Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B.i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 103/21 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 103/21 w sprawie ze skargi K. B. i J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie.

Pismem z dnia 15 grudnia 2021 r., K. B. i J. B. (dalej: "skarżący") wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r., którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia [...] maja 2016 r. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji PINB w Brzesku. Po jego rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 maja 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji PINB w Brzesku.

Następnie, pismem z dnia 1 lipca 2021 r. skarżący złożyli kolejny wniosek o wstrzymanie przedmiotowego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że wykonanie powyższej decyzji wyrządzi skarżącym znaczną szkodę, gdyż Sąd Okręgowy w Tarnowie, I Wydział Cywilny stwierdził, że skarżący utracili nieruchomość, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, na skutek nieuczciwego działania spółek [...] i [...]. Skarżący nie mieli możliwości odwołania się od decyzji rozbiórkowej, zaś obecnie decyzja ta jest niewzruszalna. Wyjaśnili przy tym, że w przypadku utrzymania korzystnego dla nich wyroku sądu okręgowego koniecznym będzie poniesienie kosztów usunięcia obiektu budowlanego, jego utylizacji lub poniesienia kosztów zastępczego wykonania decyzji. Jako szacowany koszt skarżący wskazali kwotę około 7000 złotych. Równocześnie skarżący zaprezentowali swoją sytuację majątkową, załączając do wniosku decyzję rentową i decyzję emerytalną. Ponadto stwierdzili, że wykonanie rozstrzygnięcia PINB w Brzesku spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Doszłoby bowiem do rozbiórki sprawnego obiektu budowlanego z powodu bierności jego obecnych właścicieli. Wykonanie ewentualnych prac naprawczych obiektu będzie zaś bezcelowe z powodu konieczności jego rozbiórki. Skarżący dodali, że likwidacja starego szamba spowoduje, że budynki do niego przyłączone nie będą spełniać warunków dopuszczenia do użytkowania, a skarżący nie są w stanie ponieść kosztów zakupu i instalacji nowego urządzenia.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 103/21.

Sąd wskazał, że podstawą postanowienia Sądu z dnia 21 maja 2021 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji PINB w Brzesku, był brak uzasadnienia złożonego wniosku. Składając ponowny wniosek skarżący uzupełnili ten brak. Jednakże, w ocenie Sądu, nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji. Z rozstrzygnięcia PINB w Brzesku z [...] maja 2016 r. wynika, że konieczność rozbiórki przedmiotowego zbiornika na ścieki jest spowodowana jego nieszczelnością, co stwarza zagrożenie bezpieczeństwa dla środowiska. Okoliczność ta została stwierdzona w ekspertyzie sporządzonej w dniu 14 marca 2016 r. Sąd zauważył, że decyzja organu powiatowego nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 - w brzmieniu na dzień wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia) z uwagi na zagrożenie środowiska ze względu na nieszczelność zbiornika. Celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 powołanej ustawy jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska, czy też niepowodującym swoim wyglądem oszpecenia otoczenia. Tych okoliczności nie można pominąć oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji przede wszystkim z uwagi na ochronę dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób korzystających z obiektu. Co więcej, z treści kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika wprost, że nieszczelność zbiornika może stwarzać zagrożenie dla środowiska. Z tego względu, zdaniem Sądu, należy przyznać pierwszeństwo ochronie środowiska naturalnego, a w konsekwencji również użytkowników obiektu przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd podkreślił, że w procesie budowalnym nie chodzi jedynie o koszty przeprowadzenia prac, gdyż w tym wypadku do istotniejszych kwestii należy utrzymanie obiektu w stanie zapewniającym bezpieczeństwo wszystkich użytkowników, a odnośnie tych kwestii strona skarżąca nie przywołuje żadnych argumentów we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili:

a) naruszenie art. 61 § 1, 3 i 4 P.p.s.a. poprzez odmowę zmiany postanowienia z dnia 21 maja 2021 r., w sytuacji gdy z ekonomicznego punktu widzenia oraz interesu ochrony środowiska racjonalnym jest wykonanie prac uszczelniających, niż rozbiórka istniejącego obiektu budowlanego,

b) bezpodstawne przyjęcie, że obecne szambo stanowi zagrożenie dla środowiska, co jest nieuzasadnione wobec udowodnionego przez skarżących systematycznego comiesięcznego wywozu nieczystości na podstawie załączonych do sprawy pokwitowań.

Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia [...] maja 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Stosownie natomiast do art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie art. 61 § 2 i 3 P.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 P.p.s.a. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., ile wymaga uwzględnienia treść art. 61 § 4 P.p.s.a. A zatem, odmowa wstrzymania wykonania danego aktu nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że postanowieniem z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt sygn. akt VII SA/Wa 103/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia [...] maja 2016 r., znak: PINB-IK-ZK-7355/48/A/0[...] 6. Sąd wskazał, że w związku z nieprzedstawieniem przez stronę skarżącą jakiejkolwiek argumentacji popierającej jej wniosek, brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a.

W tej sytuacji rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia 16 maja 2016 r., WSA w Warszawie związany był granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a.

Podkreślić trzeba, że co do zasady, w tego rodzaju postępowaniu incydentalnym toczącym się na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a., Sąd zobowiązany dokonać jest oceny, czy w czasie między wydaniem postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania z art. 61 § 3 P.p.s.a., a złożeniem wniosku o jego zmianę, zaszła zmiana okoliczności, która uzasadnia zmianę postanowienia wydanego zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Chodzi tu zatem o okoliczności mieszczące się w kategorii przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a więc niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie stwierdził, że nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji.

Należy wskazać, że skarżący domagają się wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], na podstawie której nakazano [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej: "inwestor") usunięcie nieprawidłowości przy zbiorniku na ścieki zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości Przyborów przez jego rozbiórkę w terminie do 31 sierpnia 2016 r. Decyzja ta wydana została na podstawie 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290) z uwagi na zagrożenie środowiska ze względu na nieszczelność zbiornika.

Jak słusznie wskazał Sąd, celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska, czy też niepowodującym swym wyglądem oszpecenia otoczenia. W takiej sytuacji, co zresztą wynika z treści decyzji z dnia 16 maja 2016 r., nie ulega wątpliwości, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu może powodować zagrożenie dla środowiska. Ponadto rozważając przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a., należy zauważyć, że przesłanka wyrządzenia znacznej szkody może być oceniona w odniesieniu do wysokości wydatków związanych z wykonaniem decyzji, w powiązaniu z sytuacją adresata zaskarżonego nakazu. Adresatem decyzji rozbiórkowej jest [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, a nie skarżący. Zatem w odniesieniu do skarżących nie można mówić o zaistnieniu przesłanki wyrządzenia znacznej szkody w sposób wymagany przepisem art. 61 § 3 P.p.s.a. Kwestia natomiast interesu prawnego skarżących, jako zarządców przedmiotowej nieruchomości w postępowaniu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozostaje bez wpływu w postępowaniu incydentalnym dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać trzeba, że wyrokiem z dnia 28 lipca 2021 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.