Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 61/18 w przedmiocie odrzucenia wniosku o stwierdzenie prawomocności orzeczenia w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2017 r., nr 0201-IOM.4104.62.2017 w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Wyrokiem z 27 października 2021 r., sygn. akt III FSK 175/21 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 61/18 uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 6 listopada 2017 r., nr 0201-IOM.4104.62.2017, a także zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu pismem z 16 listopada 2022 r. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie prawomocności orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2021 r., sygn. akt III FSK 175/21.

Postanowieniem z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 61/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił przedmiotowy wniosek, wskazując iż orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stają się prawomocne z mocy prawa, zatem nie stwierdza się ich prawomocności, a co za tym idzie wniosek w tym zakresie należy uznać za niedopuszczalny.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z 12 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu zaskarżył je w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 p.p.s.a. i art. 168 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że nie stwierdza się prawomocności wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, co skutkowało odrzuceniem wniosku organu, gdyż zdaniem Sądu był to wniosek niedopuszczalny, podczas gdy z art. 169 § 1 p.p.s.a. wynika wymóg stwierdzenia na wniosek strony przez wojewódzki sąd administracyjny także prawomocności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że Sąd nie miał podstaw do odrzucenia wniosku organu, powinien był natomiast stwierdzić prawomocność wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2021 r. sygn. akt III FSK 175/21, zgodnie z wnioskiem.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Z kolei z treści art. 15 § 1 pkt 1, art. 173 § 1 i art. 194 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznawania środków odwoławczych, tj. skargi kasacyjnej i zażaleń od wyroków i postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych stosownie do przepisów tej ustawy. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera natomiast przepisu, który dopuszczałby możliwość rozpoznawania skargi kasacyjnej bądź zażalenia od orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem orzeczenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania.

Powyższa okoliczność nie tamuje jednak stronie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie prawomocności tego orzeczenia. Należy bowiem zauważyć, że orzeczenie sądowe uprawomocnia się z mocy samego prawa, a wydawane w sprawie postanowienie o stwierdzeniu prawomocności ma charakter deklaratoryjny. Stąd też w art. 169 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, iż prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa w art. 286 § 1, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym (§ 1 zd. 1). Doprecyzowując jednocześnie, że postanowienie stwierdzające prawomocność orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego może wydać także referendarz sądowy (§ 2). Użycie słowa "orzeczeń" potwierdza, że stwierdzenie prawomocności dotyczy zatem zarówno orzeczeń sądów pierwszej instancji, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Potwierdza to również podkreślenie, że referendarz sądowy może natomiast stwierdzić prawomocność orzeczenia, ale tylko w zakresie orzeczeń Sądu pierwszej instancji.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powinien pozytywnie załatwić wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu stwierdzając prawomocność orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2021 r.

Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.