Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekretarz sądowy Olga Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 340/16 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 340/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. M. (skarżącego) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] poinformował Starostę [...] o stwierdzeniu u skarżącego okoliczności mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. W związku z uzyskaną informacją w dniu [...] marca 2014 r. decyzją nr [...] Starosta [...] skierował skarżącego na badania lekarskie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący wskazując, że od 1994 r. pobiera rentę inwalidzką co nie powodowało zastrzeżeń odnośnie prowadzenia przez niego pojazdów oraz że prowadzi pojazd jedynie wówczas, gdy dolegliwości związane ze zwyrodnieniem kręgosłupa na to pozwalają.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.

W uzasadnieniu wskazało, że zawiadomienie właściwych organów (ZUS) o zastrzeżeniach w stanie zdrowia danego kierowcy mogących powodować istotną przeszkodę w prowadzeniu pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym jest jedyną i wystarczającą przesłanką decyzji o skierowaniu na badania lekarskie natomiast kwestia zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów stanowić będzie przedmiot rozpoznania lekarzy specjalistów, a decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył J. M. wskazując, że jego niezdolność do pracy ma charakter czasowy co znajduje odzwierciedlenie w opinii lekarskiej załączonej do akt sprawi o sygn. III SA/Kr 134/15. Jednocześnie podniósł, że w jego opinii zawiadomienia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest lakoniczne i nie spełnia przesłanki zaistnienia "zastrzeżeń" co do stanu jego zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że nakaz poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia zachodzi gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które zweryfikowane powinny być podczas badania lekarskiego. Sąd I instancji zauważył, że do wszczęcia postępowania w zakresie skierowania kierowcy na badanie lekarskie wystarczające jest zaistnienie przesłanki, związanej z uzasadnionym zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, która obliguje organ administracji do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Zdaniem Sądu I instancji organy dokonały oceny, czy w sprawie zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, która to ocena oparta została na zawiadomieniu lekarza orzecznika ZUS. Fakt, iż pismo lekarza orzecznika ZUS nie zawiera informacji na jakiej podstawie dopatrzono się zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego nie miał znaczenia gdyż skarżący sam przyznał, że występują u niego problemy z kręgosłupem i czasowa niemożność prowadzenia pojazdów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Zwrócił uwagę, że podyktowana jest ona również ochroną zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego przed następstwami złego stanu zdrowia kierującego pojazdem.

Na powyższe rozstrzygniecie skargę kasacyjną złożył J. M. zarzucając mu naruszenie:

1. prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do wykazania stanu uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

2. naruszenie prawa materialnego, a to niewłaściwe zastosowanie art. 75 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez przyjęcie spełnienia przesłanek do ich zastosowania, podczas gdy zebrany materiał do tej konkluzji nie przekonuje.

W oparciu o wskazane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organy administracji zobowiązane były w toku postępowania do weryfikacji zgłoszenia lekarza orzecznika ZUS pod kątem istnienia "uzasadnionych" zastrzeżeń co do stanu zdrowia związanych są z uprawnieniem do kierowania pojazdami. W ocenie skarżącego nie sposób przyjąć, że SKO weryfikacji tej dokonało, gdyż ograniczyło się jedynie do wskazania, że zawiadomienie lekarza orzecznika ZUS jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.

Skarżący kasacyjnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na dokumenty przez niego złożone, które nie zostały poddane analizie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. 2 p.p.s.a., gdyż jego zdaniem należy to odczytywać jako uzupełnienie postępowania dowodowego, do przeprowadzenia którego zobowiązany był organ administracji a nie Sąd. Podniósł, że z treści art. 99 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że decyzję wydaje się na podstawie zawiadomienia właściwych organów uprawnionych do oceny niezdolności do pracy, co oznacza, że jest to wyłącznie przesłanka do wszczęcia postępowania, w którym winno dojść do ustalenia, czy istnieją wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy (z punktu widzenia predyspozycji zdrowotnych niezbędnych dla uzyskania i utrzymania uprawnienia do bycia kierowcą) oraz czy mają one charakter poważny. Ustalenia te powinny być dokonane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami kierowców (Dz. U. 2017 r., poz. 250 t.j.) czego zdaniem skarżącego kasacyjnie organy w niniejszej sprawie nie dokonały naruszając przepisy art. 7 i 77 k.p.a.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie można przyjąć, że cel art. 99 ustawy o kierujących pojazdami jakim jest ochrona bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego zwalnia organ z analiz zawiadomień kierowanych przez organy uprawnione do orzekania o zdolności pracy pod kątem ustalenia czy wynikają z nich "uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W pierwszej kolejności za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W tych granicach zaskarżenia skarga kasacyjna podnosi, że Sąd I instancji dokonał niewłaściwego zastosowania przepisów art. 75 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez przyjęcie spełnienia przesłanek do ich zastosowania, podczas gdy zebrany materiał do tej konkluzji nie przekonuje.

Uznając powyższą argumentację za nieuzasadnioną należy wyjaśnić, że art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie jest starosta, który - w oparciu o pozyskane informacje i dokonane ustalenia faktyczne - uprawniony jest do nałożenia wskazanego obowiązku, jeżeli uzna, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia uprawnionego do kierowania pojazdami (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami). Z przywołanych przepisów wynika, że dla możliwości wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany psychofizyczne stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów, co podkreślił również Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie. W związku z powyższym organ nie był uprawniony do dokonywania oceny powyższych przesłanek w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Organ administracji nie posiada bowiem kompetencji do przeprowadzania takich badań.

Okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz zgromadzona w tym zakresie przez organ dokumentacja, w tym pismo lekarza orzecznika oraz informacje pochodzące od samego skarżącego kasacyjnie, co do jego stanu zdrowia, a także dane zawarte w karcie leczenia szpitalnego z dnia [...] marca 2014 r., świadczą o konieczności zweryfikowania oceny stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania przez niego pojazdami. Podkreślić trzeba, że każda informacja, czy ustalenie mogą doprowadzić do powzięcia przez organ czynności sprawdzających pod warunkiem, iż są one nośnikiem odpowiedniej wiedzy specjalistycznej skłaniającym organ do przyjęcia o zaistnieniu potrzeby dokonania oceny stanu zdrowia kierowcy, prowadzonej przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje.

Skoro więc w rozpoznawanej sprawie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były uprawdopodobnione stosowną dokumentacją, to należało uznać, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony, a zatem nie doszło do naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. Nie budzi zatem wątpliwości, że przyjęta przez organ, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładnia art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, była prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.