Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 135/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 listopada 2022 r. nr 1401-IEW2.4123.4.2021.41.BK w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

B. J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 listopada 2022 r., nr 1401-IEW2.4123.4.2021.41.BK w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do listopada 2015 r. W treści skargi, pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Potrzebę wstrzymania wykonalności uzasadnił wysokim prawdopodobieństwem uchylenia wadliwych decyzji z obrotu prawnego

i bezpośrednim ryzykiem narażenia na uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny. Wskazał, że skarżący utrzymuje i wychowuje małoletniego syna w wieku szkolnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 27 lutego 2023 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że

w przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał zasadności ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie decyzji stanowi bezpośrednie ryzyko narażenia na uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny. W sprawie nie zostały przedstawione żadne dokumenty świadczące o sytuacji finansowej skarżącego - brak jest informacji zarówno o wartości posiadanego majątku, jak również uzyskiwanych dochodach. Tym samym WSA nie był w stanie zweryfikować, czy istotnie przymusowa zapłata egzekwowanego zobowiązania podatkowego przekracza zdolności płatnicze skarżącego w stopniu uprawdopodabniającym wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji podkreślił też, że w ramach rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalne dokonywanie merytorycznej oceny legalności czy prawidłowości zaskarżonego aktu, jak również zasadności zarzutów podniesionych w skardze.

Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z 8 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na podstawie art. 194 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 z poźn. zm, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył w całości ww. postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, iż obciążenie skarżącego obowiązkiem spłaty zobowiązania w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych nie jest równoznaczne z wyrządzeniem mu znacznej szkody, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do odmiennego wniosku. Jednocześnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł m.in., że Sąd pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy wyłożył art. 61 § 3 p.p.s.a. stwierdzając, iż obciążenie skarżącego i de facto jego rodziny obowiązkiem spłaty zobowiązania w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych nie skutkuje powstaniem po stronie skarżącej znacznej szkody. Według skarżącego trudniej o bardziej jednoznaczny przykład znacznej szkody jaką może wyrządzić wykonanie decyzji opiewającej na kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych. Zarzut, iż skarżący nie wykazał jaki jest jego stan majątkowy i zarobki

w ocenie pełnomocnika skarżącego uznać należy za całkowicie chybiony, z tego względu, że przy tak znacznej kwocie zobowiązania podatkowego jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie wyegzekwowanie go nie wywoła znacznej szkody jedynie w przypadku niewielkiej grupy osób najlepiej sytuowanych (zasady logiki

i doświadczenia życiowego), do których skarżący z całą pewnością nie zalicza się. Nadmienił również, że wobec jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności podanych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd pierwszej instancji mógł wezwać skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów, czego całkowicie zaniechał rozstrzygając wszelkie wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Przywołał również wyrok NSA, w którym wskazano, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązuje strony do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając na nią obowiązku ich udowodnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie

o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd

o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd (por. postanowienie NSA z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 1837/18). Obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony.

W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność z prawem decyzji jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, nie stanowi jednak przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej

w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05). Z tych względów uzasadnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wysokim prawdopodobieństwem jej uchylenia z obrotu prawnego nie mogło odnieść skutku w postaci wstrzymania jej wykonania.

Odnosząc się do dalszej argumentacji skarżącego, należy przypomnieć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego, jednak, co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że akt administracyjny zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2011 r., II GSK 520/11). Należy podkreślić, że sama wysokość zobowiązania podatkowego, nawet znaczna, bez powiązania jej z konkretną sytuacją majątkową skarżącego, co do zasady nie może stanowić wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wniosek skarżącego nie zawierał argumentacji wystarczającej do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący, poza ogólnikowymi stwierdzeniami, nie przedstawił informacji, bądź dokumentów na poparcie twierdzenia, że wykonanie kwestionowanej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Sędzia Jacek Pruszyński