Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2007 r.: 1. Nr [...], 2. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znaki towarowe GAP R-171132; GAP R-171135 oddala skargi

Przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. P. prowadzącą działalność gospodarczą – P. [...] z L. są decyzje Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] oraz [...] wydane w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej powoływanej jako p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalające wnioski o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych udzielonych G. na znaki towarowe odpowiednio: GAP R - 171132 i GAP R -171135 oraz zasądzające od wnioskodawczyni na rzecz uprawnionej kwotę 900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w każdej ze spraw.

Powyższe skargi zostały zarejestrowane w tutejszym Sądzie pod sygnaturami VI SA/Wa 927/08 oraz VI SA/Wa 928/08. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 16 października 2008r. Sąd zarządził połączenie ww. spraw na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. do wspólnego rozpoznania a także i rozstrzygnięcia oraz dalsze prowadzenie sprawy pod sygnaturą VI SA/Wa 927/08.

W uzasadnieniu przedmiotowych decyzji organ stwierdził, że w jego ocenie, wnioski skarżącej z dnia 16 sierpnia 2006r. złożone w oparciu o art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych na sporne znaki towarowe należało oddalić jako przedwczesne, gdyż w dniu złożenia przedmiotowych wniosków nie upłynął nieprzerwany okres pięciu lat liczony od daty udzielenia prawa ochronnego na te znaki w ciągu którego uprawniony miał obowiązek ich używania. Jednocześnie Urząd Patentowy uznał, że wnioskodawczyni legitymuje się interesem prawnym o jakim mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p., gdyż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w takim samym zakresie jak uprawniona ze spornego znaku oraz ubiega się o uzyskanie na terytorium Polski prawa ochronnego na znak towarowy GAP Z-314434, któremu Urząd Patentowy przeciwstawił sporne znaki. Zdaniem organu, materialnoprawną podstawę interesu prawnego wnioskodawczyni w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa na sporne znaki stanowią przepisy art. 20 i 22 Konstytucji RP a także art. 6 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Przepisy te statuują bowiem zasadę wolności gospodarczej w ramach której mieści się uprawnienie każdego podmiotu prowadzącego działalność gospodarcza do swobodnego dostępu do oznaczeń, które nie są faktycznie używane w obrocie i ograniczają chronioną ww. przepisami swobodę działalności gospodarczej. Organ podkreślił również, iż wystąpienie z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej oznacza, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy tejże ustawy a zwłaszcza jej art. 169.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe decyzje Urzędu Patentowego RP zarzucono naruszenie: 1) art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady działania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa oraz 2) art. 315 ust. 2 p.w.p. polegające na niewłaściwej interpretacji i w konsekwencji przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy p.w.p. gdy tymczasem powinny mieć zastosowanie przepisy Ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (uzt). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro sporny znak towarowy został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] listopada 2000r., a zatem pod rządami u.z.t. to właśnie ta ustawa (uzt) powinna mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. W tym zakresie skarżąca powołała się na inne decyzje Urzędu Patentowego dotyczące innych zarejestrowanych znaków GAP ([...] oraz [...]) zarzucając, że organ nie tylko nie odniósł się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji, ale również nie wyjaśnił w uzasadnieniu powodów zmiany swojego dotychczasowego stanowiska.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi Urząd Patentowy RP wniósł o ich oddalenie.

Organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji, a odnosząc się zarzutów podniesionych w skargach uznał je za nieuzasadnione. Podkreślił, że w sprawach w jakich zapadły powołane przez stronę decyzje był inny stan prawny i faktyczny, bowiem wnioski o uznanie za wygasłe praw z rejestracji znaków GAP R 82944 oraz GAP R 71548 zostały złożone w tamtych sprawach w dniu 20 grudnia 1999r. a więc pod rządami ustawy o znakach towarowych.

Podczas rozprawy, która odbyła się 16 października 2008r., pełnomocnik skarżącej dodatkowo podniósł zarzut nieważności zaskarżonych decyzji, ponieważ w postępowaniach administracyjnych zakończonych zakwestionowanymi decyzjami nie brał udziału uprawniony ze spornych znaków tj. G. W tym zakresie strona zwróciła uwagę na brak pełnomocnictwa dla rzecznika P. a ponadto, że z treści pism kierowanych do UP RP przez pełnomocnika firmy G. nie wynika, iż rzecznik działa w imieniu uprawnionego.

Pełnomocnik uprawnionego wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania były skargi na decyzje Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2007r., wydane w postępowaniu spornym, którymi oddalono wnioski skarżącej o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych udzielonych firmie G. na znaki towarowe GAP R - 171132 (sprawa Nr [...]) oraz GAP R -171135 (sprawa [...]).

Z odcisku prezentaty na wnioskach o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowych znaków wynika, że wnioski te złożono w dniu 18 września 2006r., a nie w dniu 16 sierpnia 2006r. jak wadliwie podaje organ w uzasadnieniu obydwu decyzji. Z powodów wskazanych w dalszej części niniejszego uzasadnienia dostrzeżony błąd nie ma jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, co wyklucza możliwość wyeliminowania zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Wobec postawionego w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem zarzutu nieważności decyzji w pierwszej kolejności należy rozważyć zasadność tego zarzutu jako najdalej idącego. Uzasadniając ten zarzut skarżąca podnosi, że stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji powinno nastąpić z uwagi na to, że w postępowaniach administracyjnych zakończonych zakwestionowanymi decyzjami nie brał udziału uprawniony ze spornych znaków tj. G. na co wskazuje brak pełnomocnictwa od tego podmiotu dla P. a także brak powołania się w pismach kierowanych do Urzędu Patentowego na stosowne pełnomocnictwo. W ocenie Sądu, powyższe zarzuty nie są uzasadnione. Wbrew twierdzeniom skarżącej, pełnomocnik uprawnionej legitymował się w toku postępowania ważnym pełnomocnictwem oraz zajmował stanowisko w imieniu uprawnionej do spornych znaków.

W tym zakresie podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia praw ochronnych udzielonych na wzmiankowane znaki towarowe. W tym stanie rzeczy, pełnomocnictwa dla P. udzielone w dniu 7 marca 2006r. oraz dla rzecznika patentowego M. M. (z dnia 22 marca 2006r.), który w niniejszych sprawach prowadził w imieniu uprawnionej korespondencję z Urzędem Patentowym udzielone w sprawach o udzielenie praw ochronnych na sporne znaki zachowują swoją aktualność w trakcie postępowań o stwierdzenie wygaśnięcia tychże znaków.

Nie budzi również wątpliwości Sądu, że pisma z dnia 22 stycznia 2007r. w którym uprawniona zajmuje stanowisko wobec wniosków skarżącej o stwierdzenie wygaśnięcia znaków zostały wystosowane w odpowiedzi na wezwania Urzędu Patentowego dokonane na podstawie art. 255(2) p.w.p.

Reasumując ten wątek należy stwierdzić, że uprawniona ze spornych znaków, będąc reprezentowana przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika, brała udział w postępowaniach o stwierdzenie wygaśnięcia tych znaków. W tym stanie rzeczy argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z dokumentów zawartych w nadesłanych aktach administracyjnych praw ochronnych na sporne znaki udzielono decyzjami z dnia [...] lutego 2006r.

Z uwagi na to, że wnioski o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowych znaków zostały złożone pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, który zastosował w niniejszej sprawie przepisy tejże ustawy a nie przepisy ustawy o znakach towarowych, czego domagała się wnioskodawczyni. Powyższe stanowisko znajduje również poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w uchwale siedmiu sędziów z dnia 23 kwietnia 2008r. II GPS 1/08 a także wyroku z dnia 20 marca 2007r. sygn. akt II GSK 364/06.

W ocenie Sądu, za prawidłowy należy również uznać wniosek, iż skarżąca legitymuje się interesem prawnym o jakim mowa w art. 169 ust.2 p.w.p. gdyż w realiach rozpatrywanych spraw prawo ochronne na sporne znaki towarowe blokuje dostęp skarżącej do danego segmentu rynku. M. P. prowadzi bowiem działalność gospodarczą w takim samym zakresie jak uprawniona ze spornych znaków oraz ubiega się o uzyskanie na terytorium Polski prawa ochronnego na znak towarowy GAP Z-314434, któremu Urząd Patentowy przeciwstawił sporne znaki.

W konsekwencji, podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia momentu (daty), od którego powinien być liczony nieprzerwany okres pięciu lat nieużywania w sposób rzeczywisty zarejestrowanego znaku towarowego, o jakim mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

W ocenie skarżącej datą początkową jest data zgłoszenia spornego znaku towarowego do rejestracji, co nastąpiło w dniu [...] czerwca 2001r. w przypadku znaku GAP R - 171135 oraz [...] listopada 2000r. w odniesieniu do znaku GAP R - 17132. Natomiast, zdaniem Urzędu Patentowego, taką datą początkową jest data rejestracji znaku, którą w obydwu przypadkach jest [...] lutego 2006r.

Rozważając powyższą kwestię należy przywołać art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Przepis ten określa tzw. pozostałe (obok "podstawowych", uregulowanych w art. 168 ustawy) przesłanki wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. W rozpatrywanej sprawie podkreślenia wymaga, że wzmiankowany przepis został znowelizowany w toku niniejszego postępowania administracyjnego. Mianowicie z dniem 1 listopada 2007r. dotychczasowy art. 169 ust. 1 pkt 1pwp został zmieniony przez art. 1 pkt 39 lit. a) ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2007r. Nr 136 poz. 958). Brzmienie powołanego przepisu przed nowelizacją było następujące: "Prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek: nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania", natomiast po nowelizacji: "Prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek: nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania". Innymi słowy w dniu wydania decyzji tj. [...] grudnia 2007r. przepis art. 169 ust.1 pkt1 p.w.p. miał inne brzmienie niż w dacie wszczęcia postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia. W ocenie Sądu, z uwagi na brak przepisów przejściowych w ww. ustawie nowelizującej organ miał obowiązek zastosować wzmiankowany przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji tj po nowelizacji. Przy czym, zdaniem Sądu, zmiana powyższego przepisu dokonana omawianą nowelizacją polega jedynie na doprecyzowaniu dotychczasowego przepisu wprowadzając zasadę, że okres używania znaku towarowego ma być liczony od uzyskania prawa ochronnego. Doprecyzowanie powyższego uregulowania nie stanowi zmiany jakościowej tego przepisu, albowiem również przed nowelizacją było oczywiste, że o ile datą nabycia prawa ochronnego jest data zgłoszenia znaku, o tyle dla wygaśnięcia prawa z powodu jego nieużywania decydujące znaczenie ma data rejestracji znaku. Przemawiała za tym literalna wykładnia art. 169 ust. 1 pkt 1, w którym to przepisie była wprost mowa o "nieużywaniu zarejestrowanego znaku towarowego".

W niniejszej sprawie prawa ochronne na sporne znaki towarowe zostały udzielone w dniu 2 lutego 2006r. a więc dopiero z tą datą uprawniony był zobowiązany do rozpoczęcia używania tych znaków. Jest to uzasadnione nie tylko literalną treścią art. 161 ust.1 pkt 1 p.w.p., ale również z tego powodu, że zgłaszający do czasu uzyskania decyzji udzielającej prawo ochronne pozostaje w stanie niepewności, co do skuteczności swoich działań w tym zakresie.

Innymi słowy, data udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest ostatecznym terminem, od którego uprawniony powinien rozpocząć używanie znaku a więc 5 - letni okres nieużywania znaku nie może upływać przed datą udzielenia prawa ochronnego.

Reasumując: dla celów wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat (art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej) terminem początkowym, od którego rozpoczyna się bieg wspomnianego okresu pięcioletniego, jest data rejestracji znaku, a nie data jego zgłoszenia; co wynika wprost z literalnej wykładni tego przepisu.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał, iż uprawniony powinien rozpocząć używanie spornych znaków towarowych od dnia [...] lutego 2006r. tj. od daty rejestracji znaków, a nie od dnia ich zgłoszenia.

W tym stanie rzeczy, złożone do Urzędu Patentowego RP wnioski skarżącej o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych były przedwczesne, albowiem w dniu złożenia wniosków tj. 18 września 2006r. nie upłynął jeszcze nieprzerwany okres pięciu lat w ciągu którego uprawniony miał obowiązek używania spornych znaków.

W przedmiotowej sprawie okres 5 lat po którym można wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych upływa dopiero w dniu [...] lutego 2011r.

W tej sytuacji zarzut strony, że organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do argumentacji wnioskodawczyni powołującej się na konkretne decyzje Urzędu Patentowego RP wydane w sprawach dotyczących innych znaków towarowych GAP, nie może zostać uwzględniony jako podstawa uchylenia zaskarżonych decyzji.

Uchylenie bowiem przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.). Tymczasem powyższy zarzut, nawet jeśli uznać go uzasadniony, nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ nawet w przypadku odniesienia się w uzasadnieniu spornych decyzji do innych decyzji w sprawach znaków GAP (gdzie, co należy podkreślić, wnioski o uznanie za wygasłe zostały złożone pod rządami ustawy o znakach towarowych), treść podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia byłaby taka sama z powodów podanych w niniejszych motywach.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.