publicznej jako "czynności dodatkowych" w stosunku do normalnych zadań organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 135/23, publikacja CBOSA).

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż z zaskarżonego aktu wynika, że wszelkie czynności związane z udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej będą podejmowane przez pracowników organu poza normalnymi godzinami pracy co sprzeczne jest z zasadą, iż czynności związane z udzieleniem informacji publicznej winny być w pierwszym rzędzie wykonywane w normalnym czasie pracy, jako jedno z podstawowych zadań organu.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał przy tym na uwadze, iż ograniczenia kadrowe (zatrudnionych 5 pracowników) w powiązaniu z terminem na udzielenie informacji oraz czynnościami jakie winien podjąć organ celem udzielenia tej informacji może się wiązać z koniecznością pracy w nadgodzinach. Jednakże powyższa konieczność w świetle powyższych uwag powinna zostać uzasadniona bardzie szczegółowo ze szczególnym uwzględnieniem faktu, iż odpłatność za udostępnienie informacji publicznej jest wyjątkiem.

Na koniec wskazać należy, iż słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że dla możliwości ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej i żądania jej zapłaty, istnienie po stronie danego wnioskodawcy szczególnego istotnego interesu publicznego w zakresie udostępnienia mu informacji publicznej, jest okolicznością całkowicie niezależną. Uprawnienie do żądania od Skarżącego opłaty przewidzianej w art. 15 ustawy, nie jest w żadnym zakresie związane z istnieniem po stronie Skarżącego szczególnego istotnego interesu publicznego.

Powyższa nie zmienia jednak faktu, iż organ nie wykazał w sposób poddający się kontroli sądowej, że przekształcanie informacji przez jej ewentualnie zebranie, przeanalizowanie i wyciągnięcie wniosków wymaga poniesienia dodatkowych kosztów.

W tym stanie rzeczy, należało przyjąć, że dodatkowe koszty udostępnienia informacji publicznej nie zostały wyliczone zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 15 ust. 1 ustawy, zaś to uchybienie organu spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wysokość poniesionego przez Skarżącego wpisu od skargi (100 zł).