Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 968/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 czerwca 2025 r., nr 2401-IEE.7192.239.2025.MD UNP: 2401-25-154707 przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 968/25, w ten sposób, że w wierszu dwunastym od góry w miejsce daty: "7 sierpnia 2025 r." wpisać prawidłową datę: "12 czerwca 2025 r."; 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 968/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 12 czerwca 2025, nr 2401-IEE.7192.239.2025.MD UNP:2401-25-154707 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienie jest możliwe wówczas, gdy podlegają one wykonaniu. Natomiast postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną przesądza kwestię dopuszczalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu I instancji nie przyznaje ono skarżącej żadnych i praw i obowiązków. W konsekwencji nie jest możliwe wstrzymanie wykonania takiego postanowienia.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając je w całości. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów pełnomocnika z urzędu, które to koszty nie zostały pokryte w całości lub części.

W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienia samo w sobie nie przyznaje praw ani nie nakłada obowiązków. Jednocześnie postanowienie to, utrzymujące w mocy uprzednio wydane w niniejszej sprawie orzeczenia organów administracyjnych, legitymuje dokonane zajęcia komornicze, w sytuacji braku prawomocnego rozstrzygnięcia co do merytoryczności i prawidłowości dokonania tych zajęć. Jednocześnie z analizy pism skarżącej, w tym sformułowania "wnoszę o wstrzymanie wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania niniejszej skargi" należy uznać, że skarżąca nie skonkretyzowała, że wniosek o wstrzymanie dotyczy wyłącznie zaskarżonego postanowienia, a wręcz pozwala na konstatację, że wnioskiem tym obejmowała ona również pozostałe wydane w sprawie orzeczenia, w tym dokonanie zajęcia - i w tym kierunku również pozostałe wydane w sprawie orzeczenia, w tym dokonane zajęcia - i w tym kierunku również złożony przez nią wiosek winien zostać rozpatrzony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935., dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15).

Zaś przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2023, uwagi do art. 61).

Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, co słusznie wskazał Sąd I instancji, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Sąd I instancji nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do sądu jest akt – postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Postanowienie to nie wywiera skutków prawnych dla skarżącej, co zresztą zostało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji trafnie dostrzeżone.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącej ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym postanowieniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.