I FZ 40/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-04-14	
Data wpływu	2026-03-19	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6110 Podatek od towarów i usług
6560	
Hasła tematyczne	Odrzucenie skargi	
Sygn. powiązane	I SA/Gl 1463/25	
Skarżony organ	Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 58 § 1 pkt 3); Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. j. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Gl 1463/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. sp. j. z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 października 2025 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.605.2025.1.IK UNP: 2739532 w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie	
Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1463/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3) P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), odrzucił skargę P. sp. j. z siedzibą w P. (dalej: spółka, skarżąca) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 27 października 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu opisanego na wstępie postanowienia, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej wezwany został do uzupełnienia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych poprzez podanie numeru skarżącej w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 22 grudnia 2025 r. skierowano do pełnomocnika skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwania powyższe doręczone zostały w formie elektronicznej (e-PUAP) pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 stycznia 2026 r. Należny wpis od skargi uiszczono w dniu 13 stycznia 2026 r. a zatem w terminie. Nadesłano także pismo z 19 stycznia 2026 r. zatytułowane "Uzupełnienie braków formalnych", w którym wskazano, że w załączeniu przesyła się potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi. Nie udzielono natomiast odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do podania numeru skarżącej spółki w KRS i do złożenia pełnomocnictwa procesowego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił, pomimo wezwania braków formalnych skargi, o których uzupełnienie został wezwany, zatem zaistniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3) P.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie:

1. art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu braku numeru KRS, w sytuacji gdy pełnomocnik podał w skardze numer identyfikacji podatkowej (NIP: [...]) oraz pełną firmę skarżącej, a zatem dane wystarczające do niezwłocznego i jednoznacznego ustalenia numeru KRS w publicznym rejestrze elektronicznym, do którego Sąd ma bezpośredni dostęp, a treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. ustanawia system równoważnych identyfikatorów połączonych spójnikiem "albo" numer identyfikacji KRS (lub REGON) albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji albo numer identyfikacji podatkowej, co oznacza, że ustawodawca traktuje te identyfikatory jako funkcjonalnie równoważne instrumenty identyfikacyjne,

2. art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. poprzez poprzestanie przez Sąd na wezwaniu wyłącznie pełnomocnika do uzupełniania braków w zakresie złożenia dokumentu pełnomocnictwa, bez jednoczesnego lub następczego wezwania samej skarżącej do samodzielnego uzupełnienia braków,

3. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i art. 8 P.p.s.a. poprzez zastosowanie nadmiernego formalizmu i odrzucenie skargi bez wyczerpania wszystkich instrumentów procesowych umożliwiających naprawienie uchybień formalnych, co pozbawiło skarżącą prawa do merytorycznego rozpoznania istotnej sprawy podatkowej, w której adwokat będący pełnomocnikiem był podmiotem zidentyfikowanym i wyraźnie wskazanym z imienia, nazwiska i adresu.

Mając na uwadze powyższe naruszenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zażalenie jest bezzasadne.

Okolicznością bezsporną w niniejszym postępowaniu jest, że pełnomocnik spółki nie przedłożył do akt sprawy dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącej oraz nie wskazał numeru KRS skarżącej, zarówno przy skardze jak i na wezwanie Sądu pierwszej instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze Iub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania.

Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Ponadto w art. 29 P.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie dokumentem.

Zgodnie natomiast z art. 34 P.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jeżeli strona decyduje się uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika, pełnomocnik ten jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 P.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną.

Złożona w imieniu spółki skarga, nie czyniła zadość powyższym wymaganiom, w związku z czym, zasadnym było wezwanie do uzupełnienia braków skargi.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji w skierowanym wezwaniu, nie nakładał na pełnomocnika strony skarżącej obowiązku przedłożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), lecz ograniczył wezwanie jedynie do wskazania numeru w tym rejestrze podmiotu reprezentowanego. Wykładnia przepisu art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W niniejszej sprawie pełnomocnik reprezentuje spółkę prawa handlowego tj. spółkę jawną. Zgodnie z art. 251 § 1 k.s.h., spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru (tj. rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego - art. 4 § 1 pkt 8 k.s.h.). Jest zatem oczywistym, że z uwagi na formę prawną strony skarżącej, posiada ona numer KRS. Argumentacja pełnomocnika, jakoby istniała dowolność w wyborze identyfikatora, stoi w sprzeczności z gramatyczną i systemową wykładnią art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Dalsza część przepisu, na którą powołuje się pełnomocnik, odnosi się wyłącznie do sytuacji podmiotów prawnych, które na podstawie odrębnych przepisów nie posiadają numeru KRS. W przypadku spółki jawnej, która podlega obligatoryjnemu wpisowi do tego rejestru, wskazanie numeru KRS jest wymogiem formalnym pierwszego pisma w sprawie, który nie może być skutecznie zastąpiony wskazaniem numeru NIP czy REGON.

Wbrew również wywodom pełnomocnika skarżącej, Sąd pierwszej instancji nie był ani zobowiązany, ani uprawniony do samodzielnego ustalania numeru KRS spółki na podstawie podanego numeru NIP. Obowiązek procesowy polegający na prawidłowym oznaczeniu strony skarżącej i podaniu jej niezbędnych cech identyfikacyjnych spoczywa na wnoszącym pismo (w tej sytuacji na profesjonalnym pełnomocniku), a nie na sądzie. Procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje substytuowania strony przez Sąd w zakresie uzupełniania braków formalnych pism poprzez poszukiwanie brakujących danych w ogólnodostępnych bazach teleinformatycznych. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do nieuzasadnionego przeniesienia ciężaru dbałości o poprawność czynności procesowych ze strony na sąd.

Sąd pierwszej instancji postąpił zatem prawidłowo, wzywając stronę do usunięcia tego braku, a podnoszona przez pełnomocnika argumentacja o możliwości zamiennego stosowania numerów identyfikacyjnych lub domniemanego obowiązku ich weryfikacji przez Sąd nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Tym samym nie doszło do naruszenia art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu braku numeru KRS, w sytuacji gdy pełnomocnik podał w skardze numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz pełną firmę skarżącej, a zatem dane wystarczające do niezwłocznego i jednoznacznego ustalenia numeru KRS w publicznym rejestrze elektronicznym, do którego Sąd ma bezpośredni dostęp.

Dodatkowo nie można było podzielić zapatrywania autora zażalenia, co do takiego schematu działania, poprzez poprzestanie przez Sąd na wezwaniu wyłącznie pełnomocnika do uzupełniania braków w zakresie złożenia dokumentu pełnomocnictwa, bez jednoczesnego lub następczego wezwania samej skarżącej do samodzielnego uzupełnienia braków.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2026 r., sygn. akt III OPS 2/25 (która wydana została na wniosek Prezesa tego Sądu z dnia 23 czerwca 2025 r., znak: BO.511.14.2025) w sposób prawnie wiążący (vide art. 269 § 1 P.p.s.a.), przyjęto, że "Podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), przez jej wezwanie do dołączenia dokumentu pełnomocnictwa; nieusunięcie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 i w związku z art. 46 § 3 powołanej ustawy.".

Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie podzielił wskazany wyżej pogląd uchwałodawczy i dlatego nie wystąpił o podjęcie nowej uchwały w tym samym przedmiocie. W konsekwencji oznaczało to również związanie rozstrzygnięciem uchwałodawczym. Przyjęcie stanowiska przeciwnego, oczekiwanego przez skarżącą, w istocie byłoby próbą "obejścia" rygoru wynikającego z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a nie obroną prawa do sądu w jego prawidłowym rozumieniu.

Wyrażona bowiem w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasada prawa do sądu nie ma charakteru absolutnego. Jej realizacja zależy od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych, fiskalnych i materialnych), w tym między innymi terminowego składania pism procesowych, uiszczania opłat sądowych, sporządzenia niektórych pism przez zawodowych pełnomocników, czy składania dokumentów wykazujących umocowanie do dokonywania danych czynności procesowych. Wszystkie te wymogi służą pełnej realizacji wskazanej gwarancji konstytucyjnej.

Spółka nie miała w tej sprawie obowiązku działania przez pełnomocnika, lecz była do tego jedynie uprawniona w świetle art. 34 P.p.s.a. i dobrowolnie z uprawnienia tego skorzystała, co stanowiło element realizacji prawa do sądu.

Nadto, zgodnie z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Przepis ten, zakazujący ustawowego zamykania drogi sądowej, stanowi zatem ogólną dyrektywę prawodawczą, która wskazuje, że w przypadku naruszenia praw podmiotu musi on mieć zagwarantowaną ustawowo możliwość sądowego dochodzenia tych praw. Adresatem tej normy jest zatem prawodawca, a nie sąd.

Wreszcie wskazać należało i to, że w świetle art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

W niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej skarżąca skorzystała z prawa zaskarżenia postanowienia sądu administracyjnego orzekającego w pierwszej instancji.

Należało też zauważyć, że i w uzasadnieniu wspomnianej uchwały odwołano się do gwarancji konstytucyjnych, wskazując, że: "Wzorzec >>sprawiedliwego<< rozpatrzenia sprawy odnosi się tak do sfery materialnoprawnej, jak i procesowej. Chodzi o to, aby strona, bez względu na to czy ma rację, czy też nie, miała realną możliwość przedstawienia swoich argumentów i czynnego popierania ich na każdym etapie procedowania. Ukształtowana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi procedura uzupełniania braków formalnych skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne spełnia standardy konstytucyjne. Zapewnia stronie prawo do sądu realizowane przez wniesienie skargi oraz prawo do ustanowienia reprezentującego ją pełnomocnika. Gwarantuje stronom, zarówno reprezentowanym przez pełnomocnika jak i występującym samodzielnie, na równych zasadach, prawo do uzupełniania braków formalnych skargi, w tym także braku polegającego na niedołączeniu do akt dokumentu pełnomocnictwa. Z kolei sąd, na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. ma obowiązek zweryfikować, czy skarga spełnia wymogi formalne, a jeśli nie spełnia, przewodniczący winien uruchomić procedurę uzupełniania tych braków. W przypadku strony reprezentowanej przez pełnomocnika, także braku w postaci przedłożenia do akt dokumentu pełnomocnictwa.".

Co zaś istotne z punktu widzenia argumentacji autora zażalenia, w uzasadnieniu uchwały o sygn. akt III OPS 2/25 wskazano również, że "sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi, jakim jest brak dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego sporządzającego skargę pełnomocnika do jej wniesienia, może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Należy zatem uznać termin wyznaczony do usunięcia braku formalnego za niezachowany, jeżeli pełnomocnik w tym terminie w ogóle nie podjął czynności uzupełniającej lub wprawdzie ją podjął, ale w taki sposób, że brak nie został w całości uzupełniony.".

Wobec powyższego zarzuty zażalenia co do naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 46 § 3 P.p.s.a., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i art. 8 P.p.s.a. nie mogły zostać uwzględnione.

Wobec braku przesłanek do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.