Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 964/18 w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 964/18, oddalił skargę H. N. na decyzję SKO w K. z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie zasiłku stałego. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 17 grudnia 2018 r. W dniu 12 marca 2019 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt III SPP/Kr 81/19 ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. W dniu 16 kwietnia 2019 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie wyznaczyła radcę prawnego M. Z. jako pełnomocnika skarżącego. W dniu 17 maja 2019 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna pełnomocnika radcy prawnego M. Z.

Postanowieniem z dnia 2 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", odrzucił ww. skargę kasacyjną uznając, że została ona złożona z uchybieniem terminu, który upłynął z dniem 16 stycznia 2019 r. W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie znajdował zastosowania art. 177 § 3 P.p.s.a., który odnosi się jedynie w sytuacji, gdy strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. W niniejszym przypadku skarżący wniosek taki złożył po upływie tego terminu, tj. dopiero dnia 12 marca 2019 r. WSA wskazał, że inna wykładnia powyższych przepisów prowadziłaby do absurdalnego wniosku, że skarżący mógłby w każdym czasie po uprawomocnieniu się wyroku wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i jeżeli tylko skarga kasacyjna wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika zostałaby wniesiona przed upływem 30 dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, termin do wniesienia skargi kasacyjnej byłby zachowany. Taka interpretacja w ocenie Sądu I instancji stanowiłaby nadużycie prawa.

W zażaleniu na postanowienie z dnia 2 września 2019 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił błędną wykładnię art. 177 § 3 P.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że przepis ten odnosi się jedynie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został złożony w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 177 § 3 P.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Należy podkreślić, że ratio legis wprowadzenia art. 177 § 3 P.p.s.a. było wyeliminowanie konieczności wydania przez sąd pierwszej instancji postanowień dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadkach ustanowienia prawa pomocy w postępowaniu międzyinstancyjnym. Tym samym, chodziło o to aby strona wykazująca się dbałością o własne interesy procesowe przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w związku z planowanym złożeniem środka zaskarżenia przed upływem terminu do jego wniesienia, nie ponosiła negatywnych konsekwencji związanych z obiektywnym czynnikiem, jakim jest upływ czasu do momentu ustanowienia jej profesjonalnego pełnomocnika.

W świetle powyższego Sąd I instancji trafnie uznał, że przepis ten może być stosowany wyłącznie w sytuacji, gdy strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym na wniesienie skargi kasacyjnej. W niniejszym przypadku bezspornym pozostaje, że skarżący wniosek taki złożył po upływie tego terminu. Okoliczność, iż w wyniku rozpatrzenia tego wniosku skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy nie oznacza, że w sprawie zastosowanie znajdzie regulacja zawarta w art. 177 § 3 P.p.s.a. W analizowanym przypadku termin 30 dni na wniesienie skargi kasacyjnej był liczony na zasadach ogólnych określonych w art. 177 § 1 P.p.s.a. i rozpoczynał bieg z dniem doręczenia skarżącemu odpisu wyroku z uzasadnieniem, tj. 17 grudnia 2018 r. Termin ten upłynął bezskutecznie 16 stycznia 2019 r. i od dnia następnego wyrok Sądu I instancji uzyskał przymiot prawomocności. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony 12 marca 2019 r., tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania, stąd jakiekolwiek skutki związane z jego rozpoznaniem pozostawały bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skuteczne złożenie środka odwoławczego w tej sprawie wymagało złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.

W tej sytuacji podzielić należy wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowisko, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu, a zatem podlegała odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.