Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2011 r. , sygn. akt III SA/Łd 524/11 w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Prezesa Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu wniosku T. Z. o wstrzymania zaskarżonej decyzji Prezesa Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], odmówił wstrzymania wyżej wymienionej decyzji.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając zażalenie wskazał na bardzo złą sytuację materialną T. Z. Skarżący osiąga miesięczny dochód w wysokości 1300 zł. brutto, który stanowi przedmiot zajęcia komorniczego. Prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu należącym do syna i synowej. W lokalu tym zamieszkuje wraz z żoną, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Ponadto skarżący jest w podeszłym wieku i ma poważne problemy zdrowotne, z czym wiąże się konieczność ponoszenia dużych wydatków na leczenie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego dalsze egzekwowanie należności przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pogorszy sytuację skarżącego, który już w chwili obecnej nie jest w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Powyższe w ocenie strony skarżącej uzasadnia możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – dalej p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nieprzesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.

Powołany przepis art. 195 § 2 p.p.s.a. stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny w sytuacji wystąpienia co najmniej jednej z dwóch wymienionych w nim przesłanek, tj. zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione. Przepis ten stanowi zatem wyjątek od zasady dewolutywności, gdyż w razie wystąpienia ustawowych przesłanek, przedmiot rozpoznania sądowego nie zostaje przeniesiony do sądu wyższej instancji. Z wystąpieniem przesłanki zarzutu nieważności postępowania będziemy mieli do czynienia w sytuacji obiektywnego wystąpienia jednej z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odnoszącej się do zaskarżonego postanowienia. Natomiast przesłanka oczywiście uzasadnionego zażalenia wystąpi w sytuacji, gdy wadliwość zaskarżonego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, Wydanie 3, s. 585).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka oczywiście uzasadnionego zażalenia, skutkująca uchyleniem zaskarżonego postanowienia z dnia 29 czerwca 2011 r. i ponownym rozpoznaniem wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. (§ 3)

Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi... s. 204-206).

W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu, skarżący wskazując na trudną sytuację życiową i materialną w sposób wyczerpujący wykazał okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności wysokość osiąganych przez skarżącego miesięcznych dochodów wynikająca z akt sprawy, jak i wykazana w nich łączna kwota miesięcznych, niezbędnych wydatków skarżącego, wskazuje na zasadność złożonego wniosku.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. i art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 29 czerwca 2011 r. i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.