Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 25 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Z.D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z 28 sierpnia 2015 r. Z.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...].

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem J.B. z 25 lipca 1985 r., który został ponowiony pismem Z.D. z 28 listopada 1989 r. W związku z nierozpoznaniem ww. wniosku o odszkodowanie w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego skarżąca wniosła zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W następstwie rozpoznania powyższego Wojewoda postanowieniem z [...] września 2014 r., nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Termin ten upłynął bezskutecznie, wobec czego, skarga na bezczynność stała się zasadna.

Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że pismem z 14 lipca 2014 r. strona została poinformowana, iż konieczne jest dostarczenie do akt sprawy postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku po zmarłej G.B. Jednocześnie wskazał, że pismem z 23 marca 2015 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w P. o udzielenie informacji czy zostało przeprowadzone postępowanie o nabyciu praw do spadku po G.B. oraz, że odpowiedź jeszcze nie wpłynęła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Również stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga Z.D. zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], wpłynął do organu w dniu 26 lipca 1985 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Prezydent W. nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Takie postępowanie organu godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Co do charakteru bezczynności organu Sąd uznał, że jest ona nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że Sąd miał na uwadze, iż poszukiwanie stron postępowania w tzw. sprawach dekretowych jest utrudnione i czasochłonne, jednakże przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulują sytuację, gdy organ nie może ustalić kręgu stron postępowania.

Organ nie informował stron o przebiegu postępowania, nie wyznaczał terminu zakończenia postępowania, nie wskazywał przyczyn niezałatwiania sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.