Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie poddania sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami - oddala skargę.

Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Prezydenta Miasta orzeczono o poddaniu J.D. sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 8 maja 2007 roku wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynika, iż J.D. w ciągu roku od dnia 31 marca 2005 roku wielokrotnie naruszyła przepisy i zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, za co przyznano punkty karne łącznie w wymiarze przekraczającym 24 punkty.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik J.D. - adwokat P.D. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez nieusunięcie z ewidencji punktów karnych zgromadzonych przez odwołującą się w 2005 roku, mimo że ich suma w tym roku nie przekroczyła 24 punktów, a w związku z tym brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż zgodnie z treścią art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Podniósł, iż w 2005 roku odwołująca się na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć zgromadziła jedynie 17 punktów karnych, gdyż wyrok Sądu Rejonowego w M., dotyczący naruszenia z dnia 14 listopada 2005r., uprawomocnił się dopiero w dniu 12 stycznia 2007 roku. Zatem zdaniem pełnomocnika skarżącej po upływie roku należało usunąć z ewidencji punkty za naruszenia popełnione w 2005 roku, gdyż ich suma nie przekroczyła 24 punktów. Na chwilę wydania zaskarżonych decyzji nie było zatem podstaw do zatrzymania J.D. prawa jazdy, ani skierowania jej na sprawdzenie kwalifikacji, bowiem decyzje takie wydawane są wobec osoby, która przekroczyła 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Gdyby zaś prawidłowo usunięto z ewidencji zapisy dotyczące punktów zgromadzonych w 2005r., to powinna ona mieć obecnie jedynie 10 punktów karnych, wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w M.

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w przedmiotowej sprawie prawidłowo dokonano oceny przesłanek obligujących do skierowania J.D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem, bowiem w okresie od 31 marca 2005r. odwołująca się pięciokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego, za które przypisano łącznie ponad 24 punkty. Podniesiono, iż organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do usuwania z ewidencji punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bowiem zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym kompetencja ta należy do Policji. Organy rozstrzygające w kwestii skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nie są właściwe do weryfikacji prawidłowości wpisów w prowadzonej ewidencji kierowców oraz wymierzonych przez uprawnione organy punktów przypisanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, lecz zobowiązane są rozstrzygać na podstawie okoliczności stwierdzonych we wniosku komendanta policji. Przepisy w tym zakresie mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku wystąpienia określonych przesłanek organ jest zobowiązany do wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Na decyzję tą skargę wniósł pełnomocnik J.D., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów i zatrzymanie skarżącej prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przez organy własnych ustaleń faktycznych i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń innych organów, uznanych za prawidłowe i wiążące. Pełnomocnik skarżącej ponownie przytoczył argumenty zawarte w odwołaniu, wskazując iż nie przekroczyła ona 24 punktów za naruszenie przepisów ruch drogowego, a tym samym brak było podstaw do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podniósł, iż organ administracji orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o wpis tymczasowy, obejmujący stan punktów karnych przed prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie naruszenia przepisów ruchu drogowego, podczas gdy obowiązującym na dzień wydania decyzji winien być wpis ostateczny, dokonany na podstawie prawomocnego wyroku sądu. W związku z tym zdaniem skarżącej nie została spełniona dyspozycja przepisu art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tym samym brak było uzasadnienia do zatrzymania prawa jazdy skarżącej do czasu uzyskania przez nią pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż według niego organy obydwu instancji ograniczyły się jedynie do roli wykonawcy wcześniejszych ustaleń innego organu administracyjnego (Komendanta Wojewódzkiego Policji) w przedmiocie zasadności zatrzymania prawa jazdy i uznali te ustalenia za prawidłowe i wiążące. Natomiast w ocenie autora skargi organ powinien w toku prowadzonego przez siebie postępowania samodzielnie ocenić zasadność oraz prawidłowość żądania i argumentacji zawartej w złożonym wniosku, a także dokonać samodzielnych ustaleń co do stanu faktycznego i nie jest w tym zakresie związany ustaleniami podjętymi przez inne podmioty, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. Zatem nawet jeśli właściwy organ zaniechał weryfikacji wpisu w prowadzonej ewidencji kierowców poprzez usunięcie z niego 10 punktów karnych, organ orzekający w niniejszej sprawie powinien ustalić zgodny z prawem stan posiadanych przez skarżącą punktów. Zaniechanie takiego działania i bezkrytyczne przyjęcie przez organy obu instancji okoliczności podanych przez Policję doprowadziło do zatrzymania skarżącej prawa jazdy, mimo iż skarżąca nie przekroczyła liczby 24 punktów karnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazano, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie poddania skarżącej sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy, a nie jak wskazuje pełnomocnik skarżącej, decyzję w sprawie zatrzymania prawa jazdy (rozstrzygnięcie dotyczące decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy było przedmiotem innej decyzji Kolegium). W związku z tym podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie przepisy podane przez pełnomocnika skarżącej. Wyjaśniono ponadto, iż zarzut podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o wpis tymczasowy należy uznać za bezzasadny, gdyż wyrok Sądu Rejonowego w M. uprawomocnił się w dniu 12 stycznia 2007 roku, a zatem w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, wpis za naruszenie z dnia 14 listopada 2005r. był ostateczny.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu "[...]" pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż przedmiotem skargi jest decyzja o poddaniu skarżącej kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 niniejszej ustawy. Użyte w treści powołanego przepisu sformułowanie "podlega" oznacza, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu nie są pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Należy również wskazać, iż w myśl art. 130 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Szczegółowe uregulowania w tym zakresie zawiera Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002r. nr 236, poz.1998 ze zm.). Przepisy te regulują między innymi kwestię wpisów ostatecznych i tymczasowych, dokonywanych przed prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie naruszenia przepisów ruchu drogowego przez uprawniony organ.

W niniejszej sprawie skarżąca została skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]". We wniosku tym wskazano, iż skarżąca w okresie od dnia 31 marca 2005 roku do dnia 17 grudnia 2005 roku wielokrotnie dopuściła się naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego, otrzymując łącznie 27 punktów karnych.

W ocenie Sądu powyższy stan faktyczny uzasadniał wydanie zaskarżonej decyzji, a zarzuty pełnomocnika skarżącej są nieuzasadnione. Przy czym wskazać należy, iż bezspornym jest fakt, iż odnośnie naruszenia przepisów ruchu drogowego z dnia 14 listopada 20095r. toczyło się postępowanie sądowe, zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w M., który uprawomocnił się w dniu 12 stycznia 2007r. Jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazano wyżej art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie określa, iż organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym jest policja. Tylko ten organ zatem jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2006 roku (Sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 275433) strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro zatem skarżąca kwestionowała wpisy w ewidencji kierowców prowadzonej przez policję, mogła wystąpić do tego organu o usunięcie wcześniej wpisanych punktów, a w razie odnowy bądź też milczenia organu skorzystać z przysługującej jej skargi do sądu. Jeżeli jednak z tej drogi nie skorzystała, to w postępowaniu dotyczącym skierowania jej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów nie może skutecznie kwestionować ilości punktów wpisanych do ewidencji. Organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie są bowiem uprawnione do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję). Na marginesie należy wskazać, iż gdyby przyjąć interpretację przepisów zaprezentowaną w skardze należałoby uznać, iż organy prowadzące postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami mogłoby nie tylko czynić ustalenia co do konieczności usunięcia wpisów w ewidencji, ale także przypisania większej ilości punktów niż wpisane przez policję (np. w przypadku ustalenia, iż dane zdarzenie zostało niewłaściwie zakwalifikowane i przypisano mu inną ilość punktów niż to wynika z rozporządzenia). W tym zakresie zatem zarzut odnośnie braku własnych ustaleń faktycznych organów jest niezasadny. Zgodnie bowiem z powołanymi wyżej przepisami organ orzeka o poddaniu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji razie przekroczenia 24 punktów wpisanych do ewidencji,. W odniesieniu zatem do ilości punktów przypisanych kierowcy organ jest związany wpisami w ewidencji i nie może w tym zakresie prowadzić własnych ustaleń.

W świetle powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).